ประสิทธิผลของโปรแกรมพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพในผู้ป่วยโรคเบาหวาน และโรคความดันโลหิตสูงที่มีภาวะไตเสื่อมระยะที่ 3 อำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดผลก่อนและหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อความรอบรู้ทางสุขภาพ พฤติกรรมการจัดการตนเอง ระดับน้ำตาลในเลือด ระดับความดันโลหิต และระดับอัตราการกรองของไตในผู้ป่วยโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงที่มีภาวะไตเสื่อมระยะที่ 3 ผู้เข้าร่วมวิจัย จำนวน 122 คน ถูกแบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ กลุ่มละ 61 คน เครื่องมือการวิจัยประกอบด้วย 1) โปรแกรมพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพ ซึ่งพัฒนาขึ้นตามกรอบแนวคิดความรอบรู้ทางสุขภาพ มีระยะเวลา 10 สัปดาห์ และ 2) แบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพ มีค่าความน่าเชื่อถือ 0.89 และพฤติกรรมการจัดการตนเองมีค่าความน่าเชื่อถือ 0.94 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติอนุมาน ได้แก่ Independent t-test และ Dependent t-test

ผลการวิจัย พบว่า หลังการเข้าร่วมโปรแกรมกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรอบรู้ด้านสุขภาพ พฤติกรรมการจัดการตนเอง และระดับอัตราการกรองของไตมากกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรมและมากกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และพบว่าระดับน้ำตาลในเลือด และระดับความดันโลหิตน้อยกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรมและน้อยกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05