ปัจจัยทำนายคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยสูงอายุโรคมะเร็ง ที่ได้รับการรักษาด้วยยาเคมีบำบัด
คำสำคัญ:
คุณภาพชีวิต, ผู้สูงอายุ, โรคมะเร็ง, ยาเคมีบำบัดบทคัดย่อ
การวิจัยภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยทำนายคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุโรคมะเร็งที่ได้รับการรักษาด้วยยาเคมีบำบัด ตัวอย่างคือ ผู้สูงอายุโรคมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัด ณ แผนกผู้ป่วยในหรือแผนกผู้ป่วยนอก สถาบันมะเร็งแห่งชาติ กรุงเทพมหานคร ที่เข้ารับการรักษา เดือน มกราคม ถึง เมษายน พ.ศ. 2566 จำนวน 166 คน โดยเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สันและอีต้า และสถิติถดถอยเชิงพหุคูณ
ผลการศึกษาพบว่า คุณภาพชีวิตโดยรวมของกลุ่มตัวอย่างอยู่ในระดับปานกลาง ร้อยละ 64.5 มีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 3.60 (S.D. = 0.67) ปัจจัยที่สัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตโดยรวม ได้แก่ การรับรู้สมรรถนะแห่งตนในการดูแลตนเอง (r = 0.65, p-value < 0.001) การสนับสนุนทางสังคม (r = 0.59, p-value < 0.001) การมีผู้ดูแล (η = 0.18, p-value = 0.027) และอายุ (r = -0.20, p-value = 0.011) โดยพบว่า ปัจจัยการรับรู้สมรรถนะแห่งตนในการดูแลตนเอง (β = 0.44, p-value < 0.001) การสนับสนุนทางสังคม (β = 0.36, p-value < 0.001) และอายุ (β = -0.13, p-value = 0.026) สามารถร่วมทำนายคุณภาพชีวิตโดยรวมได้ร้อยละ 52 (Adjusted R2 = 0.52) ดังนั้น บุคลากรทางการแพทย์ควรให้ความสำคัญในการเพิ่มประสิทธิภาพการรับรู้สมรรถนะแห่งตนในการดูแลตนเอง และการสนับสนุนทางสังคมแก่ผู้สูงอายุโรคมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัดโดยพัฒนาเป็นโปรแกรมส่งเสริมคุณภาพชีวิตแก่ผู้ป่วยกลุ่มนี้
เอกสารอ้างอิง
Arsanok, P., Wirojratana, V., & Jitramontree, N. (2022). The influence of symptom distress, depression, and social support on spiritual well-being among older patients with advanced cancer during treatment. Thai Journal of Cardio-Thoracic Nursing, 33(1), 84-98. (in Thai)
Baik, S. H., Oswald, L. B., Buitrago, D., Buscemi, J., Lacobelli, F., Perez-Tamayo, A., et al. (2020). Cancer-relevant self-efficacy is related to better health-related quality of life and lower cancer-specific distress and symptom burden among Latina breast cancer survivors. International Journal of Behavioral Medicine, 27(4), 357-365.
Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
Bhatt, V. R. (2019). Cancer in older adults: Understanding cause and effects of chemotherapy-related toxicities. Future Oncology, 15(22), 2557-2560.
Chaoayacha, W., Pothiban, L., & Chintanawat, R. (2019). Factors related to psychological well-being in older patients with cancer receiving chemotherapy. Nursing Journal, 46, 13-22. (in Thai)
Chen, H. L, Liu, K., & You, Q. S. (2018). Self-efficacy, cancer-related fatigue, and quality of life in patients with resected lung cancer. European journal of cancer care, 27(6), 1-6.
Choojai, M. (2009). The relationship between perceived self-care efficacy and quality of life among breast cancer patients after mastectomy, Ratchaburi province. Thesis of Master of Adult Nursing, Mahidol University, Bangkok. (in Thai)
Duangchan, C., & Mattthews, A. K. (2021). Application of ferrans et al.’s conceptual model of health-related quality of life: A systematic review. Research Nurse Health, 44, 490-512.
Ferrans, C. E., Zerwic, J. J., Wilbur, J. E., & Larson, J. L. (2005). Conceptual model of healthrelated quality of life. Journal of Nursing Scholarship, 37(4), 336-342.
Green S. B. (1991). How many subjects does it take to do a regression analysis? Multivariate behavioral research, 26(3), 499–510.
International Agency for Research on Cancer. (2022). The Global Cancer Observatory: GCO. Retrieved May 10, 2023, from https://gco.iarc.fr.
Jayani, R., & Hurria, A. (2012). Caregivers of older adults with cancer. Seminars in oncology nursing. 28(4), 221-225.
Karomprat, A., Chaichan, P., Santawesuk, U., & Sookprasert, A. (2017). Symptom management and outcome in cancer patients undergoing chemotherapy. Srinagarind Medical Journal, 32(4), 326-331. (in Thai)
Kyriazidou, E., Alevizopoulos, N., Dokutsidou, E., Kavga, A., Kalemikerakis, I., Konstantinidis, T., et al. (2022). Health-related quality of life and social support of elderly lung and gastrointestinal cancer patients undergoing chemotherapy. SAGE open nursing, 8, 1-9.
Laghousi, D., Jafari, E., Nikbakht, H., Nasiri B., Shamshirgaran, M. & Aminisani, N. (2019). Gender differences in health-related quality of life among patients with colorectal cancer. Journal of Gastrointestinal Oncology, 10(3), 453-461.
Lev, E. L., & Owen, S. V. (1996). A measure of self-care self-efficacy. Research in nursing & health, 19(5), 421-429.
Luangpitak, S. (2015). Factors influencing self-management among patients with heart failure.Thesis of Master of Adult Nursing, Burapha University, Chonburi. (in Thai)
Luangphituck, W., Duangkaew, J., Jaiyungyuen, U., & Wandee, P. (2018). Predicting factors of quality of life among older persons in Suphanburi province. Journal of Nursing Siam University, 20(38), 67-81. (in Thai)
Mahatnirankul, S., Tuntipiwatanakul, V., & Pumpisarnchai, V. (2005). Quality of life questionnaire of the World Health Organization in Thai version. Retrieved March 1, 2023, from https://dmh.go.th/test/whoqol/
Miller, A. M., Ashing, K. T., Modeste, N. N., Herring, R. P., & Sealy, D. A. (2015). Contextual factors influencing health-related quality of life in African American and Latina breast cancer survivors. Journal of cancer survivorship: research and practice, 9(3), 441-449.
National Cancer Institute. (2020). Cancer registration at hospital level 2020.Bangkok: New Ordinary Printing (Thailand) Co., Ltd. (in Thai)
Niller, A., Srimoragol, P., Wongkongkam, K., & Thamtorawat, S. (2019). Factors predicting quality of life of hepatocellular carcinoma patients undergoing trans arterial chemoem bolization. Thai Journal of Nursing Council, 34(2), 127-140. (in Thai)
Pisu, M., Azuero, A., Halilova, K. I., Williams, C. P., Kenzik, K. M., Kvale, E., et al. (2018). Most impactful factors on the health-related quality of life of a geriatric population with cancer. Cancer, 124(3), 596–605.
Pongthavornkamol, K., Lekdamrongkul, P., Wanawarodom, P., & Ratchawong, W. (2014). Relationships between social support, financial status, health-promoting behaviors, and quality of life among women with breast cancer undergoing radiation treatment. Journal of Nursing Science, 32(1), 15-27. (in Thai)
Quinten, C., Coens, C., Ghislain, I., Zikos, E., Sprangers, M. A. G., Ringash, J., et al. (2015). The effects of age on health-related quality of life in cancer populations: A pooled analysis of randomized controlled trials using the European organization for research and treatment of cancer (EORTC) QLQ-C30 involving 6024 cancer patients. European journal of cancer (Oxford, England: 1990), 51(18), 2808–2819.
Ramasubbu, S. K., Pasricha, R. K., Rawat, V. S., & Das Biswadeep. (2020). Quality of life and factors affecting it in adult cancer patients undergoing cancer chemotherapy in a tertiary care hospital. Cancer Report, 4(2), 1-11.
Selby, D., Cascella, A., Gardiner, K., Do, R., Moravan, V., Myers, J., et al. (2010). A single set of numerical cut points to define moderate and severe symptoms for the Edmonton Symptom Assessment System. Journal of pain and symptom management, 39(2), 241-249.
Wangnum, K. (2016). Nursing care of older adults with cancer undergoing chemotherapy. Thai Journal of Nursing and Midwifery Practice, 3(1), 51–63. (in Thai)
Wangnum, K., Thanarojanawanich, T., Jamprasert, L., Na Bangxang, J., & Maneejavakajorn J. (2019). Development of a multidisciplinary care system in older adult cancer patients undergoing chemotherapy treatment. Journal of the Department of Medical Services, 44(2), 32-41. (in Thai)
Wongketkit, K., Wirojratana, V., & Chanruangvanich, W. (2022). Factors predicting quality of life among older adults with advanced cancer receiving palliative care. Thai Journal of Cardio-Thoracic Nursing, 33(1), 117-131. (in Thai)
Wongpanarak, N., & Chaleoykitti, S. (2014). Depression: A significant mental health problem of elderly. Journal of The Royal Thai Army Nurses, 15(3), 24-31. (in Thai)
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2023 วารสารวิจัยสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิจัยสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องบทความในวารสารวิชาการและวิจัยเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยนเรศวร และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ ความรับผิดชอบเกี่ยวกับบทความแต่ละเรื่องผู้เขียนจะรับผิดชอบของตนเองแต่ละท่าน
