ภาวะเกล็ดเลือดต่ำอย่างรุนแรงที่ฟื้นตัวอย่างรวดเร็วหลังหยุดยา Diazoxide ในผู้ป่วยเด็กหญิงที่มีภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำจากระดับอินซูลินสูงผิดปกติ
DOI:
https://doi.org/10.69898/jhtm.36.2026.285661คำสำคัญ:
ภาวะเกล็ดเลือดต่ำ, ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ, อินซูลินในเลือดสูง, ภาวะเกล็ดเลือดต่ำจากยาบทคัดย่อ
ที่มาและความสำคัญ:
กลุ่มอาการอินซูลินและแอมโมเนียในเลือดสูง (Hyperinsulinism-hyperammonemia หรือ HI/HA syndrome) เป็นโรคทางพันธุกรรมที่พบไม่บ่อย ส่งผลให้เกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ Diazoxide เป็นยาหลักที่ใช้ในการรักษาภาวะนี้ แต่มีผลข้างเคียงได้หลากหลายตั้งแต่ภาวะบวมน้ำไปถึงภาวะแทรกซ้อนทางโลหิตวิทยาที่รุนแรง
รายงานผู้ป่วย:
เด็กหญิงอายุ 1.7 ปี ได้รับการวินิจฉัยกลุ่มอาการ HI/HA ซึ่งยืนยันด้วยการตรวจพันธุกรรมพบ monoallelic pathologic variant ของยีน GLUD1 (c.1466C>A, p.Pro489His) หลังได้รับการรักษาด้วย diazoxide ขนาด 5 มิลลิกรัม/กิโลกรัม/วัน เป็นเวลา 3 สัปดาห์ ผู้ป่วยมีรอยช้ำ จุดเลือดออกตามตัวและในเยื่อบุช่องปาก
การตรวจทางห้องปฏิบัติการพบภาวะเกล็ดเลือดต่ำรุนแรงโดยมีค่าเกล็ดเลือด 4 x 109/L พบค่า immature platelet fraction สูงขึ้น (10.5%) และการตอบสนองต่อการให้เกล็ดเลือดที่ 1 ชั่วโมง (one-hour corrected count increment) ต่ำ บ่งชี้ว่าสาเหตุเกิดจากกระบวนการทำลายเกล็ดเลือดผ่านระบบภูมิคุ้มกัน ผู้ป่วยได้รับการรักษาโดยการหยุดยา diazoxide ทันที และได้รับเกล็ดเลือดทดแทน หลังหยุดยาระดับเกล็ดเลือดของผู้ป่วยเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และกลับมาเป็นปกติภายใน 48 ชั่วโมง
สรุปผล:
รายงานผู้ป่วยรายนี้แสดงให้เห็นถึงภาวะเกล็ดเลือดต่ำจากการใช้ยา diazoxide ซึ่งเป็นภาวะที่พบได้น้อยแต่มีความรุนแรง การตรวจทางห้องปฏิบัติการสนับสนุนสาเหตุจากกระบวนการทางภูมิคุ้มกันที่ถูกกระตุ้นจากยา โดยเกิดผ่านกลไกแบบ quinine-type ซึ่งสอดคล้องกับการฟื้นตัวของเกล็ดเลือดอย่างรวดเร็วในผู้ป่วยรายนี้ ดังนั้น แพทย์ที่รักษาควรมีความตระหนักและเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อนทางโลหิตวิทยาในผู้ป่วยที่ได้รับยา diazoxide หากเกิดภาวะเกล็ดเลือดต่ำรุนแรงขึ้น การหยุดยาได้ทันท่วงทีจะสามารถช่วยให้ผู้ป่วยฟื้นตัวได้อย่างรวดเร็วและปลอดภัย
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Flanagan SE, Kapoor RR, Hussain K. Genetics of congenital hyperinsulinemic hypoglycemia. Semin Pediatr Surg. 2011;20:13-7. DOI: https://doi.org/10.1053/j.sempedsurg.2010.10.004
Newman-Lindsay S, Lakshminrusimha S, Sankaran D. Diazoxide for neonatal hyperinsulinemic hypoglycemia and pulmonary hypertension. Children (Basel). 2022;10:5. DOI: https://doi.org/10.3390/children10010005
Chen X, Feng L, Yao H, Yang L, Qin Y. Efficacy and safety of diazoxide for treating hyperinsulinemic hypoglycemia: a systematic review and meta-analysis. PLoS One. 2021;16:e0246463. DOI: https://doi.org/10.1371/journal.pone.0246463
Welters A, Lerch C, Kummer S, Marquard J, Salgin B, Mayatepek E, et al. Long-term medical treatment in congenital hyperinsulinism: a descriptive analysis in a large cohort of patients from different clinical centers. Orphanet J Rare Dis. 2015;10:150. DOI: https://doi.org/10.1186/s13023-015-0367-x
Fukutomi M, Shimodera M, Maeda Y, Iwakura M, Hara M. Safety and effectiveness, including intelligence prognosis, of diazoxide in pediatric patients with hyperinsulinemic hypoglycemia: special survey in Japan (long-term, all-case survey). Clin Pediatr Endocrinol. 2018;27:131-43. DOI: https://doi.org/10.1297/cpe.27.131
Herrera A, Vajravelu ME, Givler S, Mitteer L, Avitabile CM, Lord K, et al. Prevalence of adverse events in children with congenital hyperinsulinism treated with diazoxide. J Clin Endocrinol Metab. 2018;103:4365–72. DOI: https://doi.org/10.1210/jc.2018-01613
Thornton P, Truong L, Reynolds C, Hamby T, Nedrelow J. Rate of serious adverse events associated with diazoxide treatment of patients with hyperinsulinism. Horm Res Paediatr. 2019;91:25-32. DOI: https://doi.org/10.1159/000497458
Delaflor-Weiss E, Mintz PD. The evaluation and management of platelet refractoriness and alloimmunization. Transfus Med Rev. 2000;14:180-96. DOI: https://doi.org/10.1016/S0887-7963(00)80007-3
Vayne C, Guéry EA, Rollin J, Baglo T, Petermann R, Gruel Y. Pathophysiology and diagnosis of drug-induced immune thrombocytopenia. J Clin Med. 2020;9:2212. DOI: https://doi.org/10.3390/jcm9072212
Bakchoul T, Marini I. Drug-associated thrombocytopenia. Hematology Am Soc Hematol Educ Program. 2018;2018:576-83. DOI: https://doi.org/10.1182/asheducation-2018.1.576
Thus KA, den Boogert WJ, van der Heyden JC. Thrombocytopaenia: a serious side effect of diazoxide. BMJ Case Rep. 2019;12:e231222. DOI: https://doi.org/10.1136/bcr-2019-231222
Eisner EV, Crowell EB. Hydrochlorothiazide-dependent thrombocytopenia due to IgM antibody. JAMA. 1971;215:480-2. DOI: https://doi.org/10.1001/jama.1971.03180160076026
Okafor KC, Griffin C, Ngole PM. Hydrochlorothiazide-induced thrombocytopenic purpura. Drug Intell Clin Pharm. 1986;20:60-1. DOI: https://doi.org/10.1177/106002808602000110
Jeon K, Kim M, Lee J, Lee JS, Kim HS, Kang HJ, et al. Immature platelet fraction: a useful marker for identifying the cause of thrombocytopenia and predicting platelet recovery. Medicine (Baltimore). 2020;99:e19096. DOI: https://doi.org/10.1097/MD.0000000000019096
Benlachgar N, Doghmi K, Masrar A, Mahtat EM, Harmouche H, Tazi Mezalek Z. Immature platelets: a review of the available evidence. Thromb Res. 2020;195:43-50. DOI: https://doi.org/10.1016/j.thromres.2020.06.048
Pereira KN, de Carvalho JAM, Paniz C, Moresco RN, da Silva JEP. Diagnostic characteristics of immature platelet fraction for the assessment of immune thrombocytopenia. Thromb Res. 2021;202:125-7. DOI: https://doi.org/10.1016/j.thromres.2021.03.023
Steibel K, Joris M, Clichet V, Charbonnier A, Desoutter J, Marolleau JP, et al. Evaluation of the immature platelet fraction as a predictive marker of bone marrow regeneration after hematopoietic stem cell transplantation. Int J Lab Hematol. 2025;47:41-50. DOI: https://doi.org/10.1111/ijlh.14358
Arnold DM, Kukaswadia S, Nazi I, Esmail A, Dewar L, Smith JW, et al. A systematic evaluation of laboratory testing for drug-induced immune thrombocytopenia. J Thromb Haemost. 2013;11:169-76. DOI: https://doi.org/10.1111/jth.12052
Stanworth SJ, Navarrete C, Estcourt L, Marsh J. Platelet refractoriness--practical approaches and ongoing dilemmas in patient management. Br J Haematol. 2015;171:297-305. DOI: https://doi.org/10.1111/bjh.13597
Marini I, Uzun G, Jamal K, Bakchoul T. Treatment of drug-induced immune thrombocytopenias. Haematologica. 2022;107:1264-77. DOI: https://doi.org/10.3324/haematol.2021.279484
Symchowicz S, Winston L, Black J, Smith M, Calesnick B, Tabachnick II. Diazoxide blood levels in man. J Pharm Sci. 1967;56:912-4. DOI: https://doi.org/10.1002/jps.2600560730
Kizu R, Nishimura K, Sato R, Kosaki K, Tanaka T, Tanigawara Y, et al. Population pharmacokinetics of diazoxide in children with hyperinsulinemic hypoglycemia. Horm Res Paediatr. 2017;88:316-23. DOI: https://doi.org/10.1159/000478696
Adachi J, Mimura M, Minami I, Kakihana K, Watanabe T. Thrombocytopenia induced by diazoxide in a patient with an insulinoma. Intern Med. 2014;53:759-62. DOI: https://doi.org/10.2169/internalmedicine.53.1094
Kearns GL, Abdel-Rahman SM, Alander SW, Blowey DL, Leeder JS, Kauffman RE. Developmental pharmacology—drug disposition, action, and therapy in infants and children. N Engl J Med. 2003;349:1157–67. DOI: https://doi.org/10.1056/NEJMra035092
Watanabe H, Nagano N, Tsuji Y, Noto N, Ayusawa M, Morioka I. Challenges of pediatric pharmacotherapy: a narrative review of pharmacokinetics, pharmacodynamics, and pharmacogenetics. Eur J Clin Pharmacol. 2024;80:167–80. DOI: https://doi.org/10.1007/s00228-023-03598-x
Brar PC, Heksch R, Cossen K, De Leon DD, Kamboj MK, Marks SD, et al. Management and appropriate use of diazoxide in infants and children with hyperinsulinism. J Clin Endocrinol Metab. 2020;105:dgaa543. DOI: https://doi.org/10.1210/clinem/dgaa543
George JN, Aster RH. Drug-induced thrombocytopenia: pathogenesis, evaluation, and management. Hematology Am Soc Hematol Educ Program. 2009:153-8. DOI: https://doi.org/10.1182/asheducation-2009.1.153
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารโลหิตวิทยาและเวชศาสตร์บริการโลหิต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
