ประสิทธิผลของการเยี่ยมบ้านร่วมกับการปรึกษาแพทย์ทางไกลในการติดตามผู้ที่ขาดการรักษาในชุมชนกลับเข้าสู่กระบวนการรักษาอย่างต่อเนื่องของผู้ป่วยเด็กโรคสมาธิสั้น โรงพยาบาลวชิระภูเก็ต: การทดลองนำร่องแบบสุ่มที่มีกลุ่มควบคุม

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิผลการเยี่ยมบ้านร่วมกับการปรึกษาแพทย์ทางไกล ในการติดตามผู้ที่ขาดการรักษาในชุมชนกลับเข้าสู่กระบวนการรักษาอย่างต่อเนื่องของผู้ป่วยเด็กโรคสมาธิสั้น โรงพยาบาลวชิระภูเก็ต

วิธีการศึกษา การศึกษานี้เป็นการทดลองนำร่องแบบสุ่ม ที่มีกลุ่มควบคุมในผู้ป่วยเด็กและวัยรุ่นโรคสมาธิสั้นที่ขาดการติดตามการรักษา ผู้เข้าร่วมการวิจัยที่ผ่านเกณฑ์และได้รับความยินยอมจากผู้ปกครองหรือผู้แทนโดยชอบธรรม ถูกสุ่มเข้ากลุ่มทดลองหรือกลุ่มควบคุมโดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ โดยผลการสุ่มถูกเก็บไว้ในซองปิดผนึก และเปิดภายหลังการให้ความยินยอมเข้าร่วมการวิจัย เนื่องจากลักษณะของการแทรกแซงจึงไม่มีการปกปิดกลุ่มการรักษา (blinding) กลุ่มทดลองได้รับการเยี่ยมบ้านร่วมกับการปรึกษาแพทย์ทางไกล 1 ครั้ง ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการติดตามทางโทรศัพท์ 1 ครั้ง ผลลัพธ์หลักคือการกลับเข้าสู่การรักษาอย่างต่อเนื่องภายในระยะเวลา 3 เดือน

ผลการศึกษา ผู้ป่วยเข้าร่วมการศึกษาทั้งหมด 38 ราย แบ่งเป็นกลุ่มควบคุม 18 ราย และกลุ่มทดลอง 20 ราย โดยข้อมูลพื้นฐานระหว่างทั้งสองกลุ่มไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ กลุ่มทดลองซึ่งได้รับการเยี่ยมบ้านร่วมกับการปรึกษาแพทย์ทางไกลมีอัตราการกลับมารักษาตามนัดอย่างต่อเนื่องเป็นระยะเวลา 3 เดือน สูงกว่ากลุ่มควบคุมที่ได้รับการติดตามทางโทรศัพท์ตามปกติ (ร้อยละ 80.0 เทียบกับ ร้อยละ 50.0; RR = 1.60, 95% CI 0.96 – 2.67; p = 0.052) อย่างไรก็ตาม ความแตกต่างดังกล่าวยังไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ นอกจากนี้ หลังปรับคะแนนก่อนการทดลองด้วยการวิเคราะห์ความแปรปรวนร่วม (ANCOVA) กลุ่มทดลองมีคะแนน SNAP-IV ด้าน Inattention, Hyperactivity และ Oppositional หลังการทดลองต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05)

สรุป รูปแบบการเยี่ยมบ้านร่วมกับการปรึกษาแพทย์ทางไกลมีแนวโน้มช่วยให้ผู้ป่วยเด็กโรคสมาธิสั้นที่ขาดการรักษา กลับเข้าสู่กระบวนการรักษาอย่างต่อเนื่องได้มากกว่าการติดตามทางโทรศัพท์ แม้ว่าผลลัพธ์หลักจะยังไม่ถึงระดับนัยสำคัญทางสถิติ แต่ผู้ป่วยในกลุ่มทดลองมีคะแนนอาการสมาธิสั้นหลังการทดลองลดลงมากกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลการศึกษานี้สนับสนุนศักยภาพของการติดตามเชิงรุกในชุมชน และควรมีการศึกษาที่มีขนาดตัวอย่างมากขึ้น เพื่อยืนยันประสิทธิผลในระยะยาว