Anaplastic large cell lymphoma (ALCL) ร่วมกับ Hemophagocytic Lymphohistiocytosis (HLH): ภาวะอักเสบรุนแรง (hyperinflammation) และการรั่วของหลอดเลือดฝอย (capillary leakage syndrome)
DOI:
https://doi.org/10.69898/jhtm.v34.2024.271013คำสำคัญ:
ภาวะอักเสบรุนแรง, ภาวะ HLH ที่มีสาเหตุจากมะเร็ง, การรั่วของหลอดเลือดฝอย, กลุ่มอาการ histiocytosis, มะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิดอะนาพลาสติกบทคัดย่อ
จากการทบทวนย้อนหลัง 19 ปี ณ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย พบผู้ป่วยมะเร็งต่อมน้ำเหลืองเด็กชนิดอะนาพลาสติก (anaplastic large cell lymphoma (ALCL)) จำนวน 21 ราย ในจำนวนนี้พบ 4 ราย (ร้อยละ 19) มีภาวะ hemophagocytic lymphohistiocytosis (HLH) ร่วม ทุกรายมีอาการไข้, ต่อมน้ำเหลืองโตและมีการรั่วของหลอดเลือดฝอย การรั่วของหลอดเลือดฝอย (capillary leakage syndrome) ได้แก่ บวมทั่วตัว, น้ำในเยื่อหุ้มปอดและน้ำในช่องท้อง ภาวะอักเสบรุนแรง (hyperinflammation) ได้แก่ ไข้, อัลบูมินต่ำและการเพิ่มขึ้นของค่าการอักเสบ (inflammatory markers) ควรสงสัยว่ามีภาวะ HLH ร่วมกับ ALCL เมื่อมีการสร้างเซลล์ระบบเลือดผิดปกติ (cytopenia), ม้ามโต, ค่าตับผิดปกติและน้ำในเยื่อยุ้มปอดหรือหัวใจ สำหรับผู้ป่วย HLH ที่ไม่ทราบสาเหตุแต่ตรวจพบต่อมน้ำเหลืองโตควรพิจารณาการตัดต่อมน้ำเหลืองเพื่อตรวจทางพยาธิวิทยาหาสาเหตุว่าเกิดจากมะเร็ง (malignant-associated hemophagocytic syndrome) หรือไม่ การรักษามะเร็งต่อมน้ำเหลืองด้วยสูตรยาเคมีบำบัด (lymphoma-directed therapy) ไม่ควรถือเป็นข้อห้ามเมื่อแรกวินิจฉัย ALCL แต่ควรระมัดระวังว่าเมื่อมีภาวะอักเสบรุนแรง (hyperinflammation) และอวัยวะล้มเหลวหลายระบบ (multi-organ dysfunction) จาก HLH ร่วม การให้ยาเคมีบำบัดที่ตรงกับ HLH (HLH-directed therapy: corticosteroid, etoposide, cyclosporin A, IVIG, cyclophosphamide และอื่นๆ) อาจมีความจำเป็นเร่งด่วนกว่า การพบภาวะ ALCL ร่วมกับ HLH ณ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์พบอัตราการเสียชีวิตสูงถึงร้อยละ 50 การเริ่มต้นรักษาด้วยยาเคมีบำบัดที่ตรงกับ HLH (HLH-directed therapy) สามารถทำให้ผู้ป่วย 2 รายที่เหลือ (ร้อยละ 50) พ้นจากภาวะ HLH ก่อนรักษามะเร็งด้วยยาเคมีบำบัด (lymphoma-directed therapy) จนหายขาดต่อไป
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Swerdlow SH, Campo E, Pileri SA, Harris NL, Stein H, Siebert R, et al. The 2016 revision of the World Health Organization classification of lymphoid neoplasms. Blood. 2016;127:2375-90.
Mellgren K, Hedegaard CJ, Schmiegelow K, Muller K. Plasma cytokine profiles at diagnosis in pediatric patients with non-hodgkin lymphoma. J Pediatr Hematol Oncol. 2012;34:271-5.
Lehmberg K, Sprekels B, Nichols KE, Woessmann W, Muller I, Suttorp M, et al. Malignancy-associated haemophagocytic lymphohistiocytosis in children and adolescents. Br J Haematol. 2015;170:539-49.
Ponnatt TS, Lilley CM, Mirza KM. Hemophagocytic Lymphohistiocytosis. Arch Pathol Lab Med. 2022;146:507-19.
Chen SH, Chen JS, Jou ST, Wu KH, Hung IJ, Sheen JM, et al. Outcome and prognosis of anaplastic large cell lymphoma in children: a report from the Taiwan Pediatric Oncology Group. Leuk Lymphoma. 2019;60:1942-9.
Brennan AJ, Chia J, Trapani JA, Voskoboinik I. Perforin deficiency and susceptibility to cancer. Cell Death Differ. 2010;17:607-15.
Cannella S, Santoro A, Bruno G, Pillon M, Mussolin L, Mangili G, et al. Germline mutations of the perforin gene are a frequent occurrence in childhood anaplastic large cell lymphoma. Cancer. 2007;109:2566-71.
Ding Q, Yang LY. Perforin gene mutations in 77 Chinese patients with lymphomas. World J Emerg Med. 2013;4:128-32.
The Thai Pediatric Oncology Group (ThaiPOG). Non-Hodgkin lymphoma. National protocol for the treatment of childhood cancers 2018. 1st ed. Bangkok.2018. p. 152-84.
Pasqualini C, Minard-Colin V, Saada V, Lamant L, Delsol G, Patte C, et al. Clinical analysis and prognostic significance of haemophagocytic lymphohistiocytosis-associated anaplastic large cell lymphoma in children. Br J Haematol. 2014;165:117-25.
Tong H, Ren Y, Liu H, Xiao F, Mai W, Meng H, et al. Clinical characteristics of T-cell lymphoma associated with hemophagocytic syndrome: comparison of T-cell lymphoma with and without hemophagocytic syndrome. Leuk Lymphoma. 2008;49:81-7.
Chen JH, Fleming MD, Pinkus GS, Pinkus JL, Nichols KE, Mo JQ, et al. Pathology of the liver in familial hemophagocytic lymphohistiocytosis. Am J Surg Pathol. 2010;34:852-67.
Risma KA, Frayer RW, Filipovich AH, Sumegi J. Aberrant maturation of mutant perforin underlies the clinical diversity of hemophagocytic lymphohistiocytosis. J Clin Invest. 2006;116:182-92.
Chaudhry MS, Gilmour KC, House IG, Layton M, Panoskaltsis N, Sohal M, et al. Missense mutations in the perforin (PRF1) gene as a cause of hereditary cancer predisposition. Oncoimmunology. 2016;5:e1179415.
Brugieres L, Le Deley MC, Rosolen A, Williams D, Horibe K, Wrobel G, et al. Impact of the methotrexate administration dose on the need for intrathecal treatment in children and adolescents with anaplastic large-cell lymphoma: results of a randomized trial of the EICNHL Group. J Clin Oncol. 2009;27:897-903.
Horwitz S, O'Connor OA, Pro B, Illidge T, Fanale M, Advani R, et al. Brentuximab vedotin with chemotherapy for CD30-positive peripheral T-cell lymphoma (ECHELON-2): a global, double-blind, randomised, phase 3 trial. Lancet. 2019;393:229-40.
Simon AC, Delhi Kumar CG, Basu D, Ramesh Kumar R. Hemophagocytic Lymphohistiocytosis in Children: Clinical Profile and Outcome. J Pediatr Hematol Oncol. 2020;42:e281-e5.
Pan H, Huo Y, Sun L. Comparison between clinical features and prognosis of malignancy- and non-malignancy-associated pediatric hemophagocytic lymphohistiocytosis. BMC Pediatr. 2019;19:468.
Ramachandran B, Balasubramanian S, Abhishek N, Ravikumar KG, Ramanan AV. Profile of hemophagocytic lymphohistiocytosis in children in a tertiary care hospital in India. Indian Pediatr. 2011;48:31-5.
Huang Z, Jia Y, Zuo Y, Wu J, Lu A, Zhang L. Malignancy-associated hemophagocytic lymphohistiocytosis in children: a 10-year experience of a single pediatric hematology center. Hematology. 2020;25:389-99.
Chen C, Zheng YZ, Hua XL, Zheng H, Chen ZS, Le SH, et al. [Clinical Features and Prognostic Factors of 18 Children with Anaplastic Large Cell Lymphoma]. Zhongguo Shi Yan Xue Ye Xue Za Zhi. 2019;27:809-915.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2024 วารสารโลหิตวิทยาและเวชศาสตร์บริการโลหิต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
