การศึกษาการเปลี่ยนแปลงทางโลหิตวิทยาในผู้ป่วยที่มีภาวะพิษเหตุติดเชื้อในหอผู้ป่วยอายุรกรรม
คำสำคัญ:
sepsis, hematologic changeบทคัดย่อ
ที่มา การติดเชื้อในกระแสเลือดหรือภาวะพิษเหตุติดเชื้อเป็นภาวะวิกฤตซึ่งอันตรายถึงชีวิตมีลักษณะการอักเสบทั่วร่างกายการเปลี่ยนแปลงทางโลหิตวิทยาพบได้ในผู้ป่วยภาวะพิษเหตุติดเชื้อนี้แต่ข้อมูลในประเทศไทยยังน้อย
วัตถุประสงค์ ศึกษาอุบัติการณ์ของการเปลี่ยนแปลง ระบบโลหิตของผู้ป่วยที่มีภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดในหอผู้ป่วยใน แผนกอายุรกรรม
วิธีการ รวบรวมข้อมูลผู้ป่วยที่มีภาวะติดเชื้อใน กระแสเลือดที่หอผู้ป่วยในแผนกอายุรกรรม ช่วงเวลา 1 มกราคม 2556 ถึง 3 กรกฎาคม 2556 บันทึกข้อมูล ความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด (complete blood count) ค่าการทำงานของไต (creatinine, Cr) ค่าการแข็งตัวของเลือด (PT/INR, aPTT) ค่าอัลบูมิน (albumin) ค่าบิลลิรูบิน (billirubin) ในวันแรกและวันที่เจ็ดของการมีภาวะติดเชื้อ
ผลการศึกษา ผู้ป่วย 196 ราย อายุเฉลี่ย 70 ปี เพศชาย 87 ราย (44.4%) เพศหญิง 109 ราย (55.6%) ผู้ป่วย 37 ราย มีภาวะความดันโลหิตต่ำจากการติดเชื้อในกระแสเลือด (septic shock) พบการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ 58 ราย (29.6%) ติดเชื้อในกระแสเลือด 39 ราย (19.39%) ปอดอักเสบ 33 ราย (16.8%) อุจจาระร่วง 22 ราย (11.2%) เนื้อเยื่ออักเสบ (cellulitis) 18 ราย (9.2%) เชื้อจุลชีพที่ก่อโรคพบแกรมบวก 21ราย (10.7%) แกรมลบแบบเส้น 95 ราย (48.5%) 13 รายเป็นจุลชีพชนิดอื่นๆ (6.6%) และ 67 รายไม่พบเชื้อก่อโรค (34.2%) ระยะเวลาที่มีภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด 1-3 วัน จำนวน 120 ราย (61.2%) 4-7 วัน จำนวน 57 ราย (29%) และ 19 ราย (9.7%) มีภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดมากกว่า 7 วัน ผู้ป่วยมีภาวะโลหิตจาง (ฮีโมโกลบินน้อยกว่า 10 กรัม/เดซิลิตร) 80 ราย (40.8%) และ 77 ราย (39.3%) มีฮีมาโตคริตลดลง 3% ในวันที่ 7 หลังจากติดเชื้อผู้ป่วยที่มีภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดมีเพียง 40 ราย (20.4%) ที่มีเม็ดเลือดขาวน้อยกว่า 4,000 เซลล์ต่อมิลลิลิตร หรือมากกว่า 12,000 เซลล์ต่อมิลลิลิตร การลดลงของ Hb/HCT จำนวนเม็ดเลือดขาวชนิดนิวโตรฟิลและการเพิ่มขึ้นของเกล็ดเลือดมีความสัมพันธ์กับจำนวนวันที่ติดเชื้อในกระแสเลือด (p = 0.014) แต่การลดลงของนิวโตรฟิล สัมพันธ์กับจำนวนวันที่มีภาวะความดันโลหิตตำ่จากติดเชื้อในกระแสเลือด (p = 0.009) การลดลงของอัลบูมินมากกว่า 1 กรัม/เดซิลิตร สัมพันธ์ผกผันกับการเพิ่มขึ้นของ PT ในวันที่ 7 (p = 0.047) การเพิ่มขึ้น Cr สัมพันธ์กับการเพิ่มขึ้นของ PTT ในวันที่ 7 (p = 0.027)
สรุป การเปลี่ยนแปลงระบบโลหิตในผู้ป่วยติดเชื้อในกระแสเลือดพบได้บ่อยปัจจัยสำคัญในการเปลี่ยนแปลงทางระบบโลหิตคือระยะเวลาการติดเชื้อในกระแสเลือดที่นานกว่า 7 วันและการมีความดันโลหิตตำ่ แต่จากการศึกษานี้ไม่พบนัยสำคัญทางสถิติ
Downloads
เอกสารอ้างอิง
2. Angus DC, Linde-Zwirble WT, Lidicker J, Clermont G, Carcillo J, Pinsky MR. Epidemiology of severe sepsis in the United States: analysis of incidence, outcome, and associated costs of care.Critical Care Med. 2001;29:1303-10.
3. Means RT Jr. The anemia of infection. Baillieres Best Pract Res Clin Haematol. 2000;352:1011-23.
4. Peter M.C. Klein Klouwenberg, David S.Y. Ong, Marc J.M. Bonten, Olaf L. Cremer. Classification of sepsis, severe sepsis and septic shock: the impact of minor variations in data capture and definition of SIRS criteria. Intensive Care Med. 2012;38:811-9.
5. R Phillip Dellinger, Mitchell M Levy, Andrew Rhodes, Djillali Annane, Herwig Gerlach. Surviving Sepsis Campaign: International Guidelines for Management of Severe Sepsis and Septic Shock: 2012. Critical Care Med. 2013;41:580-637.
6. Richert E. Goyette, Nigel S. Key, and E. Wesley Ely. Hematologic Changes in Sepsis and Their Therapeutic Implications: Sem in Resp and Crit Care Med. 2004;25:645-59.
7. William CM. The Hematologic System as a Marker of Organ Dysfunction in Sepsis. Mayo Clinic Proc. 2003;78:869-81.
8. Smoller BR, Kruskall MS. Phlebotomy for diagnostic laboratory tests in adults: pattern of use and effect on transfusion requirements.N Engl J Med. 1986;314:1233-5.
9. Georges H, Leroy O, Vandenbussche C, Guery B, Alfandari S, Tronchon L, et al. Epidemiological features and prognosis of severe community-acquired pneumococcal pneumonia. Intensive Care Med. 1999;25:198-206.
10. Baughman RP, Lower EE, Flessa HC, Tollerud DJ. Thrombocytopenia in the intensive care unit. Chest. 1993;104:1243-7.
11. Weiss G, Goodnough LT. Anemia of chronic disease. N Engl J of Med. 2005;352:1011-23.
12. Taylor FB Jr., Toh CH, Hoots WK, Wada H, Levi M. Towards definition, clinical and laboratory criteria, and a scoring system for disseminated intravascular coagulation. Thromb Haemost. 2001;86:1327-30.
13. Matthias John and Soeren Hoernig. Anemia and Inflammation in COPD. Chest. 2005;127:825-9.
