รูปแบบการดูแลสุขภาพด้วยวิถีใหม่สำหรับผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง ในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 โดยกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน

บทคัดย่อ

     การวิจัยเชิงปฏิบัติการครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพด้วยวิถีใหม่สำหรับผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 โดยกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง 30 คน เจ้าหน้าที่ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 3 คน และอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน 5 คน โดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน 4 ขั้นตอน คือ 1) วางแผน 2) ปฏิบัติ 3) สังเกตการณ์ 4) สะท้อนผล แบ่งการศึกษา 4 ระยะ ดังนี้ 1) การศึกษาสภาพการณ์ปัจจุบันและวิเคราะห์ปัญหา 2) การวางแผนพัฒนารูปแบบ 3) การนำรูปแบบไปใช้และกำกับติดตาม 4) การประเมินผลและคืนข้อมูล ระยะเวลาดำเนินการวิจัย รวม 6 เดือน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบประเมินภาวะสุขภาพ พฤติกรรมการดูแลตนเอง และพฤติกรรมสุขภาพตามหลัก 3ส. 3อ. 1น. วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนาและการวิเคราะห์ความแปรปรวนพหุคูณแบบวัดซ้ำ
     ผลการศึกษาพบว่า รูปแบบการปฏิบัติตามแนวทาง 3ส. (สวดมนต์/ทำสมาธิ/อ่านหนังสือ) 3อ. (รับประทานอาหาร/ออกกำลังกาย มณีเวช/การจัดการอารมณ์) และ 1น. (ดำเนินชีวิตประจำวันตามนาฬิกาชีวิต) มีการกระตุ้นเตือนและติดตามในช่วง 3 เดือนแรก ส่งเสริมให้กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมสุขภาพตามหลัก 3ส. 3อ. และ 1น. แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 แต่คะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการปฏิบัติตนทั่วไปของผู้ป่วยด้วยโรคความดันโลหิตสูง ก่อนเข้าร่วมโปรแกรมและระยะติดตาม 6 เดือนหลังเข้าร่วมโปรแกรมไม่มีความแตกต่างกันแสดงให้เห็นว่าการติดตามสม่ำเสมอเป็นเรื่องสำคัญควรมีการติดตามอย่างน้อยเดือนละครั้ง เพื่อกระตุ้นเตือนการปฏิบัติพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ