รูปแบบการพัฒนาความสามารถของผู้ดูแลผู้สูงอายุในด้านการจัดการสภาพแวดล้อม ที่เหมาะสมในบ้าน จังหวัดพิษณุโลก

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Method Research Design) มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาความสามารถของผู้ดูแลผู้สูงอายุในด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมในบ้าน รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed method Research Design) วิเคราะห์ความสัมพันธ์ของตัวแปร แบ่งเป็น 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ศึกษาและรวบรวมข้อมูลตัวแปร เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก กลุ่มอาสาสมัคร จำนวน 12 คน และนำข้อมูลมาสกัดเป็นตัวแปร ระยะที่ 2 ศึกษาปัจจัยความสัมพันธ์ของตัวแปรที่เกี่ยวข้อง โดยนำตัวแปรในระยะที่ 1 มาสร้างเป็นคำถาม 5 ระดับ (Likert’s Scale) สอบถามผู้ดูแลผู้สูงอายุในจังหวัดพิษณุโลก คำนวณกลุ่มตัวอย่าง ด้วยโปรแกรมสำเร็จรูป G*Power 3.1.9.2 ได้จำนวนกลุ่มตัวอย่าง 200 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถาม ผ่านการตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือโดยผู้เชี่ยวชาญ และนำไปทดลอง (Try Out) กับกลุ่มเป้าหมายที่ใกล้เคียงผลความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.765 ใช้การสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน ประสานงานกับผู้ช่วยเหลือนักวิจัยส่วนใหญ่เป็นผู้ช่วยสาธารณสุขอำเภอคัดเลือกพื้นที่จนถึงระดับหมู่บ้าน และระยะที่ 3 สร้างรูปแบบการพัฒนาความสามารถผู้ดูแลผู้สูงอายุ โดยใช้กระบวนการสนทนากลุ่ม ในพื้นที่ตำบลพลายชุมพล อำเภอเมืองพิษณุโลก การวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ สถิติถดถอยพหุคูณ (MRA.) ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มผู้ดูแลผู้สูงอายุที่ศึกษาส่วนใหญ่ เป็นเพศหญิง ร้อยละ 86.0 มีระดับศึกษาระดับประถมศึกษา ร้อยละ 34.0 ตัวแปรที่ส่งผลในทางบวกต่อความสามารถของผู้ดูแลผู้สูงอายุ ได้แก่ ทัศนคติ ความตระหนักในการจัดการสิ่งแวดล้อมฯ (β= 0.265, p < 0.001) การประกอบอาชีพ (β= 0.165, p= 0.016) ตัวแปรที่ส่งผลในทางลบ คือ การเป็นสมาชิกชมรมต่างๆ (β= -0.140, p=0.042) ผู้วิจัยนำข้อมูลมาสร้างเป็นแบบจำลอง AOM. model (A: Attitude/Awareness/Action, O: Occupation, M: Member of community clubs) เพื่อช่วยในการพัฒนาความสามารถของผู้ดูแลผู้สูงอายุในอนาคต และสามารถนำไปต่อยอดการดูแลผู้สูงอายุให้เหมาะสมและมีประสิทธิภาพมากขึ้น อีกทั้งยังสามารถนำไปใช้ในการวางแผน และการจัดทำนโยบายด้านการดูแลผู้สูงอายุระดับต่างๆต่อไป