การศึกษาปัญหาและแนวทางการจัดบริการสาธารณสุขที่สอดคล้องกับวัฒนธรรมของผู้สูงวัยมุสลิม ตำบลท่าทองใหม่ อำเภอกาญจนดิษฐ์ จังหวัดสุราษฎร์ธานี

ผู้แต่ง

  • ตอยยีบะห์ อีนะแร อาจารย์ หลักสูตรสาธารณสุขชุมชน คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี
  • กามีละห์ ยะโกะ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ หลักสูตรอนามัยสิ่งแวดล้อม คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี
  • นิภาพร นบนอบ อาจารย์ หลักสูตรสาธารณสุขชุมชน คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี
  • พูนศักดิ์ บุญยัง อาจารย์ หลักสูตรสาธารณสุขชุมชน คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี
  • ปัทมา สมศิลป์ อาจารย์ หลักสูตรสาธารณสุขชุมชน คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี

คำสำคัญ:

ความสอดคล้องทางวัฒนธรรม, บริการสาธารณสุข, ผู้สูงวัยมุสลิม

บทคัดย่อ

     การวิจัยเชิงคุณภาพนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาและอุปสรรคในการรับบริการสาธารณสุข และแนวทางในการพัฒนาการจัดบริการสาธารณสุขที่สอดคล้องกับวัฒนธรรมของผู้สูงวัยมุสลิม ตำบลท่าทองใหม่ อำเภอกาญจนดิษฐ์ จังหวัดสุราษฎร์ธานี กลุ่มผู้ให้ข้อมูลคือ ผู้สูงวัยที่มีประสบการณ์ในการเข้ารับบริการสาธารณสุขโรงพยาบาลกาญจนดิษฐ์ จำนวน 10 คน ผู้นำชุมชนและผู้นำศาสนา จำนวน 5 คน และบุคลากรสาธารณสุข
โรงพยาบาลกาญจนดิษฐ์ จำนวน 5 คน คัดเลือกแบบจำเพาะเจาะจง โดยใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึก และการสำรวจบริบทพื้นที่
     ผลการศึกษาพบว่า ปัญหาหลักและอุปสรรคในการรับบริการสาธารณสุข ได้แก่ การจัดบริการอาหารสำหรับผู้ป่วยในที่ไม่มีครัวแยกระหว่างอาหารฮาลาลและไม่ฮาลาล บุคลากรสาธารณสุขยังขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับอาหารฮาลาล และการจัดสถานที่และสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับการปฏิบัติศาสนกิจ จากการสังเคราะห์แนวทางในการจัดบริการสาธารณสุขที่สอดคล้องกับวัฒนธรรมอิสลาม พบว่า ควรมีการพัฒนาศักยภาพบุคลากร
ทางสาธารณสุขให้มีความเข้าใจเกี่ยวกับวัฒนธรรมอิสลาม การออกแบบบริการสุขภาพควรคำนึงถึงวิถีวัฒนธรรมของชาวมุสลิม ควรส่งเสริมบทบาทของผู้นำศาสนา ผู้นำชุมชน และอาสาสมัครสาธารณสุขมุสลิมให้เข้ามามีส่วนร่วมในการวางแผนและดำเนินกิจกรรมด้านสุขภาพ นอกจากนี้ ควรมีการพัฒนาระบบการดูแลระยะยาวและการเยี่ยมบ้านผู้สูงวัยที่คำนึงถึงศรัทธาและวิถีชีวิตของมุสลิม โดยทีมสหวิชาชีพควรได้รับการอบรมด้านวัฒนธรรมและศาสนาอิสลามควบคู่กัน ผลการศึกษานี้สามารถนำไปพัฒนาระบบบริการสาธารณสุขที่มีความละเอียดอ่อนทางวัฒนธรรมตามบริบทพื้นที่ และช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงวัยในชุมชนมุสลิมได้อย่างเหมาะสมและยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

Department of Religious Affairs. (2017). The way of life of adherents of the five religions in Thailand. (3rd ed.). Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University Press. (in Thai)

Health and Fitness Service Center. (2025). Fundamental principles of Halal product standards. Retrieved September 1, 2025, from https://kb.psu.ac.th/psukb/bitstream/2553/5426/9/ch3.pdf. (in Thai)

Japakiya, I. (2012). Patient handbook and care management based on Islamic principles. Retrieved May 14, 2025, from https://www.muslim-library.com/dl/books/th3467.pdf. (in Thai)

Ministry of Public Health. (2025). Kanchanadit District information report. Retrieved March 10, 2025, from https://3doctor.hss.moph.go.th/main/rp_tambon?region=11&prov=OQ=&provn=4Liq4Li44Lij4Liy4Lip4LiO4Lij4Lm-M4LiY4Liy4LiZ4Li1&ampid=8402&ampn=4LiB4Liy4LiN4LiI4LiZ4LiU4Li04Lip4LiQ4LmM. (in Thai)

National Statistical Office. (2020). The 2018 survey on conditions of society, culture and mental health. Retrieved July 18, 2024, from https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_dtail/2023/20230501053015_16851.pdf. (in Thai)

National Statistical Office. (2024). The 2024 survey of the older persons in Thailand. Retrieved December 22, 2024, from https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_dtail/2025/20241209145003_88327.pdf. (in Thai)

Matichon online. (2017). Trang Muslims urge government agencies to provide proper prayer facilities, noting that the prayer room at the hospital is too small and inadequate. Retrieved January 30, 2025, from https://www.matichon.co.th/region/news_605945. (in Thai)

Pichayapaiboon, S. (2018). Muslim way of life and relationship to the Islamic principles and Islamic law enforcement: Case study of Suanluang 1 community. Journal of Graduate School, Pitchayatat, 13(2), 233-243. (in Thai)

Quran. (2025). Al-’Ankabut. Retrieved May 2, 2025, from https://quran.com/th/al-ankabut/45

Sakdaadisai, P., & Dankittikul, C. (2016). The use of spaces for religious activities: A case of Tha-It mosque, Nonthaburi. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 9, 1717-1729. (in Thai)

Thailand Nursing and Midwifery Council. (2019). National Health Security Act, B.E. 2002. Retrieved July 4, 2025, from https://www.tnmc.or.th/images/userfiles/files/B001.pdf. (in Thai)

The Central Islamic Council of Thailand. (2016). The Central Islamic Council of Thailand on the implementation of entrepreneur certification and product certification and Fees B.E. 2559. Retrieved May 13, 2025, from https://www.cicot.or.th/storages/contents/attachments/Product_certification_and_Fees_B.E._2559_TH.pdf. (in Thai)

The Islamic Committee of Surat Thani. (2025). The mosque and the righteous man. Retrieved January 16, 2025, from https://masjidthai.com/sni/masjid/?amphur=oSE3HuJiOeY7b-DGAc14cDFDPBGdCLWNzAGBqP0KKDa0. (in Thai)

Totong, K., Wongsangiem N. T., & Wongsangiem, M. (2018). Problems and needs of Thai Muslim for health service based on Islamic ways. The Public Health Journal of Burapha University, 13(2), 102-116. (in Thai)

Totong, K., Wongsangiem, N. T., & Wongsangiem, M. (2019). Knowledge and understanding for health service in Islamic ways. Journal of Chandrakasemsarn, 25, 126-140. (in Thai)

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-29

รูปแบบการอ้างอิง

อีนะแร ต., ยะโกะ ก., นบนอบ น., บุญยัง พ., & สมศิลป์ ป. (2026). การศึกษาปัญหาและแนวทางการจัดบริการสาธารณสุขที่สอดคล้องกับวัฒนธรรมของผู้สูงวัยมุสลิม ตำบลท่าทองใหม่ อำเภอกาญจนดิษฐ์ จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารวิจัยสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 8(1), 14–26. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JPHSR/article/view/279743