การพัฒนารูปแบบการดำเนินงานร่วมระหว่างสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ กับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ในพื้นที่ถ่ายโอนเพื่อเสริมสร้างการเข้าถึงบริการสุขภาพของจังหวัดกำแพงเพชร
คำสำคัญ:
รูปแบบการดำเนินงาน, สำนักงานสาธารณสุขอำเภอกับ รพ.สต. , พื้นที่ถ่ายโอนจังหวัดกำแพงเพชรบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อค้นหาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับผลกระทบต่อการเข้าถึงบริการสุขภาพของประชาชนในพื้นที่ถ่ายโอน รพ.สต. 2) เพื่อพัฒนารูปแบบการดำเนินการของสำนักงานสาธารณสุขอำเภอกับ รพ.สต และ 3) เพื่อประเมินประสิทธิผลของรูปแบบการดำเนินการของสำนักงานสาธารณสุขอำเภอกับ รพ.สต ในพื้นที่ถ่ายโอน การวิจัยและพัฒนา ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธีแบบอธิบายตามขั้นตอน กลุ่มตัวอย่างได้แก่ ประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ถ่ายโอน รพ.สต. และ บุคลากรของ รพ.สต. ในพื้นที่ถ่ายโอนให้กับ อบจ. กำแพงเพชร กลุ่มละ 252 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์ความผันแปร และสมการเชิงโครงสร้าง ผลการวิจัยพบว่า ประชาชนผู้มารับบริการที่ รพ.สต. ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 72.2 อายุ 50 ปีขึ้นไป ร้อยละ 33.7 สถานภาพสมรส คู่ ร้อยละ 57.9 ระดับการศึกษาระดับมัธยมศึกษาร้อยละ 38.5 ประกอบอาชีพเกษตรกรร้อยละ 52.4 การวิเคราะการผันแปร พบว่าปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความพึงพอใจ ได้แก่ เพศ อายุ สถานภาพสมรส ระดับการศึกษา บุคลากรของ รพ.สต. พบว่า เพศหญิง ร้อยละ 76.2 อายุระหว่าง 30–39 ปี ร้อยละ 35.3 ตำแหน่งงาน เป็นเจ้าหน้าที่สาธารณสุขร้อยละ 64.3 ระยะเวลาที่ปฏิบัติงานในตำแหน่งมากกว่า 6 ปีขึ้นไปร้อยละ 67.1 และสถานที่ปฏิบัติงาน ร้อยละ 100 คือ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ผลการวิเคราะห์สมการเชิงโครงสร้าง องค์ประกอบด้านประชากร สังคมและเศรษฐกิจ องค์ประกอบด้านความรู้ องค์ประกอบด้านทัศนคติ องค์ประกอบด้านผลกระทบการถ่ายโอนภารกิจ ร่วมกันทำนายผลกระทบการถ่ายโอนภารกิจ ร้อยละ 52 รูปแบบของโครงสร้างความสัมพันธ์เชิงสาเหตุผลกระทบต่อการเข้าถึงบริการสุขภาพของประชาชนในพื้นที่ถ่ายโอน รพ.สต. พบว่ามีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ อย่างมีสาระรูปสนิทที่สถิติ χ2 (CMIN)= 37.826, P= 0.169 CMIN/DF= 1.243 RMR = 0.081 GFI 0.971, AGFI 0.948 และ RMSEA = 0.031 การพัฒนาพัฒนารูปแบบการดำเนินการของสำนักงานสาธารณสุขอำเภอกับ รพ.สต. ในพื้นที่ถ่ายโอนด้วยวิธีการสัมมนาอิงผู้เชี่ยวชาญ พบว่ามี 6 แนวทาง 4 กลยุทธ์ และ 4 เป้าประสงค์ เช่นเดียวกันกับการประเมินประสิทธิผลของรูปแบบด้วยวิธีการสัมมนาอิงผู้เชี่ยวชาญทั้งหมดสามารถนำไปสู่การปฏิบัติได้ ข้อเสนอแนะ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรนำผลการวิจัยครั้งนี้ไปใช้เพื่อแก้ปัญหาการทำงานร่วมกันระหว่างสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ กับ รพ.สต.ถ่ายโอน และ อบจ.
เอกสารอ้างอิง
Office of the Decentralization to Local Government Organization (ODLOC). Determining Plans and Process of Decentralization to Local Government Organization Act, B.E. 2542 (1999) and Amendment (No.2) B.E. 2549 (2006). 2021 [cited 15 Sep. 2025]. Available from: https://www.dloc.go.th
Committee on Decentralization to Local Government Organization. Guidelines for the Transfer of Public Health Functions. Bangkok: Office of the Prime Minister; 2010. (in Thai).
Sutthipongpracha T, et al. Transfer of public health functions: Lessons and recommendations. Journal of Public Health. 2021;31(2):45-56. (in Thai).
Udom T, Patamasiriwat D, Meemak W, Punnitamai W, Thammakoranonta N, Mahakanjana C, et al. Impact of health mission transfer on management. Journal of Public Health Research. 2024;34(1):11-22. (in Thai).
Health Systems Research Institute. Report on the Transfer of Public Health Functions. Bangkok: HSRI; 2022. (in Thai).
Sriyasak K, et al. The impact of health service transfer on district health office roles. Public Health J. 2024;48(3):221-9.
Committee on Decentralization to Local Government Organization, Office of the Permanent Secretary, Office of the Prime Minister. Report on the Transfer of Public Health Functions. Bangkok; 2010. (in Thai).
Kamphaeng Phet Provincial Public Health Office. Population Statistics of Kamphaeng Phet Province. Kamphaeng Phet: Kamphaeng Phet Provincial Public Health Office; 2024. (In Thai).
Creswell JW, Plano Clark VL. Designing and conducting mixed methods research. 3rd ed. Thousand Oaks, CA: Sage; 2018.
Hair JF, Black WC, Babin BJ, Anderson RE. Multivariate data analysis. 7th ed. Upper Saddle River, NJ: Pearson Prentice Hall; 2010.
Eisner EW. The enlightened eye: Qualitative inquiry and the enhancement of educational practice. New York: Macmillan; 1991.
Kanjanawasee S. Statistics for Research. Bangkok: Kasetsart University Press; 2011. (In Thai).
National Statistical Office. The Situation of the Thai Elderly 2022. Bangkok: National Statistical Office; 2022. (in Thai).
Penchansky R, Thomas JW. The concept of access: Definition and relationship to consumer satisfaction. Medical Care. 1981;19(2):127-40.
Parasuraman A, Zeithaml VA, Berry LL. SERVQUAL: A multiple-item scale for measuring consumer perceptions of service quality. The Journal of Retailing. 1988;64(1):12–40.
World Health Organization. The World Health Report 2008: Primary Health Care, Now More Than Ever. Geneva: WHO; 2008.
Bossert TJ. Analyzing the decentralization of health systems in developing countries: Decision space, innovation and performance. Social Science & Medicine. 1998;47(10):1,513–27.
World Health Organization. Everybody’s Business: Strengthening Health Systems to Improve Health Outcomes WHO’s Framework for Action. Geneva: WHO; 2007.
Saltman RB, Bankauskaite V, Vrangbæk K. Decentralization in health care: Strategies and outcomes. Maidenhead: Open University Press; 2007.
Cooperrider DL, Whitney D, Stavros JM. Appreciative Inquiry Handbook: For Leaders of Change. 2nd ed. Brunswick, OH: Crown Custom Publishing; 2008.
Kline RB. Principles and Practice of Structural Equation Modeling. 4th ed. New York: Guilford Press; 2016.
Ajzen I. The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes. 1991;50(2):179–211.
Knowles MS. The Modern Practice of Adult Education: From Pedagogy to Andragogy. 2nd ed. New York: Cambridge Books; 1980.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารโรคและภัยสุขภาพ สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดนครสวรรค์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ประกาศเกี่ยวกับลิขสิทธิ์
|
บทความที่เผยแพร่ในวารสารโรคและภัยสุขภาพสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดนครสวรรค์ ถือว่าเป็นผลงานทางวิชาการหรือการวิจัย และวิเคราะห์ ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความเห็นของสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดนครสวรรค์ หรือกองบรรณาธิการแต่ประการใด ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตน |
นโยบายความเป็นส่วนตัว
|
ชื่อและที่อยู่ อีเมล์ ที่ระบุในวารสารโรคและภัยสุขภาพสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดนครสวรรค์ จะใช้เพื่อระบุตามวัตถุประสงค์ของวารสารเท่านั้น และจะไม่นำไปใช้สำหรับวัตถุประสงค์อื่น หรือต่อบุคคลอื่น |
