ผลของการให้ธาตุเหล็กในเด็กที่มีเม็ดเลือดแดงขนาดเล็ก

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ: ภาวะเม็ดเลือดแดงขนาดเล็กเป็นปัญหาที่พบบ่อยในเด็กไทย เกิดขึ้นจากขาดธาตุเหล็กหรือธาลัสซีเมีย ผู้วิจัยศึกษาผลของให้ธาตุเหล็กในเด็กอายุ 1-15 ปี ที่ตรวจพบเม็ดเลือดแดงขนาดเล็ก (< 80 เฟมโตลิตร, ฟล.) ทั้งที่มีโลหิตจางและระดับฮิโมโกลบินปกติ โดยให้รับประทานธาตุเหล็ก 3 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมเป็นเวลา 3 สัปดาห์แล้วตรวจระดับฮิโมโกลบินและขนาดเลือดแดงซ้ำ และตรวจชนิดฮิโมโกลบินเพื่อการวินิจฉัยธาลัสชี้เมียแฝง ผลการ
วิจัยพบว่าเด็กที่มีเม็ดเลือดแดงตัวเล็ก 60 รายพบกาะฮีโมโกลบินอีแฝง 24 ราย (400%), เบต้าธาลัสซีเมียแฝง 2 ราย (3.3%), ฮิโมโกลบินคอนสแตนท์สปริง (HbCS) 1 ราย (1.7%), แอลฟาธาลัสซีเมีย-1 แฝง 14 ราย (23.3%) ไม่มีภาวะธาลัสชีเมีย 19 ราย (31.7%) หลังเสริมธาตุเหล็กแล้วระดับฮิโมโกลบินสูงขึ้น 24 ราย โดยในจำนวนนี้ฮิโมโกลบิน เพิ่มขึ้น >1 กรัม/ดล. 10 ราย (16.7%) ซึ่งเป็นผู้ที่มีภาวะฮิโมโกลบินอีแฝง 2 ราย และแอลฟาธาลัสซีเมีย-1 แฝงอีก 2
ราย เด็กที่มีฮิโมโกลบินตำจะตอบสนองต่อการรักษาด้วยธาตุเหล็กดึกว่าเด็กที่มีฮีโมโกลบินสูง การใช้ตัชนีเม็ดเลือดแลงเพื่อคำนวณค่า (Hb x 7.2) - MCV ได้ค่าน้อยกว่า 12 12 จะสามารถทำนายได้ผู้ป่วยจะตอบสนองต่อธาตุเหล็ก (ความไว = 87.5%, ความจำเพาะ = 722%) การทดลองรักษาเด็กทกรายที่เม็ดเลือดแดงตัวเล็กด้วยธาตเหล็กตามด้วยการตรวจชนิดฮิโมโกลบินในรายที่ขนาดเม็ดเลือดแดงต่ำกว่า 78 ฟล.จะมีค่าใช้จ่าย 297.16 บาท แต่ถ้าให้ธาตุเหล็กเฉพาะในรายที่เม็ดเลือดแดงตัวเล็กและ (Hb x 7.2) - MCV <12 ตามด้วยการตรวจชนิดฮีโมโกลบินในรายที่ขนาดเม็ดเลือดแดงต่ำกว่า 76 ฟล.จะสามารถลดค่าใช้จ่ายลงเหลือรายละ 254.78 บาทโดยเฉลี่ย การใช้ฉันเม็ดเลือดช่วยให้แนวทางการตรวจวินิจฉัยที่ประหยัดได้ โดยเลือกให้ธาตุเหล็กในเด็กที่ระดับฮิโมโกลบินต่ำกว่า 12 กรัมต่อดล หรือเมื่อคำนวณค่า (Hb x 7:2) - MCV) <12 ส่วนเด็กที่คำนวณค่าจากสูตรดังกล่าวได้มากกว่า 12 ควรตรวจชนิดของฮิโมโกลบิน ถ้าได้ผล
ปกติและ MCV <76 ฟล.สามารถให้การวันิจฉัยได้ว่าเป็นธาลัสซีเมียแซนิดแลลฟา-1 โดยไม่ต้องลองให้การรักษาด้วยธาตุเหล็ก