อิทธิพลของปัจจัยส่วนบุคคลและความรอบรู้สารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยวัยรุ่นโรคหืด
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทนำ : โรคหืดเป็นโรคเรื้อรังระบบทางเดินหายใจ เป็นโรคที่สามารถควบคุมได้หากผู้ป่วยมีพฤติกรรมการจัดการตนเองที่เหมาะสม
วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาอำนาจทำนายของ อายุ โรคร่วม และความรอบรู้สารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์
ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยวัยรุ่นโรคหืด
วิธีดำเนินการวิจัย : การศึกษาความสัมพันธ์เชิงทำนาย กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยเด็กอายุ 10-19 ปี ที่มารับบริการที่คลินิกโรคภูมิแพ้และอิมมูโนวิทยา โรงพยาบาลระดับตติยภูมิแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร จำนวน 77 ราย เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามความรอบรู้สารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ด้านสุขภาพ และแบบสอบถามเกี่ยวกับการจัดการตนเองของวัยรุ่นโรคหืด วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา สถิติสหสัมพันธ์เพียร์สัน และการวิเคราะห์ถดถอยเชิงเส้นพหุคูณ
ผลการวิจัย : ผู้ป่วยวัยรุ่นโรคหืดส่วนใหญ่มีพฤติกรรมการจัดการตนเองในระดับดี (𝑥̅=77.38, SD=12.80) อายุ โรคร่วม และความรอบรู้สารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ด้านสุขภาพสามารถร่วมทํานายพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยวัยรุ่นโรคหืดได้ร้อยละ 36.2 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (R2=.362, F=13.589, p<.001) โดยปัจจัยที่สามารถทำนายพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยวัยรุ่นโรคหืดได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือ โรคร่วม (β=.212, t=2.153, p=.035) และความรอบรู้สารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ด้านสุขภาพ (β=.454, t=3.530, p<.001)
สรุปผล : ผู้ป่วยวัยรุ่นโรคหืดที่มีโรคร่วมและมีความรอบรู้ด้านสาธารณสุขอิเล็กทรอนิกส์ที่ดี มีแนวโน้มที่จะมีพฤติกรรมการจัดการตนเองที่เหมาะสม ควบคุมโรคหอบหืดได้อย่างมีประสิทธิภาพ และป้องกันการกำเริบของโรค ส่งผลให้คุณภาพชีวิตในระยะยาวดีขึ้น
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จังหวัดนนทบุรี
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จังหวัดนนทบุรี และคณาจารย์ท่านอื่น ในวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
เอกสารอ้างอิง
Alyas, S., Hussain, R., Ababneh, B. F., Ong, S. C., & Babar, Z. (2024). Knowledge, perceptions, facilitators, and barriers towards asthma self-management among patients: a systematic review of the literature. Exploratory Research in Clinical and Social Pharmacy, 17, 100558. https://doi.org/10.1016/j.rcsop.2024.100558
Centers for Disease Control and Prevention. (2018). Vital signs: Asthma in children — United States, 2001–2016. Morbidity and Mortality Weekly Report, 67(5), 149–55. https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/67/wr/mm6705e1.htm
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Global Initiative for Asthma. (2024). Global strategy for asthma management and prevention. https://ginasthma.org/2024-report/
Holley, S., Morris, R., Knibb, R., Latter, S., Liossi, C., Mitchell, F., & Roberts, G. (2017). Barriers and facilitators to asthma self-management in adolescents: A systematic review of qualitative and quantitative studies. Pediatric Pulmonology, 52(4), 430–42. https://doi.org/10.1002/ppul.23556
Kaplan, A., Szefler, S. J., & Halpin, D. M. G. (2020). Impact of comorbid conditions on asthmatic adults and children. NPJ primary care respiratory medicine, 30(1), 36. https://doi.org/10.1038/s41533-020-00194-9
Lazano, P., & Houtrow, A. (2017). Supporting self-management in children and adolescents with complex chronic conditions. Pediatrics, 141(Suppl 3), S233–S241. https://doi.org/10.1542/peds.2017-1284H
Louise, E. (2024). Understanding asthma: pathophysiology, symptoms, and management. The African Journal of Respiratory Medicine, 19(5), 1. https://doi.org/10.54931/1747-5597.24.19.43
Mammen, J., & Rhee, H. (2012). Adolescent asthma self-management: A concept analysis and operational definition. Pediatric allergy, immunology, and pulmonology, 25(4), 180–9. https://doi.org/10.1089/ped.2012.0150
Miles, C., Arden-Close, E., Thomas, M., Bruton, A., Yardley, L., Hankins, M., et al. (2017). Barriers and facilitators of effective self-management in asthma: Systematic review and thematic synthesis of patient and healthcare professional views. npj Primary Care Respiratory Medicine, 27(57), 1-21. https://doi.org/10.1038/s41533-017-0056-4
Paige, S. R., Stellefson, M., Krieger, J. L., Anderson-Lewis, C., Cheong, J., & Stopka, C. (2018). Proposing a transactional model of eHealth literacy: Concept analysis. Journal of Medical Internet Research, 20(10), e10175. https://doi.org/10.2196/10175
Rhee, H., Love, T., Harrington, D., & Grape, A. (2018). Common allergies in urban adolescents and their relationships with asthma control and healthcare utilization. Allergy, asthma, and clinical immunology: Official journal of the Canadian Society of Allergy and Clinical Immunology, 14, 33. https://doi.org/10.1186/s13223-018-0260-y
Ryan, P., & Sawin, K. J. (2009). The Individual and family self-management theory: background and perspectives on context, process, and outcomes. Nursing outlook, 57(4), 217–25. e6. https://doi.org/10.1016/j.outlook.2008.10.004
Sangngam, J., Prasopkittikun, T., Nookong, A., Pacharn, P., & Chamchan, C. (2023). Causal relationships among self-management behaviors, symptom control, health-related quality of life and the influencing factors among Thai adolescents with asthma. International Journal of Nursing Sciences, 10(3), 309–17. https://doi.org/10.1016/j.ijnss.2023.06.001
Srisatidnarakul, B. (2010). The methodology in nursing research (5th ed.). Bangkok: U & I Inter Media.
van Buul, A. R. (2020). eHealth-only interventions and blended interventions to support self-management in adolescents with asthma: A systematic review. The Lancet Respiratory Medicine, 8(8), 788–98. https://doi.org/10.1016/j.ceh.2020.06.001
Wiangkaew, K. S., Rhiantong, J., & Panuthai, S. (2024). Electronic health literacy and self-care among older persons with heart failure. Journal of Thailand Nursing and Midwifery Council, 39(3), 357–72. https://doi.org/10.60099/jtnmc.v39i03.269603 (in Thai)
Wireklint, P., Hasselgren, M., Montgomery, S., Lisspers, K., Ställberg, B., Janson, C., & Sundh, J. (2021). Factors associated with knowledge of self-management of worsening asthma in primary care patients: A cross-sectional study. The Journal of asthma: official journal of the Association for the Care of Asthma, 58(8), 1087–93. https://doi.org/10.1080/02770903.2020.1753209
World Health Organization. (2024). Adolescent health. https://www.who.int/health-topics/adolescent-health
World Life Expectancy. (2022). Asthma in Thailand. World Health Organization data. https://www.worldlifeexpectancy.com/thailand-asthma
Wu, Y., Wen, J., Wang, X., Wang, Q., Wang, W., Wang, X., et al. (2022). Associations between e-health literacy and chronic disease self-management in older Chinese patients with chronic non-communicable diseases: A mediation analysis. BMC Public Health, 22(1), 2226. https://doi.org/10.1186/s12889-022-14695-4
Yadesa, G., et al. (2024). Self-management practice and associated factors among asthmatic patients on follow-up care at public tertiary hospitals, southwest Ethiopia, 2022. PLOS ONE, 19(8), e0300589. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0300589
