รายงานการสอบสวนกรณีโรคจากภาวะอับอากาศ ณ สถานที่บ่อพักน้ำใส ประปาหมู่บ้าน หมู่ที่ 4 ตำบลหนองกลับ อำเภอหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์

ผู้แต่ง

  • นภัสนันท์ ขันแก้ว สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดนครสวรรค์
  • ศุภฤกษ์ ไชยานุวัติวงษ์ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดพิจิตร
  • ปณิษรา จันทรวิมูล สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดนครสวรรค์
  • พิมพ์พิชชา ขันตี สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดนครสวรรค์
  • กนิษฐรินทร์ จินาจันทร์ สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดนครสวรรค์

คำสำคัญ:

รายงานการสอบสวนโรค , ที่อับอากาศ, ก๊าซพิษ, บ่อพักน้ำใส

บทคัดย่อ

วันที่ 23 เมษายน 2568 ทีมตระหนักรู้สถานการณ์ สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 ได้รับแจ้งเหตุผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บรวม 5 ราย ในถังพักน้ำใส ประปาหมู่บ้าน หมู่ที่ 4 ต.หนองกลับ จ.นครสวรรค์ ทีมสอบสวนโรคลงพื้นที่เมื่อวันที่ 25 เมษายน 2568 วัตถุประสงค์เพื่อยืนยันการวินิจฉัยและหาสาเหตุของการบาดเจ็บและเสียชีวิตจากการทำงานในที่อับอากาศ และหามาตรการที่เหมาะสมในการวางแผนป้องกันการบาดเจ็บและเสียชีวิตในสถานที่อับอากาศ วิธีการศึกษาเป็นการศึกษาระบาดวิทยาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง โดยการทบทวนเวชระเบียนโรงพยาบาลหนองบัว จ.นครสวรรค์ สัมภาษณ์ผู้เกี่ยวข้อง รวบรวมข้อมูลผู้บาดเจ็บและเสียชีวิต สำรวจสภาพแวดล้อม และตรวจวัดระดับก๊าซพิษในสภาวะปกติเปรียบเทียบกับสภาวะจำลองเหตุการณ์การกวนตะกอนโคลนก้นบ่อ ผลการศึกษา พบมีผู้ประสบเหตุการณ์ทั้งหมด 5 ราย โดยเสียชีวิต 1 ราย (ชายอายุ 26 ปี) บาดเจ็บ 4 ราย สาเหตุการเสียชีวิตเกิดจากภาวะขาดออกซิเจน สภาพที่เกิดเหตุเป็นถังปูนเก็บน้ำใสลึก 4 เมตร มีโคลนทับถมสูง 1 เมตร ผลการตรวจวัดก๊าซในสภาวะปกติพบค่าอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน แต่เมื่อจำลองเหตุการณ์โดยการกวนตะกอนโคลนก้นบ่อพบก๊าซไฮโดรเจนซัลไฟด์ (H2S) สูงถึง 41.6 ppm (เกณฑ์มาตรฐาน 20 ppm) และก๊าซแอมโมเนีย (NH3) พุ่งสูงถึง 440 ppm ซึ่งเกินกว่าค่าระดับความเข้มข้นที่เป็นอันตรายต่อชีวิตและสุขภาพทันที (IDLH: 300 ppm) ตามเกณฑ์ NIOSH สรุปสาเหตุการหมดสติและเสียชีวิตเกิดจากการสูดดมก๊าซพิษความเข้มข้นสูงที่ฟุ้งกระจายขึ้นมาจากตะกอนอินทรีย์ขณะปฏิบัติงาน สรุปสาเหตุหลักเกิดจากการทำงานในที่อับอากาศโดยขาดการระบายอากาศและระบบความปลอดภัย ข้อเสนอแนะ 1) จัดทำฐานข้อมูลพื้นที่เสี่ยงและติดตั้งป้ายเตือนพื้นที่อับอากาศ 2) หน่วยงานท้องถิ่นควรทำความสะอาดถังพักน้ำทุก 1-3 เดือน เพื่อลดการสะสมตะกอนสารอินทรีย์ และ 3) สนับสนุนการฝึกอบรมการทำงานในที่อับอากาศอย่างปลอดภัยตามมาตรฐานกฎหมายแก่เจ้าหน้าที่และประชาชน

เอกสารอ้างอิง

Division of Occupational and Environmental Diseases, Department of Disease Control. Guidelines for surveillance and investigation of occupational and environmental diseases under the Occupational Diseases and Environmental Diseases Control Act B.E. 2562 (2019). Nonthaburi: Aksorn Graphic and Design; 2022. (in Thai).

Division of Occupational and Environmental Diseases, Department of Disease Control. Situation of diseases from confined spaces [Internet]. 2019 [cited 2025 May 20]. Available from: https://url.in.th/wokwh (in Thai).

National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH). NIOSH manual of analytical methods (NMAM). 5th ed. Cincinnati: NIOSH; 2017.

American Conference of Governmental Industrial Hygienists (ACGIH). TLVs and BEIs based on the documentation of the threshold limit values for chemical substances and physical agents & biological exposure indices. Cincinnati: ACGIH; 2023.

Division of Occupational and Environmental Diseases, Department of Disease Control. Surveillance of injuries and fatalities in confined spaces. Newsletter of the Division of Occupational and Environmental Diseases. Nonthaburi: Division of Occupational and Environmental Diseases; 2020. (in Thai).

Royal Thai Government Gazette. Ministerial Regulation Prescribing Standards for Management and Procedures for Safety, Occupational Health, and Working Environment in Confined Spaces B.E. 2562 (2019) [Internet]. 2019 [cited 2025 May 20]. Available from: https://shorturl.asia/m0P9R (in Thai).

Chenbumrung T. Health assessment for confined space entry permit in a hospital in Thailand. Thammasat Medical Journal. 2025;15(1):12-20. (in Thai).

Announcement of the Department of Labour Protection and Welfare: Criteria, procedures, and training courses for safety in confined space work (No. 2) B.E. 2551 (2008) [Internet]. 2021 [cited 2025 May 20]. Available from: https://shorturl.asia/ZjvHt (in Thai).

Chularat 3 International Hospital. Health and working in "Confined Spaces" [Internet]. 2024 [cited 2025 May 20]. Available from: https://shorturl.asia/osa4k (in Thai).

PDS International. Standard Operating Procedures in Confined Spaces: Regulations and Safety Manual [Internet]. 2014 [cited 2025 May 20]. Available from: https://shorturl.asia/zKuea (in Thai).

Thailand Institute of Occupational Safety and Health (Public Organization). Fatalities situation and preventive measures for confined space work [Internet]. 2019 [cited 2025 May 20]. Available from: https://shorturl.asia/ybrO1 (in Thai).

Safety and Health at Work Promotion Association (Thailand) under the Patronage of HRH Princess Maha Chakri Sirindhorn. Working in confined spaces [Internet]. 2025 [cited 2025 May 20]. Available from: https://shorturl.asia/NDJkc (in Thai).

Ek-ampun S, et al. Investigation of worker fatalities in a wastewater pond of a concentrated latex factory, Songkhla Province, August 2019. Epidemiology Journal. 2019;51(3):37-45. (in Thai).

Sricharoentham S. Working in confined spaces [Internet]. 2025 [cited 2025 May 20]. Available from: https://shorturl.asia/5GyzE (in Thai).

Denduangjai S, Deepreecha K. Refresher article: Confined Space. Royal Thai Army Medical Journal. 2021;74(1):47-52. (in Thai).

Upra S. Outbreak investigation of fatalities among farmers working in a confined space of a mushroom house, Ubon Ratchathani Province. Journal of Public Health (Thailand). 2014;23(2):210-6. (in Thai).

Intouch Medicare. Dangers of confined spaces and related diseases [Internet]. 2024 [cited 2025 May 20]. Available from: https://shorturl.asia/rP5eJ (in Thai).

Sutatip S, Thanawadee P, Borworn C, Pirawan P, Oranong P, Pawit T. An investigation of two deaths in confined space of an artesian well, Bang Khan district, Nakhon Si Thammarat province, March 2020. Dis Control J. 2021;47(2):376-86.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

12-08-2026

รูปแบบการอ้างอิง

1.
ขันแก้ว น, ไชยานุวัติวงษ์ ศ, จันทรวิมูล ป, ขันตี พ, จินาจันทร์ ก. รายงานการสอบสวนกรณีโรคจากภาวะอับอากาศ ณ สถานที่บ่อพักน้ำใส ประปาหมู่บ้าน หมู่ที่ 4 ตำบลหนองกลับ อำเภอหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์. JDPC3 [อินเทอร์เน็ต]. 12 สิงหาคม 2026 [อ้างถึง 18 ตุลาคาม 2026];20(2):112-21. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JDPC3/article/view/286069

ฉบับ

ประเภทบทความ

รายงานการสอบสวนโรค