การประเมินผลการดำเนินงานป้องกันอันตรายจากการใช้สารเคมีเกษตร อำเภอสุวรรณคูหา จังหวัดหนองบัวลำภู

บทคัดย่อ

       การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลการดำเนินงานป้องกันอันตรายจากการใช้สารเคมีเกษตร อำเภอสุวรรณคูหา โดยใช้แบบจำลองซิปของสตัพเฟิลบีม กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ ได้แก่ เจ้าหน้าที่สาธารณสุข ที่โรงพยาบาลสุวรรณคูหา และสำนักงานสาธารณสุขอำเภอสุวรรณคูหา จำนวน 30 คน ผู้นำชุมชน ตัวแทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน จำนวน 30 คน และเกษตรกรในอำเภอสุวรรณคูหา จำนวน 394 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์ การสนทนากลุ่ม เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา คือ แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้างและแบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนาและสถิติเชิงอนุมาน Paired t-test ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

        ผลการประเมินพบว่าโครงการมีบริบทที่แสดงถึงความรุนแรงของปัญหา มีความจำเป็นและมีความเข้าใจร่วมกันของทุกภาคส่วน ในด้านปัจจัยนำเข้า มีความเข้าใจ ความชัดเจนในวัตถุประสงค์ของโครงการ บุคลากรมีความพร้อม งบประมาณไม่เพียงพอ ขาดแคลนเครือข่ายในการสื่อสารและภูมิปัญญาทดแทน ในด้านกระบวนการ การดำเนินการใช้กระบวนการมีส่วนร่วม ประเด็นผลลัพธ์ ภายหลังการดำเนินโครงการการป้องกันตนเองจากสารเคมีเกษตร กลุ่มตัวอย่างมีการป้องกันตนเองจากสารเคมีเกษตรโดยรวม ค่าคะแนนเฉลี่ยคุณภาพชีวิตโดยรวม และค่าเฉลี่ยการเปลี่ยนแปลงโดยรวม สูงกว่าก่อนดำเนินโครงการป้องกันตนเองจากสารเคมีเกษตร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ p-value < 0.05 ผลกระทบทางสุขภาพที่พบมากที่สุดคือ อ่อนเพลีย วิงเวียนศีรษะ รองลงมาคือแสบจมูก เจ็บคอ คอแห้ง และผื่นคันที่ผิวหนัง ร้อยละ 52.8, 48.7 และ 42.1 ตามลำดับ นอกจากนี้พบว่ามีการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมที่ดีขึ้น มากที่สุด ร้อยละ 78.3