ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะแทรกซ้อนในหญิงที่มาฝากครรภ์และคลอดที่โรงพยาบาลชายแดนไทย-เมียนมาร์ จังหวัดตาก

ผู้แต่ง

  • อัญชลี บรรลือ พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ กลุ่มงานด้านบริการปฐมภูมิและองค์รวม โรงพยาบาลแม่ระมาด จังหวัดตาก

คำสำคัญ:

การฝากครรภ์, ความชุก, ชายแดน, ปัจจัยเสี่ยง, ภาวะแทรกซ้อนจากการตั้งครรภ์

บทคัดย่อ

การตั้งครรภ์ที่มีภาวะเสี่ยงส่งผลกระทบต่อการตั้งครรภ์และทำให้ทารกมีโอกาสเสียชีวิต โดยเฉพาะพื้นที่บริเวณชายแดน การศึกษาย้อนหลังเชิงพรรณนานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะแทรกซ้อนในหญิงที่มาฝากครรภ์และคลอดที่โรงพยาบาลชายแดนไทย-เมียนมาร์ กลุ่มตัวอย่างเป็นหญิงที่มาฝากครรภ์และคลอดที่โรงพยาบาลชายแดนไทย-เมียนมาร์ระหว่างเดือน ตุลาคม พ.ศ.2559 ถึง เดือนกันยายน พ.ศ.2562 เก็บข้อมูลจากบันทึกเวชระเบียน และวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และการทดสอบไคสแควร์ ผลการศึกษาพบว่า สัดส่วนของหญิงตั้งครรภ์ จำนวน 2,806 คน เป็นชาวไทยพื้นที่สูง(ร้อยละ 40.5) ต่างชาติเชื้อสายพม่า (ร้อยละ 22.4) ต่างชาติเชื้อสายกะเหรี่ยง (ร้อยละ 18.7) และชาวไทยพื้นราบ (ร้อยละ 18.4)  ตามลำดับ กลุ่มตัวอย่างมีอายุระหว่าง 12-47 ปี อายุเฉลี่ย 24.9 ปี อัตราการตั้งครรภ์ครั้งแรกและได้รับการฝากครรภ์ที่ได้คุณภาพ ร้อยละ 32.6 และร้อยละ 41.7 มีความชุกภาวะแทรกซ้อนของหญิงตั้งครรภ์ พบภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กมากที่สุด (ร้อยละ 15.1) รองลงมาได้แก่ ทารกเจริญเติบโตช้าในครรภ์ (ร้อยละ 6.3) การคลอดท่าก้น/ท่าขวาง (ร้อยละ 6.2) และทารกคลอดก่อนกำหนด (ร้อยละ 5.0) ตามลำดับ ปัจจัยต่างๆ ได้แก่ เชื้อชาติ อายุ ลำดับของการตั้งครรภ์ และการฝากครรภ์คุณภาพ มีความสัมพันธ์กับภาวะแทรกซ้อนต่างๆ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 จากผลการศึกษาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความชุกภาวะแทรกซ้อนของหญิงตั้งครรภ์แตกต่างกันในแต่ละเชื้อชาติ ดังนั้นหน่วยงานสาธารณสุขบริเวณพื้นที่ชายแดนควรจัดบริการฝากครรภ์เชิงรุก และควรสนับสนุนให้มีการคัดกรองภาวะเสี่ยงตั้งแต่เริ่มตั้งครรภ์ทั้งในระดับชุมชนและในสถานบริการ รวมถึงมีระบบส่งต่อไปยังหน่วยบริการระดับสูงขึ้น

เอกสารอ้างอิง

Biro, M. A., Davey, M. A., Carolan, M., & Kealy, M. (2012). Advanced maternal age and obstetric morbidity for women giving birth in Victoria, Australia: A population-based study. Aust N Z J Obstet Gynaecol, 52(3), 229-34.

Byerley, B. M., & Haas, D. M. (2017). A systematic overview of the literature regarding group prenatal care for high-risk pregnant women. BMC pregnancy and childbirth, 17(1), 329. doi: 10.1186/s12884-017-1522-2.

Ekakkatachit, V. (2016). Adversed pregnancy outcome of elderly pregnancy in Nangrong Hospital. Mahasarakham Hoapital journal, 13(3), 71-77. (in Thai)

Health Center for Marginalized Ethnic Groups and Migrants. (2011). Survey of child and youth health status in remote area by Highland Health Development Center. Retrieved November 1, 2020, from http://doc.anamai.moph.go.th/index.php?r=str-project/view&id=3487. (in Thai)

James, D. K., Steer, P. J., Weiner, C. P., Gonik, B., Crowther, C. A., & Robson, S. C. (2010). High risk pregnancy management options. (4th ed.). St. Louis, MO: Sounders Elsevier Inc.

Lee, S., Ayers, S., & Holden, D. (2012). Risk perception of women during high risk pregnancy: A systematic review. Health, risk & society, 14(6), 511-531.

Maeramad-hospital, Tak Province. (2020, November 1). Information for pregnant women and giving birth in Mae Ramat Hospital in 2017- 2019. Retrieved November 1, 2020, from the Hospital OS Program. (in Thai)

Pattanapomgthorn, J., & Roongsubsin, N. (2015). New antenatal care according to WHO advisory. Journal of Interdisciplinary Research: Graduate Studies, 4(2), 7-19. (in Thai)

Pattanasombutsook, M., Korwiwatanagarn, S., & Siriphan, S. (2021). Factors related to anemia among pregnant women attending antenatal clinic in Yala Province. Princess of Naradhiwas University Journal, 13(1), 56-72. (in Thai)

Pooluea, C. (2016). The prevalence and associated factors of anemia in pregnancy in Phra Nakhon Si Ayutthaya Hospital, Phra Nakhon Si Ayutthaya Province. Journal of Preventive Medicine Association of Thailand, 6(1), 15-26. (in Thai)

Ruangcharoen, P., & Trisrisilp, K. (2020, April 28). Macrosomia. Retrieved November 1, 2020, from https://w1.med.cmu.ac.th/obgyn/index.php?option=com_content&view=article&id=1566:macrosomia&catid=45&Itemid=561. (in Thai)

Sae-tia, P. (2012). Maternal risk factors of low-birthweight newborn. Medical Journal of Srisaket surin Buriram Hospitals, 27(1), 65-76. (in Thai)

Sananpanichkul, P., & Leaungsomnapa, Y. (2015). Adolescent pregnancy: Maternal factors effect on fetal outcome. Journal Prapokklao Hosp Clin Med Educat Center, 32(2), 147-156. (in Thai)

Sunitha, T., Prasoona, K. R., Kumari, T. M., Srinadh, B., Deepika, M. L. N., Aruna, R. et al. (2017). Risk factors for congenital anomalies in high risk pregnant women: A large study from South India. Egyptian Journal of Medical Human Genetics, 18(1), 79-85.

Tak Provincial Health Office. (2019). Annual report of maternal and child health. Tak: Tak Provincial Health Office. (in Thai)

World health Organization. (2021, January 13). WHO guideline development panel meeting on WHO antenatal care guidelines – update on nutrition recommendations for zinc supplementation. Retrieved January 13, 2021, from https://www.who.int/news-room/events/detail/2021/01/13/default-calendar/whoguideline-development-panel-meetingon-who-antenatal-care-guidelines-updateon-nutrition-recommendations-for-zincsupplementation.

Yeoh, P. L., Hornetz, K., & Dahlui, M. (2016). Antenatal care utilisation and content between low-risk and high-risk pregnant women. PLoS One, 11(3), e0152167. doi:10.1371/journal.pon e.0152167.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2021-04-28

รูปแบบการอ้างอิง

บรรลือ อ. . (2021). ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะแทรกซ้อนในหญิงที่มาฝากครรภ์และคลอดที่โรงพยาบาลชายแดนไทย-เมียนมาร์ จังหวัดตาก. วารสารวิจัยสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 3(1), 50–61. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JPHSR/article/view/247621