ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดวัณโรคในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง: การศึกษาแบบเนสท์เตทเคสคอนโทรลของโรงพยาบาลเขตกรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

     การศึกษานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดวัณโรคในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังรูปแบบการศึกษา Matched nested case-control เก็บข้อมูลจากโรงพยาบาลสังกัดสำนักการแพทย์กรุงเทพมหานคร จำนวน 8 แห่ง จากทะเบียนผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังอายุ 18 ปีขึ้นไป และไม่ได้เป็นวัณโรค โดยกลุ่มโรคที่เป็นกลุ่มศึกษา จำนวน 171 คน คือ ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่ได้รับการวินิจฉัยเป็นวัณโรคหลังจากขึ้นทะเบียนรักษา ไตเรื้อรัง และ กลุ่มควบคุมคัดเลือกจาก Risk-set ของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่ขึ้นทะเบียนรักษาในปีเดียวกับกลุ่มศึกษาและมารับการตรวจรักษาในวันที่กลุ่มศึกษาได้รับการวินิจฉัย จับคู่ระหว่างคนที่เป็นโรคและกลุ่มควบคุมด้วยอายุและเพศ อัตราส่วน 1 ต่อ 1 เคส และคอนโทรล จำนวน 171 คู่ การวิเคราะห์สถิติเชิงพรรณนาด้วยความถี่ ร้อยละ Chi-square และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ปัจจัยด้วย Conditional logistic regression นำเสนอด้วยค่า Adjusted Odds Ratio (OR_adj) และช่วงความเชื่อมั่นที่ร้อยละ 95.0
     ผลการศึกษา พบว่า ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดวัณโรคในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง ได้แก่ ความรุนแรง ของโรคไตเรื้อรังระยะที่ 3-5 (OR_adj = 8.40, 95% CI = 3.32-21.23) ระยะเวลาการป่วยโรคไตเรื้อรังจนถึงการวินิจฉัยวัณโรค 2-24 เดือน (OR_adj = 7.99, 95% CI = 3.85-16.61) และการฟอกไต (OR_adj = 5.08, 95% CI = 1.42-18.21) ดังนั้น ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังควรได้รับการตรวจคัดกรองวัณโรคอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะผู้ป่วยฟอกไตและผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่ขึ้นทะเบียนรักษาในระยะ 1 ปี 6 เดือน เพื่อป้องกันการระบาดของวัณโรคในคลินิกโรคไตเรื้อรัง