ประสิทธิผลของโปรแกรมการฟื้นฟูสมรรถภาพปอดในผู้ป่วยวัณโรคปอด ที่มีผลเสมหะเป็นลบหลังระยะเข้มข้นของการรักษา

บทคัดย่อ

     การศึกษากึ่งทดลองชนิด 1 กลุ่ม วัดก่อนหลังครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบคะแนนความรู้เรื่องวัณโรคปอด และคะแนนเฉลี่ยสมรรถภาพปอดของผู้ป่วยวัณโรคปอด ก่อนและหลังเข้ารับโปรแกรมการฟื้นฟูสมรรถภาพปอด กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยวัณโรคปอดที่มีผลเสมหะเป็นลบหลังระยะเข้มข้นของการรักษากลุ่มตัวอย่างได้รับการคัดเลือกแบบจำเพาะเจาะจง จำนวน 20 คน โรงพยาบาลหัวไทร อำเภอหัวไทร จังหวัดนครศรีธรรมราช เก็บข้อมูลระหว่างเดือนธันวาคม พ.ศ. 2565 ถึง กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2566 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1) โปรแกรมการฟื้นฟูสมรรถภาพปอดในผู้ป่วยวัณโรคปอด ระยะเวลา 8 สัปดาห์ และ 2) เครื่องมือในการเก็บรวบข้อมูล คือ แบบสอบถามข้อมูลคุณลักษณะทางประชากร ความรู้เรื่องวัณโรคปอด และเครื่องวัดสมรรถภาพปอด แบบสอบถามความรู้เรื่องวัณโรคปอด ได้รับการตรวจสอบจากผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 3 ท่าน มีค่าดัชนีความสอดคล้องเชิงเนื้อหาอยู่ระหว่าง 0.67-1.00 และมีค่าสัมประสิทธิ์ความเที่ยงด้วยวิธีการของคูเดอร์-ริชาร์ดสัน 20 เท่ากับ 0.70 สำหรับสมรรถภาพปอดทำการประเมินด้วยเครื่องมือ Peak flow meter วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และ Paired t-test
     ผลการศึกษา พบว่า ผู้ป่วยวัณโรคปอดมีคะแนนความรู้เรื่องวัณโรคปอด และสมรรถภาพปอดหลังเข้าร่วมโปรแกรมการพื้นฟูสมรรถภาพปอดเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.001, p-value = 0.001 ตามลำดับ) จากผลการศึกษาดังกล่าว บุคลากรสาธารณสุขที่รับผิดชอบงานวัณโรค ควรนำโปรแกรมการฟื้นฟูสมรรถภาพปอดดังกล่าว ไปใช้ในการส่งเสริมสมรรถภาพปอดในกลุ่มผู้ป่วยวัณโรคปอดที่มีผลเสมหะเป็นลบในระยะเข้มข้น เพื่อส่งเสริมให้ผู้ป่วยมีสุขภาพปอดแข็งแรง