ผลของโปรแกรมการพัฒนาศักยภาพนักเรียนในการเสริมสร้างความรอบรู้ ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้า โดยโปรแกรมการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม โรงเรียนแห่งหนึ่ง ในจังหวัดนครปฐม
คำสำคัญ:
การป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้า, การเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม, ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, นักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายบทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง 2 กลุ่ม วัดก่อนและหลังการทดลอง วัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบคะแนนความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักเรียนในกลุ่มทดลองก่อนและหลังได้รับโปรแกรมการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม และ 2) เปรียบเทียบคะแนนความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มตัวอย่างคือ นักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายโรงเรียนแห่งหนึ่ง จังหวัดนครปฐม จำนวน 120 คน (กลุ่มทดลอง 60 คน กลุ่มควบคุม 60 คน) คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือประกอบด้วยโปรแกรมการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม 4 สัปดาห์ คือ สัปดาห์ที่ 1 เรียนรู้พิษภัยบุหรี่และรู้เท่าทันสื่อบุหรี่ไฟฟ้า สัปดาห์ที่ 2-4 สร้างเสริมความรอบรู้ทางสุขภาพและการตัดสินใจ แบบสอบถามวัดความรอบรู้ด้านสุขภาพ และพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้า วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา Paired t-test และ Independent t-test
ผลการวิจัยพบว่า ภายหลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าสูงกว่าก่อนการทดลองและกลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 บทสรุปโปรแกรมการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมมีประสิทธิผลในการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพและพัฒนาพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักเรียน ควรมีการนำโปรแกรมไปประยุกต์ใช้ในการป้องกันและแก้ไขปัญหาการสูบบุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มเยาวชนต่อไป
เอกสารอ้างอิง
Bureau of Educational Affairs Promotion. (2022). Report on the implementation of the white school project free of drugs and vices for the academic year 2021. Bangkok: Ministry of Education. (in Thai)
Department of Disease Control, Tobacco Product Control Committee Secretariat. (2021). Analysis of the implementation results according to the extended national tobacco control strategy 2020-2021 at the area level. Retrieved August 12, 2024, from https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1379120230620070854.pdf (in Thai)
Department of Disease Control, Tobacco Product Control Committee Secretariat. (2023). Annual report 2023. Retrieved August 12, 2024, from https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1528320240129105408.pdf (in Thai)
Jitradi, S., Kasamsuk, A., & Srisuk, V. (2022). Development of participatory learning programs to enhance health literacy in youth. Journal of Educational Research, 16(1), 78-92. (in Thai)
Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
Krairik, S., & Kwanta, S. (2023). Effects of health literacy promotion program for smoking cessation among vocational students in an institution in Mueang District, Ratchaburi Province. Journal of Regional Health Promotion Center 7 Khon Kaen, 30(3), 16-17. (in Thai)
Lumrod, N., Yingyod, P., Wangnaamwises, S., & Pawo, P. (2024). Effects of health literacy development program for preventing new smokers among nursing students. Health Science Research Journal, Boromarajonani College of Nursing, Nonthaburi, 17(3), 77-88. (in Thai)
Nutbeam, D. (2008). The evolving concept of health literacy. Social Science & Medicine, 67(12), 2072-2078. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2008.09.050
Mongmat, W. (2018). Factors affecting smoking prevention behaviors of upper secondary school male students in Mueang District, Nakhon Pathom Province. Thesis of Master of Art (Community Psychology), Silpakorn University, Nakhon Pathom. (in Thai)
Onmoy, P., Paponngam, C., Laonoi, N., Buarueang, A., Jan, T., & Boonrod, R. (2022). Factors related to e-cigarette smoking behavior among youth in Uttaradit Province. Journal of Health Science, 31(2), 197-205. (in Thai)
Promrangsi, P., & Trakulsirichai, S. (2020). Research report on e-cigarettes. Bangkok: Toxicology Center, Faculty of Medicine Ramathibodi Hospital. (in Thai)
Sasin Graduate Institute of Business Administration of Chulalongkorn University. (2014). Project to study the impact of e-cigarettes on stakeholders in Thailand. Retrieved August 12, 2024, from http://www.thaitobacco.or.th/th/wp-content/uploads/2015/07/140305_ECIG-ReportTemplate_V28.pdf (in Thai)
Srisuk, V., Kasamsuk, A., & Jitradi, S. (2023). Effects of participatory learning programs on health literacy among secondary school students. Journal of Public Health, 53(2), 156-168. (in Thai)
Tepa, Y. (2024). Effects of health literacy enhancement and smoking prevention behavior program for new smokers among lower secondary school students in a school in Ngao District, Lampang Province. Journal of Northern Basic Public Health, 34(2), 12-26. (in Thai)
Thiamklee, N., Nimpitakpong, P., & Pitchayakulmonkol, C. (2012). Survey of online cigarette sales in Thailand. Journal of Public Health, 42(3), 32-43. (in Thai)
Tobacco Control Research and Knowledge Management Center. (2023). Annual Report 2023. Retrieved August 12, 2024, from https://tdo.onde.go.th/document.html (in Thai)
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิจัยสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิจัยสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องบทความในวารสารวิชาการและวิจัยเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยนเรศวร และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ ความรับผิดชอบเกี่ยวกับบทความแต่ละเรื่องผู้เขียนจะรับผิดชอบของตนเองแต่ละท่าน
