ภาวะ Pure Red Cell Aplasia จากยา Phenytoin: กรณีศึกษาที่พบได้ยากและท้าทายในการวินิจฉัย
DOI:
https://doi.org/10.69898/jhtm.36.2026.279805คำสำคัญ:
Pure Red Cell Aplasia, Phenytoin, ภาวะซีดจากยา, ยากันชักบทคัดย่อ
ภาวะ Pure Red Cell Aplasia (PRCA) เป็นความผิดปกติทางโลหิตวิทยาที่พบได้ยาก มีลักษณะเฉพาะคือภาวะโลหิตจางแบบ normochromic normocytic ร่วมกับ reticulocytopenia โดยที่จำนวนเม็ดเลือดขาวและเกล็ดเลือดยังคงปกติ การตรวจไขกระดูกมักพบการขาดหายไปของ erythroblasts แต่ granulopoiesis และ megakaryopoiesis ยังคงปกติ รายงานนี้นำเสนอเคสผู้ป่วยชายอายุ 72 ปี มีภาวะโลหิตจางรุนแรงภายหลังได้รับยา phenytoin เพื่อป้องกันอาการชักหลังการบาดเจ็บที่ศีรษะ ระดับฮีโมโกลบินลดลงจาก 11.1 g/dL เป็น 6.6 g/dL ภายใน 32 วัน การตรวจไขกระดูกพบ erythroid precursor ลดลงมาก (4%) โดยที่ granulopoiesis และ megakaryopoiesis ยังปกติ ยืนยันการวินิจฉัยภาวะ pure red cell aplasia ผู้ป่วยได้รับการหยุดยา phenytoin และให้เลือดทดแทน จนมีการฟื้นตัวของระบบเลือดอย่างสมบูรณ์ กรณีนี้เป็นผู้ป่วยสูงอายุที่สุดที่มีรายงานภาวะ PRCA จากยา phenytoin และแสดงให้เห็นว่าผู้ป่วยสูงอายุอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนนี้ได้เร็วกว่าผู้ป่วยอายุน้อย กรณีนี้เน้นย้ำความสำคัญของการเฝ้าระวังผลข้างเคียงทางโลหิตวิทยาที่รุนแรงในผู้ป่วยที่ได้รับยา phenytoin โดยเฉพาะในช่วงเดือนแรกของการรักษา
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Dessypris EN. The biology of pure red cell aplasia. Semin Hematol. 1991;28:275-84.
Dessypris EN, Redline S, Harris JW, Krantz SB. Diphenylhydantoin-induced pure red cell aplasia. Blood. 1985;65:789-94.
Yunis AA, Arimura GK, Lutcher CL, Blasquez J, Halloran M. Biochemical lesion in dilantin-induced erythroid aplasia. Blood. 1967;30:587-600.
Glauser T, Shinnar S, Gloss D, Alldredge B, Arya R, Bainbridge J, et al. Evidence-based guideline: treatment of convulsive Status epilepticus in children and adults: report of the Guideline Committee of the American Epilepsy Society. Epilepsy Curr. 2016;16:48-61.
Paul G, Sood P, Berry A, Paul BS. Pure red cell aplasia with phenytoin following traumatic brain injury. Neurol India. 2011;59:69-70.
Thompson DF, Gales MA. Drug-induced pure red cell aplasia. Pharmacotherapy. 1996;16:1002-8.
Brittingham TE, Lutcher CL, Murphy DL. Reversible erythroid aplasia induced by diphenylhydantoin. Arch Intern Med. 1964;113:764-8.
Jeong YG, Jung Y, River GL. Pure RBC aplasia and diphenylhydantoin. JAMA. 1974;229:314-5.
Huijgens PC, Thijs LG, den Ottolander GJ. Pure red cell aplasia, toxic dermatitis and lymphadenopathy in a patient taking diphenylhydantoin. Acta Haematol. 1978;59:31-6.
Pritchard KI, Quirt IC, Simpson WJ, Bailey DG, Fornasier VL, Buskard NA. Phenytoin-associated reversible red cell aplasia. Can Med Assoc J. 1979;121:1491-3.
Yoshida K, Takeda K, Asano Y, Kobayashi K, Tanaka Y, Nakajima H. Diphenylhydanton-induced hemolytic anemia and acute renal failure. Jpn J Med. 1980;19:202-5.
Kueh YK, Yeo TC, Choo MH. Reversible pure red cell aplasia associated with diphenylhydantoin therapy. Ann Acad Med Singapore. 1991;20:407-9.
Singh VP, Sunder S, Kumar K, Parihar PS, Bagai A, Indira. Acquired pure red cell aplasia: is chloroquine a culprit? J Assoc Physicians India. 1993;41:607.
Tanaka S, Toujou H, Tara M, Uetsuhara K. Diphenylhydantoin induced pure red cell aplasia after neurological surgery: report of two cases. No Shinkei Geka. 2000;28:713-7. [in Japanese, Abstract in English]
Rusia U, Malhotra P, Joshi P. Diphenylhydantoin-induced pure red cell aplasia. J Indian Med Assoc. 2006;104:34-6.
Sugaya A, Nakamagoe K, Okoshi Y, Obata-Yasuoka M, Tamaoka A. Diphenylhydantoin-induced severe yet reversible anemia during pregnancy. Intern Med. 2010;49:2515-8.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารโลหิตวิทยาและเวชศาสตร์บริการโลหิต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
