การบริหารจัดการโลหิตในภาวะวิกฤตการณ์ชายแดนไทย-กัมพูชา พ.ศ. 2568

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

บทนำ  ภาคบริการโลหิตแห่งชาติที่ 5 จังหวัดนครราชสีมา สภากาชาดไทย มีบทบาทหลักในการจัดหาโลหิตให้กับโรงพยาบาลเครือข่าย 59 แห่ง วิกฤตการณ์ชายแดนไทย-กัมพูชา พ.ศ. 2568 ส่งผลให้ความต้องการโลหิตเพิ่มขึ้นอย่างฉับพลัน โดยเฉพาะโลหิตครบส่วนหมู่โอไทเตอร์ต่ำ (whole blood group O low titer) ซึ่งส่งผลกระทบต่อห่วงโซ่อุปทานโลหิตระดับภูมิภาคอย่างมีนัยสำคัญ วัตถุประสงค์   เพื่อวิเคราะห์ประสิทธิภาพการบริหารจัดการโลหิตในภาวะวิกฤตของศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติ ภาคบริการโลหิตแห่งชาติที่ 5 และ สังเคราะห์บทเรียนเชิงกลยุทธ์ผ่านกลไกความร่วมมือแบบบูรณาการไร้รอยต่อ วัสดุและวิธีการ  การวิจัยเชิงกรณีศึกษานี้ ดำเนินการถอดบทเรียนจากการปฏิบัติงานจริงระหว่างวันที่ 24 กรกฎาคม ถึงวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2568 โดยวิเคราะห์ข้อมูลเชิงประจักษ์ใน 4 มิติ ได้แก่ การระดมจัดหาโลหิต การบริหารจัดการคลังและโลจิสติกส์ การประสานงาน และแผนเผชิญเหตุ รวมถึงการพัฒนากระบวนการเตรียม whole blood group O low titer ในสภาวะเร่งด่วน  ผลการศึกษา  ในช่วง 6 วันแรกของวิกฤต สามารถระดมจัดหาโลหิตได้ 1,897 ยูนิต และจัดส่ง whole blood group O low titer รวมถึงส่วนประกอบโลหิตไปยังโรงพยาบาลสนามได้ภายใน  2 ชั่วโมง อัตราการจ่ายโลหิตเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 25.05 ในสภาวะปกติ เป็นร้อยละ 56.66 ในช่วงวิกฤต และร้อยละ 98.00 ในระยะฟื้นฟู อย่างไรก็ตาม พบประเด็นสำคัญด้านคุณภาพและความปลอดภัย โดยอัตราผู้บริจาคที่ไม่ผ่านการคัดกรองเพิ่มขึ้นร้อยละ 9.20 และความชุกของการติดเชื้อในโลหิตเพิ่มขึ้นร้อยละ 0.26 เมื่อเทียบกับระยะหลังวิกฤต สรุป  การบริหารจัดการโลหิตแสดงศักยภาพในการตอบสนองในภาวะวิกฤตอย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีปัจจัยความสำเร็จหลักคือกลไกความร่วมมือที่ไร้รอยต่อและการเตรียมโลหิตชนิดพิเศษอย่างรวดเร็ว ข้อเสนอแนะเชิงยุทธศาสตร์ ให้ความสำคัญกับการสื่อสารเชิงรุกเพื่อยกระดับการคัดกรองคุณภาพผู้บริจาคโลหิต และการจัดทำแผนเผชิญเหตุและฝึกซ้อมร่วมกับภาคีเครือข่ายอย่างสม่ำเสมอเพื่อความมั่นคงด้านการบริการโลหิต