ภาวะกรดยูริกในโลหิตสูงและอัลบูมินในโลหิตต่ำก่อนการรักษาเป็นปัจจัยเสี่ยงนอกเหนือดัชนีพยากรณ์โรคสากลต่อการเสียชีวิตในปีแรกของผู้ป่วยโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิดบีเซลล์ขนาดใหญ่
DOI:
https://doi.org/10.69898/jhtm.36.2026.286242คำสำคัญ:
อัลบูมิน, โรคมะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิดบีเซลล์ขนาดใหญ่, อัตราตาย, กรดยูริก, ประเทศไทยบทคัดย่อ
บทนำ: โรคมะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิดบีเซลล์ขนาดใหญ่พบได้บ่อยในประเทศไทย แต่ข้อมูลจากเวชปฏิบัติจริงในระดับท้องถิ่นที่แสดงถึงปัจจัยเสี่ยงต่อการเสียชีวิตมีจำกัด
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาอัตราตายในระยะเวลา 1 ปี และปัจจัยเสี่ยงต่อการเสียชีวิตในผู้ป่วยโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิดบีเซลล์ขนาดใหญ่ที่รักษาด้วยยาเคมีบำบัด
วิธีการศึกษา: การศึกษานี้วิเคราะห์ข้อมูลย้อนหลังผู้ป่วยโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิดบีเซลล์ขนาดใหญ่ที่วินิจฉัยใหม่ อายุ 15 ปีขึ้นไป และรักษาด้วยยาเคมีบำบัด ระหว่างปี พ.ศ. 2562 ถึง พ.ศ. 2568 ณ โรงพยาบาลจังหวัดแห่งหนึ่งในประเทศไทย โดยคัดผู้ป่วยที่รักษาเฉพาะเพื่อประคับประคองระยะสุดท้ายของชีวิตออก วิเคราะห์สถิติถดถอยโลจิสติกเพื่อประเมินปัจจัยทำนายอิสระที่ส่งผลต่อการเสียชีวิตในปีแรก และรายงานอัตราส่วนออดที่ปรับปัจจัยกวนพร้อมช่วงความเชื่อมั่นร้อยละ 95
ผลการศึกษา: ในผู้ป่วย 97 ราย (ร้อยละ 54 เป็นเพศชาย; อายุเฉลี่ย ± ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน, 63.1 ± 12.2 ปี) พบอัตราตายในปีแรกร้อยละ 24 จากการวิเคราะห์แบบตัวแปรเดียว อัตราตายสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับอายุ 60 ปีขึ้นไป, ECOG 2 คะแนนขึ้นไป, ระยะของโรคลุกลาม (ระยะที่ III-IV), โลหิตจาง, โรคไตเรื้อรังระยะที่ 3-5, ดัชนีพยากรณ์ทางโภชนาการต่ำ, มี B-symptoms, ระดับอัลบูมินในโลหิตน้อยกว่า 3.0 ก./ดล., ระดับกรดยูริกในโลหิต 6.8 มก./ดล. ขึ้นไป และดัชนีพยากรณ์โรคสากล 3 คะแนนขึ้นไป ซึ่งการวิเคราะห์แบบพหุตัวแปรยืนยันว่ามี 3 ปัจจัยเป็นปัจจัยทำนายอิสระต่อการเสียชีวิต ได้แก่ ค่าดัชนีพยากรณ์โรคสากลสูง (อัตราส่วนออด, 11.80; ช่วงความเชื่อมั่นร้อยละ 95, 1.36-91.88; P=0.03), ภาวะอัลบูมินในโลหิตต่ำ (อัตราส่วนออด 5.92; ช่วงความเชื่อมั่นร้อยละ 95, 1.59-22.06; P=0.008) และภาวะกรดยูริกในโลหิตสูง (อัตราส่วนออด, 3.74; ช่วงความเชื่อมั่นร้อยละ 95, 1.19-11.78; P=0.02)
สรุป: อัตราตายภายในปีแรกของผู้ป่วยโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิดบีเซลล์ขนาดใหญ่ ในพื้นที่ชนบทของประเทศไทยอยู่ที่ร้อยละ 24 นอกเหนือจากดัชนีพยากรณ์โรคสากล ภาวะอัลบูมินในโลหิตต่ำและกรดยูริกในโลหิตสูงก่อนการรักษา เป็นปัจจัยทำนายอิสระต่อการเสียชีวิตในระยะแรกของโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิดบีเซลล์ขนาดใหญ่
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Intragumtornchai T, Bunworasate U, Wudhikarn K, Lekhakula A, Julamanee J, Chansung K, et al. Non‐Hodgkin lymphoma in Southeast Asia: an analysis of the histopathology, clinical features, and survival from Thailand. Hematol Oncol. 2018;36:28-36.
Sukpanichnant S, Sonakul D, Piankijagum A, Wanachiwanawin W, Veerakul G, Mahasandana C, et al. Malignant lymphoma in Thailand: changes in the frequency of malignant lymphoma determined from a histopathologic and immunophenotypic analysis of 425 cases at Siriraj Hospital. Cancer. 1998;83:1197-204.
Kunlayawutipong T, Rattanathammethee T, Punnachet T, Hantrakun N, Piriyakhuntorn P, Hantrakool S, et al. Prevalence and risk factors for hyperuricemia and hyperuricosuria in patients with hematologic malignancies. Front Med (Lausanne). 2024;11:1343000.
Przekop Z, Milewska M, Szostak-Wegierek D, Panczyk M, Sobocki J. GLIM-defined malnutrition in patients with head and neck cancer during the qualification visit for home enteral nutrition. Nutrients. 2022;14:502.
Luan C, Wang F, Wei N, Chen B. Prognostic nutritional index and the prognosis of diffuse large B-cell lymphoma: a meta-analysis. Cancer Cell Int. 2020;20:455.
Wieringa A, Boslooper K, Hoogendoorn M, Joosten P, Beerden T, Storm H, et al. Comorbidity is an independent prognostic factor in patients with advanced-stage diffuse large B-cell lymphoma treated with R-CHOP: a population-based cohort study. Br J Haematol. 2014;165:489-96.
Suttantapidok S, Owattanapanich W. Survival outcomes among Thai, elderly, non-Hodgkin lymphoma patients: a 5-year cohort study. J Hematol Transfus Med. 2019;29:301-10.
Hedström G, Hagberg O, Jerkeman M, Enblad G. The impact of age on survival of diffuse large B-cell lymphoma – a population-based study. Acta Oncol. 2015;54:916-23.
Xu H, Yan R, Ye C, Li J, Ji G. Specific mortality in patients with diffuse large B-cell lymphoma: a retrospective analysis based on the surveillance, epidemiology, and end results database. Eur J Med Res. 2024;29:241.
Kim K, Jorge VM, Tiu A, Mousaa P, Gupta S, Djibo D, et al. Early mortality after diagnosis of diffuse large B-cell lymphoma: a retrospective, single urban-community hospital study. Blood. 2019;134:5335.
Zhao J, Su L, Zhong J. Risk factors for cancer-specific mortality and cardiovascular mortality in patients with diffuse large B-cell lymphoma. Clin Lymphoma Myeloma Leuk. 2020;20:e858-e863.
Chen L, Pan L, Liu T. Prognostic value of serum albumin level in patients with diffuse large B-cell lymphoma. Acta Biochim Pol. 2023;70:767-76.
Bairey O, Shacham A, Shpilberg O, Gurion R. Serum albumin level at diagnosis of diffuse large B-cell lymphoma: an important simple prognostic factor. Hematol Oncol. 2016;34:184-92.
Wei X, Zheng J, Zhang Z, Liu Q, Zhan M, Huang W, et al. Consecutive hypoalbuminemia predicts inferior outcome in patients with diffuse large B-cell lymphoma. Front Oncol. 2021;10:610681.
Hohloch K, Ziepert M, Truemper L, Buske C, Held G, Poeschel V, et al. Low serum albumin is an independent risk factor in elderly patients with aggressive B-cell lymphoma: results from prospective trials of the German High-Grade Non-Hodgkin's Lymphoma Study Group. EJHaem. 2020;1:181-7.
Wei Y, Wei X, Huang W, Song J, Zeng H, Zheng J, et al. Albumin improves stratification in the low IPI risk patients with diffuse large B-cell lymphoma. Int J Hematol. 2020;111:681-5.
He J, Yin H, Xia Y, Wu JZ, Liang JH, Zhu HY, et al. Prognostic nutritional index, a novel biomarker which predicts worse prognosis in diffuse large B-cell lymphoma. Leuk Res. 2021;110:106664.
Liu X, Duan Y, Wang Y, Zhang X, Lv H, Li Q, et al. Predictive value of prognostic nutritional index as prognostic biomarkers in patients with lymphoma: a systematic review and meta-analysis. Clin Transl Oncol. 2025;27:1274-87.
Go SI, Park S, Kang MH, Kim HG, Kim HR, Lee GW. Clinical impact of prognostic nutritional index in diffuse large B-cell lymphoma. Ann Hematol. 2019;98:401-11.
Dendle C, Gilbertson M, Spelman T, Stuart RL, Korman TM, Thursky K, et al. Infection is an independent predictor of death in diffuse large B-cell lymphoma. Sci Rep. 2017;7:4395.
Cho SF, Liu YC, Hsiao HH, Huang CT, Tsai YF, Wang HC, et al. Investigation on treatment strategy, prognostic factors, and risk factors for early death in elderly Taiwanese patients with diffuse large B-cell lymphoma. Sci Rep. 2017;7:44282.
Qian S, Yiwei L. Prognostic value of pre-therapy serum uric acid in diffuse large B-cell lymphoma. Blood. 2018;132(Suppl 1):5418.
Talaulikar D, Choudhury A, Shadbolt B, Brown M. Lymphocytopenia as a prognostic marker for diffuse large B-cell lymphomas. Leuk Lymphoma. 2008;49:959-64.
Cox MC, Nofroni I, Ruco L, Amodeo R, Ferrari A, La Verde G, et al. Low absolute lymphocyte count is a poor prognostic factor in diffuse large B-cell lymphoma. Leuk Lymphoma. 2008;49:1745-51.
Porrata LF, Ristow K, Habermann T, Inwards DJ, Micallef IN, Markovic SN. Predicting survival for diffuse large B-cell lymphoma patients using baseline neutrophil/lymphocyte ratio. Am J Hematol. 2010;85:896-9.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารโลหิตวิทยาและเวชศาสตร์บริการโลหิต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
