ปัจจัยที่มีผลต่อมาตรฐานศูนย์เด็กเล็กปลอดโรคในพื้นที่เขตสุขภาพที่ 1

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลการประเมินมาตรฐานศูนย์เด็กเล็กปลอดโรค และปัจจัยที่มีผลต่อการประเมินมาตรฐานในพื้นที่       เขตสุขภาพที่ 1 โดยการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างคือครูผู้ดูแลเด็กผู้รับผิดชอบงานศูนย์เด็กเล็กปลอดโรคจากศูนย์พัฒนาเด็กเล็กในสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จำนวน 347 คน โดยสุ่มตัวอย่างแบบโควตา เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสอบถามปัจจัยที่ส่งผลต่อมาตรฐานศูนย์เด็กเล็กปลอดโรคที่สร้างขึ้นจากการทบทวนเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และแบบประเมินศูนย์เด็กเล็กปลอดโรคของกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุขปี 2556 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการทดสอบไคสแควร์ สำหรับการวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างคือครูผู้ดูแลเด็กจากศูนย์พัฒนาเด็กเล็กที่ผ่านและไม่ผ่านเกณฑ์การ         ประเมินฯ จำนวน 22 คน โดยใช้การสุ่มแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสัมภาษณ์แบบ                 มีโครงสร้าง และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการตีความเชิงอุปนัย ผลการวิจัยพบว่า ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กผ่านเกณฑ์การประเมินจำนวน 298 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 85.9 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับผลการประเมินอย่าง               มีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ การเคยผ่านการอบรมเรื่องโรคติดต่อ ระยะเวลาการดำเนินงานของศูนย์ และการเคยได้รับการประเมินมาตรฐาน (p < 0.001) รวมถึงการได้รับอุปกรณ์ป้องกันโรคและสื่อความรู้               อย่างเพียงพอ และการได้รับงบประมาณสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง (p < 0.05) แรงจูงใจในการดำเนินงานศูนย์เด็กเล็กปลอดโรคคือ อยากให้ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กไม่เกิดการระบาดของโรค อยากให้เด็กมีสุขภาพแข็งแรง ผู้ปกครอง และประชาชนในพื้นที่เกิดความมั่นใจในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก ปัจจัยความสำเร็จคือ  การมีผู้บริหารให้ความสนใจ กำหนดนโยบาย สนับสนุนทรัพยากรในด้านต่างๆ มีคณะกรรมการการศึกษา และผู้ปกครองร่วมมือในการดำเนินงาน ข้อเสนอแนะจากการวิจัยคือ ควรส่งเสริมให้บุคลากรศูนย์เด็กเล็กได้รับการอบรมด้านโรคติดต่ออย่างต่อเนื่องทุกปี ได้รับการประเมินผลการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง  พร้อมทั้งสนับสนุนอุปกรณ์ป้องกันโรคสื่อความรู้ และงบประมาณอย่างเหมาะสมจากหน่วยงานต้นสังกัดและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อยกระดับมาตรฐานศูนย์เด็กเล็กปลอดโรคอย่างยั่งยืน