ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการใช้ยาขมิ้นชันของประชาชนในจังหวัดสุโขทัย
คำสำคัญ:
การแพทย์แผนไทย, ขมิ้นชัน, พฤติกรรมการใช้ยา, สมุนไพรบทคัดย่อ
การวิจัยแบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพต่อการใช้ยาขมิ้นชันของประชาชนในจังหวัดสุโขทัย กลุ่มตัวอย่างคือประชาชนจำนวน 496 คน ที่มีอายุระหว่าง 20-65 ปี ในจังหวัดสุโขทัยสุ่มตัวอย่างด้วยวิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามที่มีการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาและความเชื่อมั่นวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ถดถอยเชิพหุคูณแบบขั้นตอน
ผลการวิจัย พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีพฤติกรรมการใช้ยาขมิ้นชันอยู่ในระดับดี (ร้อยละ 50.4)ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการใช้ยาขมิ้นชันของประชาชน ได้แก่ เคยมีประสบการณ์การใช้ยาสมุนไพร 1-2 เดือนที่ผ่านมา (Beta = 0.34) รองลงมา ได้แก่ บุคลากรทางการแพทย์เป็นแบบอย่างในการใช้ยาขมิ้นชัน (Beta = -0.31) อายุ (Beta = 0.26) เพื่อนร่วมงาน/เพื่อนบ้าน/เพื่อนสนิทเป็นแบบอย่างในการใช้ยาขมิ้นชัน (Beta = -0.21) ทัศนคติเกี่ยวกับยาขมิ้นชัน (Beta = 0.20) ความรู้เกี่ยวกับยาสมุนไพร (Beta = 0.17) การรับรู้ประโยชน์ของยาขมิ้นชัน (Beta = 0.17) อาชีพค้าขาย/กิจการส่วนตัว (Beta = 0.10) และบุคลากรทางการแพทย์เป็นช่องทางที่ได้รับข้อมูลเกี่ยวกับยาขมิ้นชัน (Beta = 0.09) โดยทั้ง 9 ตัวแปร พยากรณ์พฤติกรรมการใช้ยาขมิ้นชันของประชาชนจังหวัดสุโขทัยได้ร้อยละ 45.0 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05 การศึกษานี้ มีข้อเสนอแนะว่าหน่วยงานทางด้านสาธารณสุข ควรจัดโปรแกรมในการให้ความรู้ ประเมินทัศนคติเกี่ยวกับการใช้ขมิ้นชัของประชาชน มีการให้ข้อมูลการใช้ขมิ้นชันที่ถูกต้องโดยบุคลากรทางการแพทย์ และนำแบบอย่างที่ดีในการใช้ขมิ้นชันมาจัดกิจกรรมแลกเปลี่ยน
ประสบการณ์ในกลุ่มประชาชน โดยคำนึงถึงอายุและอาชีพขอประชาชนร่วมด้วย เพื่อให้การใช้ขมิ้นชันถูกต้องและปลอดภัย
เอกสารอ้างอิง
Bloom, B. S., Hastings, J. T., Madaus, G. F., & Baldwin, T. S. (1971). Handbook on formative and summative evaluation of student learning. (1st ed.). New York: McGraw-Hill.
Chaimay, B., Boonrod, T., & Simla, W. (2012). Factors affecting herbal uses in primary health care. The Public Health Journal of Burapha University, 7(2), 25-37. (in Thai)
Department of Thai Traditional and Alternative Medicine. (2017). History of Department of Thai Traditional and Alternative Medicine. Retrieved March 11, 2020, from https://www.dtam. moph.go.th/index.php?option=com_content&view=article&id=26:history&catid=15&lang=t h&Itemid=108. (in Thai)
Department of Thai Traditional and Alternative Medicine. (2019). Vision Mission Strategic. Retrieved March 11, 2020, from https://www.dtam.moph.go.th/index.php?option= comcontent&view=article&id= 27&Itemid=109&lang=th. (in Thai)
Green, L., & Kreuter, M. (2005). Health program planning: An educational and ecological approach. New York: McGraw-Hill.
Hair, J., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R.E. (2012). Multivariate data analysis. (7th ed.). New York: Pearson Education International.
Kitreerawutiwong, N. (2018). Public health research: From principle to practice. Phitsanulok: Naresuan University. (in Thai)
Mattavangku, C., Kawitu, K., Deenoo, S., & Sinwannakool, S. (2019). Factor related to herbal use behavior for self-care among people in Phasi-Chareon District. Journal of Nursing, Siam University, 20(39), 99-109. (in Thai)
McIntyre, E., Saliba, A. J., & Moran, C. C. (2015). Herbal medicine use in adults who experience anxiety: A qualitative exploration. The International Journal of Qualitative Studies on Health and Well-being,10(1), 29275. doi: 10.3402/qhw.v10.29275.
Ngamjarus, C., & Chongsuvivatwong, V. (2016). n4Studies: Sample size calculation for an epide-miological study on a smart device. Siriraj Medical Journal, 68(3), 160-170.
Satsue, S., Promponjorn, K., & Rakpurk, W. (2018). Survey of factors affecting herbal medicine consumption behavior among people in SaiNoi District, Nonthaburi Province. Journal of Thai Traditional and Alternative Medicine, 16(3), 463-473. (in Thai)
Sukhothai Provincial Public Health Office. (2019). Annual report 2018. Sukhothai: Sukhothai Provincial Public Health Office. (in Thai)
Thailand Plus. (2018). Herbal champion products. Retrieved March 11, 2020, from https://www.thailandplus.tv/archives/8293. (in Thai)
Vanichbuncha, K., & Vanichbuncha, T. (2015). Using SPSS for Windows for data analysis. (27th ed.). Bangkok: Samlada. (in Thai)
WHO. (2012). The Regional Strategy for Traditional Medicine in the Western Pacific (2011–2020). Geneva: World Health Organization.
WHO. (2013). WHO traditional medicine strategy: 2014–2023. Geneva: World Health Organization.
Woradet, S., Chaimay, B., Salaea, R., & Kongme, Y. (2015). Factors associated with herbal used behavior towards self-care among village health volunteers Kong Ra District, Phatthalung. Journal of Health Science, 24(1), 50-59. (in Thai)
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2020 วารสารสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิจัยสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องบทความในวารสารวิชาการและวิจัยเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยนเรศวร และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ ความรับผิดชอบเกี่ยวกับบทความแต่ละเรื่องผู้เขียนจะรับผิดชอบของตนเองแต่ละท่าน
