ปัจจัยด้านคุณภาพการนอนหลับที่เกี่ยวข้องกับภาวะหมดไฟในการทำงานของผู้ช่วยพยาบาลและพยาบาลโรงพยาบาลศิริราช
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ การวิจัยนี้มีเพื่อศึกษาความชุกของภาวะหมดไฟในการทำงาน คุณภาพการนอนหลับที่ไม่ดี และความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยทั้งสอง ในผู้ช่วยพยาบาลและพยาบาลที่ปฏิบัติงานในโรงพยาบาลศิริราช
วิธีการศึกษา การวิจัยนี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง กลุ่มตัวอย่างคือผู้ช่วยพยาบาลและพยาบาลจำนวน 170 คน ณ โรงพยาบาลศิริราช เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบวัดคุณภาพการนอนหลับพิตต์สเบิร์ก ฉบับภาษาไทย (Thai-PSQI) และแบบประเมินภาวะหมดไฟโคเปนเฮเกน ฉบับภาษาไทย (Thai-CBI) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Pearson’s chi-square test, Fisher’s exact test และการวิเคราะห์การถดถอยโลจิสติกเชิงทวิ (binary logistic regression analysis)
ผลการศึกษา พบผู้ที่มีคุณภาพการนอนหลับไม่ดี ร้อยละ 74.7 และมีภาวะหมดไฟในการทำงาน ร้อยละ 34.7 หรือ 59 จาก 170 คน ในกลุ่มที่มีภาวะหมดไฟในการทำงาน พบว่าเป็นผู้ที่มีคุณภาพการนอนหลับไม่ดี ร้อยละ 86.4 เทียบกับผู้ที่มีคุณภาพการนอนหลับดี ร้อยละ 13.6 โดยคุณภาพการนอนหลับมีความสัมพันธ์กับภาวะหมดไฟในการทำงานอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.010) การวิเคราะห์การถดถอยโลจิสติกแบบตัวแปรเดี่ยวพบว่า กลุ่มที่มีคุณภาพการนอนหลับไม่ดีมีโอกาสเกิดภาวะหมดไฟในการทำงานสูงกว่ากลุ่มที่มีคุณภาพการนอนหลับดี 2.94 เท่า อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (OR = 2.94, 95% CI 1.26 – 6.84, p = 0.013) และเมื่อวิเคราะห์ในแบบจำลองพหุตัวแปร พบว่า ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะหมดไฟในการทำงาน ได้แก่ คุณภาพการนอนโดยรวมที่แย่ลง การถูกรบกวนการนอนหลับที่เพิ่มขึ้น ระยะเวลาการนอนจริงที่ลดลง โรคประจำตัวทางจิตเวช และสถานภาพหย่าร้างหรือคู่สมรสเสียชีวิต
สรุป คุณภาพการนอนหลับ โดยเฉพาะคุณภาพการนอนโดยรวม การถูกรบกวนการนอนหลับ และระยะเวลาการนอนจริง มีความสัมพันธ์กับภาวะหมดไฟในการทำงาน ในผู้ช่วยพยาบาลและพยาบาลโรงพยาบาลศิริราช ผลการศึกษานี้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการส่งเสริมคุณภาพการนอนหลับ และการจัดระบบการทำงานที่เอื้อต่อการพักฟื้นของบุคลากรพยาบาล
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ส่งมาเพื่อพิจารณา ต้องไม่เคยตีพิมพ์หรือได้รับการตอบรับให้ตีพิมพ์ในวารสารฉบับอื่น และต้องไม่อยู่ระหว่างการส่งไปพิจารณาในวารสารอื่น
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Burn-out an "occupational phenomenon": international classification of diseases [Internet]. Switzerland: World Health Organization; 2019 [cited 2026 Mar 15]. Available from: https://www.who.int/news/item/28-05-2019-burn-out-an-occupational-phenomenon-international-classification-of-diseases.
Freudenberger HJ. Staff burn-out. J Soc Issues 1974; 30(1): 159-65.
Maslach C, Jackson SE. The measurement of experienced burnout. J Organ Behav 1981; 2(2): 99-113.
Hans D, Sanna N. Mental health: risk groups, trends, services and policies. Ireland: Publications Office of the European Union; 2025.
Maslach C, Schaufeli WB, Leiter MP. Job burnout. Annu Rev Psychol 2001; 52: 397-422.
Navaphongpaveen K, Kullabuth R, Charoensri J, Norasigha P. Prevalence and associated factors of burnout syndrome among nursing assistants at private hospitals in Bangkok. IARJ 2025; 5(5): 357-72.
Laopakorn C, Kunakorn P, Wacharasint P. Burnout syndrome among Thai intensivists and nurses in pre-COVID-19 era. Clin Crit Care 2021; 29:e0009.
Woo T, Ho R, Tang A, Tam W. Global prevalence of burnout symptoms among nurses: a systematic review and meta-analysis. J Psychiatr Res 2020; 123: 9-20.
Shanafelt TD, Balch CM, Bechamps G, Russell T, Dyrbye L, Satele D, Freischlag J. Burnout and medical errors among American surgeons. Ann Surg 2010; 251(6): 995-1000.
Khatatbeh H, Pakai A, Dwaikat TA, Onchonga D, Amer F, Prémusz V, et al. Nurses' burnout and quality of life: a systematic review and critical analysis of measures used. Nurs Open 2022; 9(3): 1564-74.
Kemper KJ, Mo X, Khayat R. Are mindfulness and self-compassion associated with sleep and resilience in health professionals?. J Altern Complement Med 2015; 21(8): 496-503.
Membrive-Jiménez MJ, Gómez-Urquiza JL, Suleiman-Martos N, Velando-Soriano A, Ariza T, De la Fuente-Solana EI, et al. Relation between burnout and sleep problems in nurses: A systematic review with meta-analysis. Healthcare (Basel) 2022;10(5): 954.
Demir Zencirci A, Arslan S. Morning-evening type and burnout level as factors influencing sleep quality of shift nurses: a questionnaire study. Croat Med J 2011; 52(4): 527-37.
Daniel WW. Biostatistics: A Foundation for Analysis in the Health Sciences. 7th ed. New York: John Wiley & Sons; 1999.
Junsatitanon P, Pongpirul K. Depression and sleep quality among nurses in a tertiary hospital in Bangkok. Chula Med J 2021; 65(2): 147-53.
Buysse DJ, Reynolds CF III, Monk TH, Berman SR, Kupfer DJ. The Pittsburgh Sleep Quality Index: a new instrument for psychiatric practice and research. Psychiatry Res 1989; 28(2): 193-213.
Sitasuwan T, Bussaratid S, Ruttanaumpawan P, Chotinaiwattarakul W. Reliability and validity of the Thai version of the Pittsburgh Sleep Quality Index. J Med Assoc Thai 2014; 97(Suppl 3): S57-67.
Borritz M, Christensen KB, Kristensen TS, Villadsen E. The Copenhagen Burnout Inventory: a new tool for the assessment of burnout. Work & Stress 2005; 19(3): 192-207.
Phuekphan P, Aungsuroch Y, Yunibhand J, Chan SWC. Psychometric properties of the Thai version of copenhagen burnout inventory (T-CBI) in Thai nurses. J Health Res 2016; 30(2): 135-42.
Yamma C, Lueboonthavatchai P. Sleep problems, fatigue and work efficiency among registered nurse at King Chulalongkorn Memorial Hospital. J Psychiatr Assoc Thailand 2013; 58(2): 183-96.
Tupsangsee J, Jiamjarasrangsi W, Tangwongchai S. Quality of sleep among intensive care unit nurses in Thailand. Chula Med J 2008; 52(6): 465-75.
Reangsing C. Quality of sleep and mental health of professional nurses in government hospitals, Bangkok Metropolis [master’s thesis]. Bangkok: Chulalongkorn University; 2007.
Tarhan M, Aydin A, Ersoy E, Dalar L. The sleep quality of nurses and its influencing factors. Eurasian J Pulmonol 2018; 20(2): 78-84.
Thamrongvisava S, Pitanupong J, Srisintorn W. Burnout and associated factors among nurses at Songklanagarind Hospital. R Thai Army Med J 2019; 72(3): 177-85.
Amiri S, Mahmood N, Mustafa H, Javaid SF, Khan MAB. Occupational risk factors for burnout syndrome among healthcare professionals: a global systematic review and meta-analysis. Int J Environ Res Public Health 2024; 21(12):1583.
Armon G, Shirom A, Shapira I, Melamed S. On the nature of burnout-insomnia relationships: a prospective study of employed adults. J Psychosom Res 2008; 65(1): 5-12.
Mao Y, Raju G, Zabidi MA. Association between occupational stress and sleep quality: a systematic review. Int J Environ Res Public Health 2023; 20(21): 6946.
Maslach C, Leiter MP. Understanding the burnout experience: recent research and its implications for psychiatry. World Psychiatry 2016; 15(2): 103-111.
Leiter MP, Maslach C. Six areas of worklife: a model of the organizational context of burnout. J Health Hum Serv Adm 1999; 21(4): 472-489.
Chen C, Meier ST. Burnout and depression in nurses: a systematic review and meta-analysis. Int J Nurs Stud 2021; 124: 104099.
Cañadas-De la Fuente GA, Ortega E, Ramirez-Baena L, De la Fuente-Solana EI, Vargas C, Gómez-Urquiza JL. Gender, marital status, and children as risk factors for burnout in nurses: a meta-analytic study. Int J Environ Res Public Health 2018; 15(10): 2102.
Temel S, Yildiz T, Eti Aslan F. The effect of marital status on burnout levels of nurses: a meta-analysis study. J Clin Med Kaz 2020; 4(58): 51-6.
Gómez-Urquiza JL, Vargas C, De la Fuente EI, Fernández-Castillo R, Cañadas-De la Fuente GA. Age as a risk factor for burnout syndrome in nursing professionals: a meta-analytic study. Res Nurs Health 2017; 40(2): 99-110.
Ramírez-Elvira S, Romero-Béjar JL, Suleiman-Martos N, Gómez-Urquiza JL, Monsalve-Reyes C, Cañadas-De la Fuente GA, et al. Prevalence, risk factors and burnout levels in intensive care unit nurses: a systematic review and meta-analysis. Int J Environ Res Public Health 2021; 18(21): 11432.
Liao T, Du Z, Zhang K, et al. Non-linear association of years of experience and burnout among nursing staff: a restricted cubic spline analysis. Front Public Health 2024; 12: 1344620.
