การพัฒนาโปรแกรมการสร้างเสริมการรับรู้ความสามารถของตนเอง ในการป้องกันการเกิดโรคหลอดเลือดสมองในกลุ่มเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง ที่มีอายุน้อย
คำสำคัญ:
การรับรู้ความสามารถของตนเอง, ความคาดหวังในผลลัพธ์, ความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองที่มีอายุน้อยบทคัดย่อ
การวิจัยและพัฒนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและศึกษาผลของโปรแกรมการสร้างเสริมการรับรู้ความสามารถตนเองในการป้องกันการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง ในกลุ่มเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองที่มีอายุน้อยเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง คือ กลุ่มเสี่ยงอายุน้อยจำนวน 30 คน ศึกษาระหว่างมิถุนายน พ.ศ. 2565 ถึงกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2566 เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสอบถามความรู้ การรับรู้ความสามารถของตนเอง และแบบสอบถามความคาดหวังในผลลัพธ์ของการปฏิบัติในการป้องกันการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ Paired t-test
ผลการศึกษา พบว่า บุคลากรสาธารณสุขให้ความเห็นว่า การดำเนินงานป้องกันโรคหลอดเลือดสมองมีความสำคัญ อย่างไรก็ตาม บุคลากรสาธารณสุขให้ความสนใจการกลับเป็นซ้ำในกลุ่มผู้สูงอายุ โปรแกรมการสร้างเสริมการรับรู้ความสามารถของตนเองในการป้องกันการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง พัฒนาจากการประยุกต์กรอบแนวคิดของ Bandura ในการสร้างการรับรู้ความสามารถแห่งตน โดยสร้างประสบการณ์ที่สำเร็จ ใช้ตัวแบบและใช้แรงจูงใจ ผลการเปรียบเทียบคะแนนความรู้ (Mean diff. = 4.83, 95% CI: 3.90-5.76) การรับรู้ความสามารถของตนเอง (Mean diff. = 8.33, 95% CI: 5.58-11.09) และความคาดหวังในผลลัพธ์ในการปฏิบัติเพื่อป้องกันการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง (Mean diff. = 24.97, 95% CI: 19.31-30.62) พบว่า ก่อนและหลังการใช้โปรแกรมสร้างเสริมความรู้ฯ มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.001) นอกจากนี้ พบว่า โปรแกรมสร้างเสริมความรู้ฯ สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน เพื่อสร้างความรู้ ความเข้าใจป้องกันการเกิดโรคหลอดเลือดสมองในกลุ่มเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองที่มีอายุน้อย
เอกสารอ้างอิง
Alebeek, M. E. V., Arntz, R. M., Ekker, M. S., Synhaeve, N. E., Maaijwee, N. A., Schoonderwaldt, H. et al. (2017). Risk factors and mechanisms of stroke in young adults: The future study. Journal of Cerebral Blood Flow & Metabolism, 38(9), 1631-1641.
Amornwathin, P., Raksanam, B., Sooklim, N., & Sriwisit, S. (2019). The effectiveness of CHIRP FAST program on knowledge, perception, efficacy and protective behavior cerebrovascular disease in village health volunteers. The Southen College Network Journal of Nursing and Public Health, 6(3), 121-132. (in Thai)
Bandura, A. (1977). Social learning theory. Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice Hall. Bunjongkarn, M., Jongpanthanimit, P., Srithahai, J., & Khiewchaum, R. (2023). Knowledge, understanding and needs for preventing stroke risk in the young. Journal of Health Sciences Scholarship, 10(1), 132-143. (in Thai)
Chantaraprapabkun, S., Mayotarn, S., Chompoonuch, S., & Pongpakdee, S. (2018). Prevalence and etiologies of ischemic stroke in young patients in Bhumibol Adulyadej Hospital. Journal of Thai Stroke Society, 17(3), 5-14. (in Thai)
Chirasatienpon, T. (2021). Young stroke prevention program for university lecturers with risk factors via smartphone application. Open Journal of Social Sciences, 9(8), 108-119. (in Thai)
Chung, J., Park, S. H., Kim, N., Kim, W., Park, J. H., Ko, Y. et al. (2014). Trial of Org 10172 in acute stroke treatment (TOAST) classification and vascular territory of ischemic stroke lesions diagnosed by diffusion-weighted imaging. Journal of the American Heart Association, 3(4), 1-8.
Joychoo, N., Pinyopasakul, W., & Chareonkitkarn, V. (2014). Relationships among age, perceived benefits of health behaviors, perceived barriers of health behaviors and health behaviors in patients with ischemic stroke. Ramathibodi Nursing Journal, 20(2), 236-248. (in Thai)
Kamkhiew, R., & Mattavangkul, C. (2018). Stroke warning signs perception, self-care behaviors and family support between controlled and uncontrolled hypertensions in the responsible area of Bang-Krai-Nai Subdistrict Health Promoting Hospital, Nonthaburi Province. Disease Control Journal, 44(2), 130-144. (in Thai)
Kasemsap, N. (2021). Stroke in the young: 16th annual academic conference on neurology for non-neurologist. North-Eastern Thai Journal of Neuroscience, 9(4), 45-51. (in Thai)
Klinsakorn, C. & Saetan, S. (2020). Factors related to self-protective behavior of stroke with controlled hypertentionpatients who live in Danchang District, Suphanburi Province. Journal of Council of Community Public Health, 2(2), 62-77. (in Thai)
Kongprasert, J., Wacharasin, S., & Panmung. N. (2015). Evaluation of cardiovascular risk in patients with diabetes mellitus and hypertension. (2nd ed). Nonthaburi: The War Veterans Organization of Thailand. (in Thai)
Lakens, D. (2022). Sample size justification. Methodology and Research Practice, 8(1), 1-28.
Markidan, J., Cole, J. W., Cronin, C. A., Merino, J. G., Phipps, M. S., Wozniak, M. A. et al. (2018). Smoking and risk of ischemic stroke in young men. American Heart Association, 49(5), 1276-1278.
Mekkaeo, B. (2020).The development of a real-time data analysis kit for the reliability of the test (KR-20). Phang-Nga: Phang Nga Community College. (in Thai)
Mitchell, A. B., Cole, J. W., McArdle, P. F., Cheng, Y., Ryan, K. A., Sparks, M. J. et al. (2015). Obesity increases risk of ischemic stroke in young adults. PubMed Central, 46(6), 1690-1692.
Nabavi, R. T., & Bijandi, M. S. (2012). Bandura’s social learning theory & social cognitive learning theory. Research Gate, 2-23.
Nakkling, Y., & Tudsri, P. (2017). Effect of self–efficacy enhancement program on health behaviors among older adults with uncontrolled hypertension. Apheit Journal, 6(1), 27-35. (in Thai)
Panyachotikun, A., satkong, S., & Sriwisit, S. (2017). Effects of SKT meditation therapy for lowering blood pressure level of patients with hypertension in Sikao Hosptial, Trang Province. The Southern College Network Journal of Nursing and Public Health, 4(2), 245-255. (in Thai)
Vutiso, P., & Lalun, A. (2022). Factors influencing stroke prevention behavior in patients with chronic disease. Journal of Thai Stroke Society, 21(3), 5-18. (in Thai)
Santiprasitkul, S., & Junlapeeya, P. (2017). Efficacy enhancement program on health outcomes of people living with hypertension residing in Chiang Rai Province. Journal of Nursing and Health Care, 35(1), 100-109. (in Thai)
Schneider, S. (2021). Risk factors, etiology and long-term outcome in young ischemic stroke patients in Estonia. Estonia: University of Tartu Press.
Subha, P. P., Geethakumari, S. M. P., Athira, M., & Nujum, Z. T. (2015). Pattern and risk factors of stroke in the young among stroke patients admitted in medical college hospital, Thiruvananthapuram. Annals of Indian Academy of Neurology, 18(1), 20-23.
Suwanno, J., Suwanno, J., Angkoon, K., & Rajborirug, K. (2018). Cardiovascular risk factors in young adult patients with acute ischemic stroke. Journal of Thai Stroke Society, 17(2), 5-16. (in Thai)
Suwintrakorn, C., Kalampakorn, S., & Rawiworrakul, T. (2019). The effects of self-efficacy enhancement program for health volunteers on stroke surveillance and prevention. Thai Journal of Nursing, 68(1), 39-48. (in Thai)
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2024 วารสารวิจัยสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิจัยสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องบทความในวารสารวิชาการและวิจัยเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยนเรศวร และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ ความรับผิดชอบเกี่ยวกับบทความแต่ละเรื่องผู้เขียนจะรับผิดชอบของตนเองแต่ละท่าน
