รูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนต่อการลดการสูบบุหรี่ของเยาวชน ที่สูบบุหรี่ในโรงเรียน ของอำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์์
คำสำคัญ:
การเลิกสูบบุหรี่, การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม, รูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนบทคัดย่อ
งานวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างรูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนในการลดการสูบบุหรี่ของเยาวชนที่สูบบุหรี่ในโรงเรียนของอำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์ กลุ่มเป้าหมาย ประกอบด้วยกลุ่มผู้มีส่วนเกี่ยวข้องหลักคือ เยาวชนที่สูบบุหรี่ในโรงเรียน และกลุ่มผู้เกี่ยวข้องรองหรือผู้สนับสนุน คือ ครู ผู้นำชุมชนเจ้าหน้าที่ของรัฐ คณะกรรมการคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ (พชอ.) การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมได้ดำเนินการ4 ขั้นตอน คือ ขั้นวางแผน ขั้นปฏิบัติการ ขั้นสังเกตการณ์ และขั้นสะท้อนกลับแนวทางในการสร้างรูปแบบ คือ การทำประชาคม รวมถึงการประชุมเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมผ่านการใช้เทคโนโลยีการมีส่วนร่วมแบบพหุภาคีสำหรับในชุมชนและในโรงเรียน และการถอดบทเรียนในทุกกิจกรรม เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูล ได้แก่
แบบสังเกตการณ์ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก แบบสอบถามก่อน-หลังดำเนินการทุกกิจกรรม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติเชิงอนุมานนำมาใช้เพื่อวิเคราะห์เปรียบเทียบปัจจัยต่างๆ ได้แก่ Paired samples T-test และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนในการลดการสูบบุหรี่ของเยาวชนประกอบไปด้วย 7 กิจกรรม คือ 1) กิจกรรมให้ความรู้แก่เยาวชนเกี่ยวกับโทษพิษภัยจากการสูบบุหรี่ 2) กิจกรรมปฏิเสธอย่างไรไม่ให้เสียเพื่อนจากการชักชวนให้สูบบุหรี่ 3) กิจกรรมการพัฒนาแกนนำโรงเรียนให้ห่างไกลยาเสพติด 4) กิจกรรมเพื่อนช่วยเพื่อนเลิกบุหรี่ 5) กิจกรรมสร้างมาตรการในชุมชนต่อร้านค้าที่ขายบุหรี่ให้แก่เยาวชน 6) กิจกรรมป้องกันการสูบบุหรี่ในโรงเรียน และ 7) กิจกรรมเฝ้าระวังการสูบบุหรี่ในบ้านและการประชุมเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมภายหลังจากการจัดกิจกรรมมีคะแนนเฉลี่ยของแต่ละปัจจัยเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติและมีค่าเฉลี่ยจำนวนมวนที่สูบบุหรี่ลดลง ซึ่งกิจกรรมทั้งหมดสามารถช่วยลดการสูบบุหรี่ของเยาวชนที่สูบบุหรี่ในโรงเรียน ป้องกันการเกิดนักสูบหน้าใหม่และส่งเสริมให้เยาวชนที่สูบบุหรี่สามารถเลิกสูบบุหรี่ได้ในที่สุด จุดแข็งของชุมชนที่ปฏิบัติตามมาตรการบ้านปลอดบุหรี่ และการเฝ้าระวังของคนในชุมชนต่อแหล่งมั่วสุม กระตุ้นเสริมให้ครอบครัวเป็นกำลังสำคัญที่ช่วยให้เยาวชนที่สูบบุหรี่ลดการสูบบุหรี่ได้
เอกสารอ้างอิง
Chantachum, W. (2006). Strategies development on smoking prevention among students by using participation process: A case study of an expanding educational opportunity school, Kalasin province. Journal of Behavioral Science, 12(1), 94-109. (in Thai)
Chidnayee, S., & Yottavee, W. (2018). Factors related with smoking behaviors of youth at Uttaradit. Boromarajonani College of Nursing, Uttaradit Journal, 10(1), 83-93. (in Thai)
Dansekaew, S. (2015). Controlling smoking among adolescents in participatory secondary schools. Journal of Nursing and Health Care, 33(3), 135-143. (in Thai)
Hirsch, P. (1990). Development dilemmas in rural Thailand. New York: Oxford University Press.
Kemmis, S. & McTaggart, R. (1988). The action research planer. (3rd ed.). Victoria: Deakin University.
Kulnit, N. (1995). Significant factors affecting starting and quitting smoking of high school students in Chiang Mai Province. Thesis of Master of Education, Chiang Mai University, Chiang Mai. (in Thai)
Lerknork, C. (2016). Factors correlated with intentions of non-smoking among early adolescents in the Muang District Community, Nakhon Ratchasima Province. Journal of Nursing, 65(1), 1-10. (in Thai)
Phetchabun Provincial Public Health Office. (2019). Health data center screening and treatment for smoking addiction 2019. Phetchabun: Phetchabun Provincial Public Health Office. (in Thai)
Phetchaphum, J., & Nimphithakpong, P. (2015). A literature review on measures to restrict access to tobacco in youth. Journal of Public Health, 45(3), 310-323. (in Thai)
Piriyakitkamjorn, B., & Chutipattana, N. (2008). Approaches to smoking prevention and smoking cessation among youth in Songkhla Province. The Southern College Network Journal of Nursing and Public Health, 5(1),108-123. (in Thai)
Pitayarangsarit, S., Danpradit, B., Tohan, S., & Pawaphutanondh Na Mahasarakham, C. (2014). The situation of smoke-free homestand father's smoking behaviors Journal of Health Education, 37(128), 61-74. (in Thai)
Rosenstock, I. M., Strecher, V. J., & Becker, M. H. (1988). Social learning theory and the Health Belief Model. Health Educ Q, 15(2), 175-183.
Sunopuk, S. (2018). Effects of the program for protection the new smokers among secondary school students in Roi-Et Municipal, Roi-Et Province. The Office of Disease Prevention and Control 9th Nakhon Ratchasima Journal, 24(1), 86-95. (in Thai)
Tahlil, T., Woodman, R. J., Coveney, J., & Ward, P. R. (2013). The impact of education programs
on smoking prevention: A randomized controlled trial among 11 to 14 year olds in Aceh, Indonesia. BMC Public Health, 13(136), 1-11.
Thai Post. (2019, January 1). The situation of tobacco consumption in Thailand: Thai tobacco consumption has been steadily declining over the past 20 years. Retrieved November 1, 2020, from https://www. thaipost.net/main/detail/25505. (in Thai)
Thavorncharoensap, M., Woothisai, T., Leelahavarong, P., Praditsitthikorn, N., Deebukkham, P., &
Rattanavipapong, W. (2011). Development of guideline for setting goal and indicators for evaluating the operation of health promotion programs of the Thai Health Promotion Foundation using cost-of-illness
information. Bangkok: Health Intervention and Technology Assessment Program. (in Thai)
Uwanno, T. (1992). Theory and attitude measurement. Bangkok: Faculty of Education, Chulalongkorn University. (in Thai)
Vutiso, P., Yimlamai, K., Thongnit, M., & Khunkhavan, T. (2013). A community participation model
of tobacco accessibility prevention for youth in Muang district, Chaiyaphum province. Thai Journal of Nursing, 62(1), 12-21. (in Thai)
Wattanakit, P. (1999). Participatory action research. In P. Wattanakit (Ed.), Research method: Social science research. Nonthaburi: Nursing Division of Ministry of Public Health. (in Thai)
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิจัยสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องบทความในวารสารวิชาการและวิจัยเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยนเรศวร และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ ความรับผิดชอบเกี่ยวกับบทความแต่ละเรื่องผู้เขียนจะรับผิดชอบของตนเองแต่ละท่าน
