ธรรมชาติวิทยาของผู้ป่วยโรคเกล็ดเลือดต่ำจากภูมิคุ้มกันทำลายเกล็ดเลือดแบบปฐมภูมิในผู้ใหญ่ (Immune Thrombocytopenia: ITP) ที่ไม่ได้รับการรักษาด้วยยา
DOI:
https://doi.org/10.69898/jhtm.36.2026.282165คำสำคัญ:
โรคเกล็ดเลือดต่ำจากภูมิคุ้มกันทำลายเกล็ดเลือดแบบปฐมภูมิ, ธรรมชาติวิทยา, ปัจจัยพยากรณ์โรค, โรคเกล็ดเลือดต่ำจากภูมิคุ้มกันทำลายเกล็ดเลือดแบบปฐมภูมิที่ไม่ได้รับการรักษาด้วยยาบทคัดย่อ
บทนำ: แนวทางสากลแนะนำเกี่ยวกับผู้ป่วยโรคเกล็ดเลือดต่ำจากภูมิคุ้มกันทำลายเกล็ดเลือดแบบปฐมภูมิที่มีเกล็ดเลือดมากกว่า 30x10⁹/ลิตร ควรได้รับการติดตามโดยยังไม่ต้องให้การรักษาด้วยยา แต่อย่างไรก็ตาม ข้อมูลในปัจจุบันเกี่ยวกับการดำเนินโรคและปัจจัยเสี่ยงที่จะพยากรณ์โรคยังมีจำกัด
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาธรรมชาติของโรคและปัจจัยพยากรณ์โรคของโรคเกล็ดเลือดต่ำจากภูมิคุ้มกันทำลายเกล็ดเลือดแบบปฐมภูมิที่ไม่ได้รับการรักษาด้วยยา
วิธีการศึกษา: การศึกษาแบบย้อนหลังในผู้ป่วยโรคเกล็ดเลือดต่ำจากภูมิคุ้มกันทำลายเกล็ดเลือดแบบปฐมภูมิ (จำนวนเกล็ดเลือด 30–149 x 10⁹/ลิตร) ที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ตั้งแต่เดือนมกราคม พ.ศ. 2558 ถึงตุลาคม พ.ศ. 2565 ผู้ป่วยจะได้รับการรักษาด้วยยาเมื่อจำนวนเกล็ดเลือดน้อยกว่า 30 x 10⁹/ลิตร และ/หรือ มีเลือดออกชนิดรุนแรง
ผลการศึกษา: มีผู้ป่วยทั้งหมด 73 ราย อายุเฉลี่ย 62±16.64 ปี เป็นเพศหญิง 56% ค่ามัธยฐานของระยะเวลาติดตามผู้ป่วย 3 ปี รวมระยะเวลา 272.48 ผู้ป่วย-ปี (patient-years) พบว่าผู้ป่วย 17 ราย (23.3%) จำเป็นต้องได้รับการรักษาด้วยยาในภายหลัง คิดเป็นอุบัติการณ์ 6.24%/ปี (ช่วงความเชื่อมั่น 95% [CI], 3.88–10.0%) การวิเคราะห์พหุตัวแปรพบปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดเหตุการณ์ดังกล่าว ได้แก่ อายุ < 35 ปี (adjusted Hazard ratio [aHR] 3.93; 95%CI, 1.27–12.22, P = 0.018) และความแตกต่างระหว่างจำนวนเกล็ดเลือดสูงสุด–ต่ำสุดระหว่างการติดตาม (ไม่รวมค่าเกล็ดเลือดที่ต่ำจนต้องให้การรักษา) ≥ 70 x 10⁹/ลิตร (aHR 2.89; 95%CI, 1.02–8.23, P = 0.047) จำนวนเกล็ดเลือดตั้งต้นไม่ได้ทำนายผลลัพธ์ แต่การมีเกล็ดเลือดมากกว่า 100 x 10⁹/ลิตร ต่อเนื่องมากกว่า 3 หรือ 6 เดือน แสดงพยากรณ์โรคที่ดีกว่าอย่างมีนัยสำคัญ ไม่พบผู้ป่วยที่มีเลือดออกรุนแรงจากภาวะเกล็ดเลือดต่ำ อัตราการฟื้นตัวเองของโรคอยู่ที่ 10% หรือคิดเป็นอุบัติการณ์ 2.57%/ปี (95%CI, 1.22–5.93%)
สรุป: ผู้ป่วยโรคเกล็ดเลือดต่ำจากภูมิคุ้มกันทำลายเกล็ดเลือดแบบปฐมภูมิที่ไม่ได้รับการรักษาด้วยยา ส่วนใหญ่มีพยากรณ์โรคที่ดี ปัจจัยพยากรณ์โรคที่ไม่ดี ได้แก่ อายุที่น้อย และความแกว่งของจำนวนเกล็ดเลือดที่มาก
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Provan D, Stasi R, Newland AC, Blanchette VS, Bolton-Maggs P, Bussel JB, et al. International consensus report on the investigation and management of primary immune thrombocytopenia. Blood 2010;115:168-86. https://doi-org.cuml1.md.chula.ac.th/10.1182/ blood-2009-06-225565.
Singh A, Uzun G, Bakchoul T. Primary Immune Thrombocytopenia: Novel Insights into Pathophysiology and Disease Management. J Clin Med 2021;10:1-21. https://doi.org/10.3390/jcm10040789.
Semple JW, Rebetz J, Maouia A, Kapur R. An update on the pathophysiology of immune thrombocytopenia. Curr Opin Hematol 2020;27:423-9. https://doi.org/10.1097/MOH.0000000000000612.
Cooper N, Ghanima W. Immune thrombocytopenia. New Eng J Med. 2019;10:945-55. https://doi.org/10.1056/NEJMcp1810479.
Arnold DM. Bleeding complications in immune thrombocytopenia. Hematology Am Soc Hematol Educ Program. 2015;2015:237-42. https://doi.org/10.1182/asheducation-2015.1.237.
Kohli R, Chaturvedi S. Epidemiology and Clinical manifestations of immune thrombocytopenia. Hamostaseologie. 2019;3:239-249. https://doi.org/ 10.1055/s-0039-1683416.
Neunert C, Terrell DR, Arnold DM, Buchanan G, Cines DB, Cooper N, et al. American society of hematology 2019 guidelines for immune thrombocytopenia. Blood Adv. 2019;3:3829-66. https:// doi.org/10.1182/bloodadvances.2019000966.
Cooper N, Kruse A, Kruse C, Watson S, Morgan M, Provan D, et al. Immune thrombocytopenia (ITP) World Impact Survey (I-WISh): Impact of ITP on health-related quality of life. Am J Hematol. 2021;96:199-207. https://doi.org/10.1002/ajh.26036.
Cooper N, Cuker A, Bonner N, Ghanima W, Provan D, Morgan M, et al. Qualitative study to support the content validity of the immune thrombocytopenia (ITP) Life Quality Index (ILQI). Br J Haematol. 2021;194:59-766. https://doi.org/10.1111/bjh.17694.
Kaufman RM, Djulbegovic B, Gernsheimer T, Kleinman S, Tinmouth AT, Capocelli KE, et al. Platelet transfusion: a clinical practice guideline from the AABB. Ann Intern Med. 2015;162:205-13.
Schmidt DE, Wendtland Edslev P, Heitink-Pollé KMJ, Mertens B, Bruin MCA, Kapur R, et al. A clinical prediction score for transient versus persistent childhood immune thrombocytope nia. J Thromb Haemost. 2021;19:121-30. https://doi.org/10.1111/ jth.15125.
Bizzoni L, Mazzucconi MG, Gentile M, Santoro C, Bernasconi S, Chiarotti F, et al. Idiopathic thrombocytopenic purpura (ITP) in the elderly: clinical course in 178 patients. Eur J Hematol 2006;76:210-6. https://doi.org/10.1111/j.1600-0609.2005.00602.x.
Stasi R, Stipa E, Masi M, Cecconi M, Terese M, Oliva F, et al. Long term observation of 208 adults with chronic idiopathic thrombocytopenic purpura. Am J Med. 1995;98:436-42. https:// doi.org/10.1016/S0002-9343(99)80342-8.
Kueh YK. Adult idiopathic thrombocytopenic purpura (ITP) - A prospective tracking of its natural history. Singapore Med J 1995;36:367-70.
Stasi R, Amadori S, Osborn J, Newland AC, Provan D. Long Term Outcome of Otherwise Healthy Individuals with Incidentally Discovered Borderline Thrombocytopenia. PLoS Med. 2006;3:388 94. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.0030024.
Ayad N, Grace RF, Kuter DJ, Al-Samkari H. Long-term risk of developing immune thrombocytopenia and hematologic neoplasia in adults with mild thrombocytopenia. Blood. 2022;140:2849-52. https://doi.org/10.1182/blood.2022016757
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารโลหิตวิทยาและเวชศาสตร์บริการโลหิต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
