การควบคุมและการป้องกันโรคธาลัสซีเมียชนิดร้ายแรง โดยวิธี Chiang Mai Strategy
คำสำคัญ:
Thalassemia, Chiang Mai strategy, Prevention, Controlบทคัดย่อ
บทคัดย่อ : ได้ทำการศึกษารูปแบบของการให้การควบคุบคุมและป้องกันการเกิดโรคธาลัสชีเมียชนิด ร้ายแรงในหญิงฝากครรภ์ และให้ชื่อว่า Chiang Mai Strategy วิธีการประกอบด้วย 1) การให้คำปรึกษาทางพันธุกรรม 2) การตรวจคัดกรองพาหะของโรคธาลัสซีเมียด้วยวิธี 2 min OF 3) การคัดกรองพาหะของ Hb E ด้วยวิธี Hb E screening test 4) การตรวจพาทะของ B-thalassemia ด้วยวิธี Hb A2 test 5) การตรวจพาหะของ alpha-thal.1 ด้วยวิธี PCR alpha-
thal.1 (SEA type) 6) การทำ cordocentesis เพื่อการวินิจฉัยก่อนคลอด 7) fetal Hb typing ด้วยวิธี automated HPLC 8) การย้อมเม็ดเลือดฟิตัสด้วยวิธี acid elution stain และ 9) แจ้งผลให้หญิงฝากครรภ์และพร้อมให้คำปรึกษาและการรักษาทางพันธุกรรมที่เหมาะสมต่อไป จากการศึกษาหญิงฝากครรภ์ที่มีอายุครรภ์น้อยกว่า 18 สัปดาห์ 4,103 ราย พบเป็น alpha-thal trait 287 ราย (7%) B-thalassemia trait 230 ราย (5.6%) และ Hb E trait 394 ราย (96%) ในจำนานนี้มีสามีเข้าร่วมโครงการด้วยทั้งสิ้น 3,383 คู่ และได้คู่เสี่ยงที่จะให้บุตรเป็น homozygous alpha thal.1 4 5าย B-thalassemia major 3 ราย และ Hb E/B-thalassemia disease 9 ราย ซึ่งใกล้เคียงกับจำนวนฟีตัสผิดปกติที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจากการคำนวณความถี่ของยืนธาลัสซีเมียของหญิงฝากครรภ์ 4,103 ราย คือ 4.1, 2.7 และ 9 ราย ตามลำดับและเมื่อนำขบวนการดังกล่าวไปใช้กับหญิงฝากครรภ์สามารถลดการเกิดของโรคธาลัสซีเมียชนิดร้ายแรงลงได้ชัดเจน ดังนั้นแนวทางข้างต้นน่าจะสามารถนำมาใช้เพื่อการควบคุมและป้องกันโรคธาลัสซีเมียชนิดร้ายแรงในระดับประเทศได้
Downloads
เอกสารอ้างอิง
พรสุดา กฤติกาเมษ, ชเนนทร์ วนาภิรักษ์, สุพัตรา ศิริโชติยกุล, อารีรัตน์ ปัญญาเขียว, ต่อพงศ์ สงวนเสริมศรี. Thalassemia Trait Screening. Chiang Mai Med Bull. 1996;35:108-9.
ต่อพงศ์ สงวนเสริมศรี, กัลยา พายุ, โสภา ทาปัญญา, สุภาพร เหลียง, สุมาลี ศรีอักษร. The Beta Thalassemia Trait and HbA Level. Chiang Mai Med Bull. 1992;31:46.
Steger HF, Phumyu N, Wanapirak C, Sanguansermsti T. Prevention and control of severe thalassemia (Hemoglobin Bart'ss hydrops fetalis) : routine screening for carriers among pregnant women and their husbands. Chiang Mai Med Bull 1997;36:73.
ต่อพงศ์ สงวนสริมศรี, ชฌนท์ วนาภิรักษ์, พนม วิญญายอง. Screening Test for Hemoglobin E Carrier. Chiang Mai Med Bull _ 1997;36:87.
ต่อพงศ์ สงวนเสริมศรี, ศิริวรรณ องค์ไชย, ปรัชญา คงทวีเลิศ, ชัยรัตน์ คุณาวิกติกุล, ชเนนทร์ วนาก็รักษ์, Steger HF. Rapid Prenatal Diagnosis of Thalassemic Diseases by HPLC Technique. Chiang Mai Med Bull. (Supp) 1993;32:59:59.
Flatz SD, Flatz G. Population screening for B thalassemia. Lancet 1980;6:495-6.
ต่อพงศ์ สงวนสริมศรี. วิธีตรวจรักษาและการป้องกันโรคธาลัสซีเมียชนิดร้ายแรงในเด็ก พิมพ์โดยภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 2539.
Chang JG, Lee LS, Lin CP, Chen PH, Chen CP. Rapid diagnosis of Of-thalassemia-1 of Southeast Asia and hydrops fetalis by polymerase chain reaction. Blood 1991;78:853-4.
Steger HF, Phumyu N, Sanguansermsri T. The Development of A PCR Kit for the Detection of ah-Thalassemia-1 of the southeast asian type (SEA). Chiang Mai Medical Bull. 1997;36:72.
Kitsirisakul B, Steger HF, Sanguansermsri T. Frequency of alpha-thalassemia-1 of the southeast asian-type among pregnant women in northern Thailand determined by PCR technique. Southeast Asian J Trop Med Public Health. 1996;35:362-3.
Chowthaworn J, Winichagoon P, Sriphanich R, et al. Prenatal Diagnosis for Thalassemia by the Automated HPLC. Abstract Fourth National Conference On Thalassemia. Chiang Mai. 2-4 Sep 1998:FP9.
Betke K, Sanguansermsri T. Zytologische Blutfarbstoff difterenzierung Moglichkeiten, Ergibnisse and Nutzanwendungen. Munch, Med Wschr 1972;114:1099-104.
Sanguansermsri T. Resistance of hemoglobin Bart's to acid elution. J Med Ass Thailand 1978;61:61-2.
ต่อพงศ์ สงวนเสริมตรี, จำนงค์ อุตตวิชัย, ชัยรัตน์ คุณาวิกติกุล, ลักษณา มกรแก้วเกยูร, สุวรรณา บัวแสงจันทร์, ทัศนียา จำรัสรัตนากร, ปัญจะ กุลพงษ์, เกบฮาร์ต แฟลต. การวินัยโรคฮีโมโกลบินบาร์ทไฮดรอฟฟิตัลลีสก่อนคลอด. วารสารสมาคมกุมารแพทย์ฯ. 2533;29:33-41.
Tongsong T, Wanapirak C, Sirivatanapa P, Sanguansermsri T, et al. Eradication of Hb Bart's Hydrops Fetalis by Prenatal Strategy. Abstract Fourth National Conference On Thalassemia. Chiang Mai 2-4 Sep 1998:FP4.
Kor-anantakul O, Suwanrath C, Leetanapor R, et al. Prenatal Diagnosis of Thalassemia in Songklanagarind Hospital. Abstract Fourth National Conference On Thalassemia. Chiang Mai. 2-4 Sep 1998:FP10.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
