Clinical and Molecular Spectrum of Inherited Hemolytic Anemia Associated with Recurrent SPTB Variants and KLF1 Mutations in Northeastern Thailand

ปุณณวิช คงพิทักษ์สกุล

doi:10.69898/jhtm.36.2026.287474

ผู้แต่ง

ปุณณวิช คงพิทักษ์สกุล หน่วยโลหิตวิทยาและมะเร็ง กลุ่มงานกุมารเวชกรรม โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา

DOI:

https://doi.org/10.69898/jhtm.36.2026.287474

คำสำคัญ:

ภาวะซีดจากเม็ดเลือดแดงแตกทางกรรมพันธุ์, เฮเรดิทารีไพโรพอยคิโลไซโทซิส, เฮเรดิทารีเอลลิปโตไซโทซิส, ยีน SPTB, ยีน KLF1

บทคัดย่อ

บทนำ: ภาวะซีดจากเม็ดเลือดแดงแตกทางกรรมพันธุ์ ที่เกิดจากความผิดปกติของเยื่อหุ้มเม็ดเลือดแดง และความผิดปกติของ transcription factor ที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเม็ดเลือดแดง ยังอาจได้รับการวินิจฉัยไม่เพียงพอในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายลักษณะทางคลินิก ผลการตรวจทางพันธุกรรมระดับโมเลกุล และผลลัพธ์ด้านการให้เลือดในผู้ป่วยเด็กที่มีภาวะซีดจากเม็ดเลือดแดงแตกทางกรรมพันธุ์ ณ โรงพยาบาลตติยภูมิระดับภูมิภาค

วิธีการศึกษา: การศึกษานี้เป็นการศึกษาแบบ prospective cohort ณ โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา ระหว่างปี พ.ศ. 2566–2568 มีผู้ป่วยเด็กที่สงสัยภาวะซีดจากเม็ดเลือดแดงแตกทางกรรมพันธุ์จำนวน 29 รายเข้าร่วมการศึกษา โดยทบทวนข้อมูลลักษณะทางคลินิก ผลตรวจทางโลหิตวิทยา ประวัติการได้รับเลือด และการศึกษาครอบครัว ตรวจหาการกลายพันธุ์ของยีน SPTB ที่พบบ่อย ได้แก่ Providence c.6055T>C, Buffalo c.6074T>G และ Chiang Mai c.6224A>G ด้วยวิธี multiplex ARMS-PCR ร่วมกับ high-resolution melting analysis และตรวจยีน KLF1 ในผู้ป่วยบางราย

ผลการศึกษา: พบการกลายพันธุ์ของยีน SPTB ในผู้ป่วย 22 จาก 29 ราย ฟีโนไทป์ที่พบบ่อยที่สุดคือ hereditary pyropoikilocytosis ซึ่งสัมพันธ์กับการกลายพันธุ์ของ SPTB แบบ homozygous หรือ compound heterozygous โดยเฉพาะจีโนไทป์ที่มี SPTB Buffalo variant ร่วมด้วย ผู้ป่วย HPP ส่วนใหญ่มีภาวะซีดรุนแรงตั้งแต่ระยะแรกเกิด ต้องได้รับเลือดต่อเนื่อง และพบภาวะแทรกซ้อนปริกำเนิดบ่อย รวมถึง hydrops fetalis ผู้ป่วยที่มี hereditary elliptocytosis ร่วมกับการกลายพันธุ์ของ SPTB แบบ heterozygous มีอาการไม่รุนแรงและไม่ต้องได้รับเลือดต่อเนื่อง ผู้ป่วย 2 รายมีการกลายพันธุ์ของยีน KLF1 แบบ compound และมีภาวะซีดที่ต้องได้รับเลือดต่อเนื่อง โดยยืนยันการเริ่มแสดงอาการในระยะแรกเกิดได้ 1 ราย ครอบครัวของผู้ป่วยส่วนใหญ่มาจากจังหวัดนครราชสีมา

สรุป: พบการกลายพันธุ์ของยีน SPTB ที่เกิดซ้ำ โดยเฉพาะ Buffalo variant บ่อยในกลุ่มผู้ป่วยเด็กที่ได้รับการส่งต่อด้วยภาวะซีดจากเม็ดเลือดแดงแตกทางกรรมพันธุ์ในการศึกษานี้ และสัมพันธ์กับฟีโนไทป์ HPP ที่รุนแรง การวินิจฉัยทางพันธุกรรมระดับโมเลกุลตั้งแต่ระยะแรกอาจช่วยในการจำแนกโรค การให้คำปรึกษาทางพันธุกรรม และการดูแลรักษาอย่างเหมาะสมและทันท่วงที

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

King MJ, Zanella A. Hereditary red cell membrane disorders and laboratory diagnostic testing. Int J Lab Hematol. 2013;35:237-43. doi:10.1111/ijlh.12070.

King MJ, Garçon L, Hoyer JD, Iolascon A, Picard V, Stewart G, et al. ICSH guidelines for the laboratory diagnosis of nonimmune hereditary red cell membrane disorders. Int J Lab Hematol. 2015;37:304-25. doi:10.1111/ijlh.12335.

Tole S, Dhir P, Pugi J, Drury LJ, Butchart S, Fantauzzi M, et al. Genotype–phenotype correlation in children with hereditary spherocytosis. Br J Haematol. 2020;191:486-96. doi:10.1111/bjh.16750.

Reinish AL, Noronha SA. Anemia at the extremes of life: con genital hemolytic anemia. In: Means RT, editor. Anemia in the Young and Old. Cham: Springer International Publishing; 2019. p. 95-135. doi:10.1007/978-3-319-96487-4_6.

Zhang Y, Shao S, Liu J, Zeng C, Han Y, Zhang X. Neonatal hereditary spherocytosis caused by a de novo frameshift mutation of the SPTB gene characterized by hydrops fetalis: a case report. Medicine (Baltimore). 2021;100:e24804. doi:10.1097/ MD.0000000000024804.

Ittiwut C, Natesirinilkul R, Tongprasert F, Sathitsamitphong L, Choed-amphai C, Fanhchaksai K, et al. Novel mutations in SPTA1 and SPTB identified by whole exome sequencing in eight Thai families with hereditary pyropoikilocytosis presenting with severe fetal and neonatal anaemia. Br J Haematol. 2019;185:578-82. doi:10.1111/bjh.15559.

Songdej D, Surapolchai P, Komwilaisak P, Sripornsawan P, Lau hasurayotin S, Teawtrakul N, et al. Molecular characteristics of hereditary red blood cell membrane disorders in Thailand: a multicenter registry. Ann Hematol. 2024;103:385-93. doi:10.1007/ s00277-023-05555-1.

Songdej D, Kadegasem P, Tangbubpha N, Sasanakul W, Deel ertthaweesap B, Chuansumrit A, et al. Whole-exome sequencing uncovered genetic diagnosis of severe inherited haemolytic anaemia: correlation with clinical phenotypes. Br J Haematol. 2022;198:1051-64. doi:10.1111/bjh.18356.

Richmond CM, Campbell S, Foo HW, Lunke S, Stark Z, Moody A, et al. Rapid identification of biallelic SPTB mutation in a neonate with severe congenital hemolytic anemia and liver failure. Mol Syndromol. 2020;11:50-5. doi:10.1159/000505886.

Ekwattanakit S, Korchuenjit J, Suksangpleng T, Riolueang S, Taechalertpaisarn T, Prommana P, et al. An unexpectedly high frequency of SPTB gene mutation [SPTB c.6055T>C (p.Ser2019Pro; Spectrin Thai)] with a single origin in Thailand suggesting a new model of red blood cell trait against malarial pressure. Blood. 2018;132(Suppl 1):2322. doi:10.1182/blood-2018-99-110982.

T-REx: Thailand Reference Exome [Internet]. T-REx variant location (GRCh37), chr14:65234066 [cited 2026 Aug 8]. Available from: https://trex.nbt.or.th/variant/65234066.0

T-REx: Thailand Reference Exome [Internet]. T-REx variant location (GRCh37), chr14:65234526 [cited 2026 Aug 8]. Available from: https://trex.nbt.or.th/variant/65234526.0

T-REx: Thailand Reference Exome [Internet]. T-REx variant location (GRCh37), chr14:65234545 [cited 2026 Aug 8]. Available from: https://trex.nbt.or.th/variant/65234545.0

Niss O, Chonat S, Dagaonkar N, Almansoori MO, Kerr K, Rogers ZR, et al. Genotype–phenotype correlations in hereditary elliptocytosis and hereditary pyropoikilocytosis. Blood Cells Mol Dis. 2016;61:4-9. doi:10.1016/j.bcmd.2016.07.003.

Klamchuen S. Clinical characteristics of severe neonatal anemia caused by hereditary pyropoikilocytosis. Thai J Pediatr. 2025;64:106-24.

Moreno-Carralero M, Horta-Herrera S, Morado-Arias M, Ricard--Andrés M, Lemes-Castellano A, Abio-Calvete M, et al. Clinical and genetic features of congenital dyserythropoietic anemia. Eur J Haematol. 2018;101:368-78. doi:10.1111/ejh.13112.

Khongphithakskul P, Tangbubpha N, Khlangtan T, Kadegasem P, Songdej D, Sirachainan N. One-step amplification refractory mutation system-PCR/high-resolution melting curve assay for carrier detection of red blood cell membranopathy caused by common SPTB mutations. Int J Lab Hematol. 2024;46:375-82. doi:10.1111/ijlh.14196.

Arora RD, Dass J, Maydeo S, Arya V, Kotwal J, Bhargava M. Utility of mean sphered cell volume and mean reticulocyte volume for the diagnosis of hereditary spherocytosis. Hematology. 2018;23:413-6. doi:10.1080/10245332.2018.1423879.

Christensen RD, Yaish HM, Gallagher PG. A pediatrician’s practical guide to diagnosing and treating hereditary spherocytosis in neonates. Pediatrics. 2015;135:1107-14. doi:10.1542/peds.2014-3516

Chari PS, Prasad S. Flow cytometric eosin-5’-maleimide test is a sensitive screen for hereditary spherocytosis. Indian J Hematol Blood Transfus. 2018;34:491-4. doi:10.1007/s12288-017-0907-8.

Xu L, Zhu D, Zhang Y, Liang G, Liang M, Wei X, et al. Compound heterozygosity for KLF1 mutations causing hemolytic anemia in children: a case report and literature review. Front Genet. 2021;12:691461. doi:10.3389/fgene.2021.691461