ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการบาดเจ็บที่ศีรษะจากอุบัติเหตุทางถนนของผู้เดินทางด้วยรถจักรยานยนต์ที่มารักษาในโรงพยาบาลรัฐ จังหวัดอำนาจเจริญ พ.ศ. 2565-2566
คำสำคัญ:
ปัจจัย, การบาดเจ็บที่ศีรษะ, ผู้เดินทางด้วยรถจักรยานยนต์บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการบาดเจ็บที่ศีรษะในผู้ประสบอุบัติเหตุจากรถจักรยานยนต์ ซึ่งเข้ารับการรักษาในแผนกอุบัติเหตุฉุกเฉินของโรงพยาบาลรัฐ จังหวัดอำนาจเจริญ ระหว่างปี พ.ศ. 2565-2566 เป็นการวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง โดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิจากระบบเฝ้าระวังการบาดเจ็บ (IS) จากผู้บาดเจ็บทั้งหมด 8,597 ราย ได้คัดเลือกกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 4,236 ราย ตามเกณฑ์การคัดเข้าและคัดออกที่กำหนด ตัวแปรต้น ได้แก่ อายุ ประเภทผู้เดินทาง การดื่มแอลกอฮอล์ การสวมหมวกนิรภัย ถนน กลไกการบาดเจ็บ การนำส่ง และการเสียชีวิต มีตัวแปรตาม คือ การบาดเจ็บที่ศีรษะ สถิติที่ใช้ประกอบด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ Odds Ratio(OR) Adjusted OR(ORAdj) ช่วงความเชื่อมั่นร้อยละ95 (95%CI) กำหนดระดับนัยสำคัญ p = 0.05 ผลการศึกษา พบว่า ผู้บาดเจ็บส่วนมากเป็นเพศชาย ร้อยละ 59.11 อายุเฉลี่ย 32 ปี (S.D. = 18.71) เป็นคนขับขี่รถ ร้อยละ 84.32 พบมีดื่มแอลกอฮอล์ ร้อยละ 17.36 ส่วนใหญ่ไม่สวมหมวกนิรภัย 90.44 เกิดเหตุบนถนนเส้นทางหลัก ร้อยละ 76.77 กลไกการบาดเจ็บที่พบมากเป็นตกจากรถ รถล้ม พลิกคว่ำ ตก จม ร้อยละ 56.02 ไม่ใช้บริการ EMS นำส่ง ร้อยละ 51.65 และพบผู้เสียชีวิตร้อยละ 1.27 โดยปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการบาดเจ็บที่ศีรษะอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ การดื่มแอลกอฮอล์ (ORAdj= 1.79;95%CI = 1.43-2.23) การไม่สวมหมวกนิรภัย (ORAdj = 1.72;95%CI = 1.23-2.40) การเกิดเหตุถนนเส้นทางรอง (ORAdj = 1.91;95%CI = 1.55-2.34) การนำส่งด้วย EMS (ORAdj = 1.73 ;95%CI = 1.44-2.07) การเสียชีวิต(ORAdj = 34.97 ;95%CI = 4.55-268.73) ในส่วนปัจจัยด้านอายุ ประเภทผู้เดินทางและกลไกการบาดเจ็บ ไม่พบว่ามีความสัมพันธ์กับการบาดเจ็บที่ศีรษะอย่างมีนัยสำคัญ ผลการศึกษานี้สามารถนำไปใช้ในการพัฒนากลยุทธ์การป้องกันที่สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ ข้อแนะนำ ได้แก่ การวิเคราะห์ระบุและปรับปรุงจุดเสี่ยงบนถนนเส้นทางรอง การเพิ่มประสิทธิภาพการสื่อสารความเสี่ยงผ่านสื่อดิจิทัล การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการคัดกรองผู้ขับขี่รถ การเพิ่มความครอบคลุมของระบบส่งต่อ และการเพิ่มศักยภาพบุคลากร EMS ทั้งนี้ยังสามารถใช้เป็นข้อมูลตั้งต้นสำหรับการศึกษาเชิงวิจัยเชิงปฏิบัติการในอนาคต ในการออกแบบและประเมินมาตรการป้องกันการบาดเจ็บ ที่ศีรษะในระดับชุมชนและนโยบายด้านสาธารณสุขต่อไป
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Global status report on road safety 2023 [Internet]. 2023 [cited 2024 Dec. 9]. Available from: https://www.who.int/teams/social-determinants-of-health/safety-and mobility/global-status-report-on-road-safety-2023.
Moskal A, Martin J-L, Laumon B. Risk factors for injury accidents among moped and motorcycle riders. Accident Analysis & Prevention. 2012;1(49):5–11.
Maas A I R, Menon D K, Adelson D P, Andelic N, Bell M J, Belli A, et al. Traumatic brain injury: integrated approaches to improve prevention, clinical care, and research. Lancet Neurol 2017;12(16):987–1,048.
Ministry of Health & Family Welfare. National Strategy for prevention of unintentional injury.1st ed. New Delhi: Government of India; 2024.
Public sector development group. Evaluation of government agencies according to measures to improve efficiency in government operations for fiscal year 2022 [Internet]. 2022 [cited 2024 Dec. 9]. Available from: https://ddc.moph.go.th/uploads/ckeditor2//files/2565_Evaluationofgovernment.pdf (in Thai).
Division of Injury Prevention. Wear anti-knock helmet/Head Injury [Internet]. 2025 [cited 2025 Jan. 18]. Available from: https://dip.ddc.moph.go.th/new/service/is-head (in Thai).
Kumara M G, Dhugasa M B. Factors Affecting Traumatic Brain Injury Outcome Among Patients Treated for Head Injury at Surgical Side, in Nekemete Referral Hospital, Oromia, Ethiopia. Journal of Spine and Neuroscience. 2020;2(1):1-13.
Kraus J.F, Rice T.M, Peek-Asa C, McArthur D L. Facial trauma and the risk of intracranial injury in motorcycle riders. Injury prevention and Trauma. 2003;1(41):18-26.
Lamaigase J, Siripaiboon C, Komonmalai W. Risk factors for death of road traffic accident Patients at the emergency department in the state hospitals Suphanburi Province. The Journal of Boromarjonani College of Nursing Suphanburi. 2018;2(1):66-78. (in Thai).
Lin H, Chen C, Wiratama S B, Chen P, Wang M, Chao C, et al. Evaluating the effect of Drunk driving on fatal injuries among vulnerable road users in Taiwan: a population- Based study. BMC Public Health. 2022;22:1-12.
Hunzinger K J, Law C A, Elser H, Walter A E, Windham B G, Palta P, et al. Associations Between Head Injury and Subsequent Risk of Falls: Results from the Atherosclerosis Risk in Communities (ARIC) Study. Neurology Journal. 2023;22(101):2,234-42.
MacLeod J B A, DiGiacomo C J, Tinkoff G. An Evidence-Based Review: Helmet Efficacy to
Reduce Head Injury and Mortality in Motorcycle Crashes: EAST Practice Management Guidelines. Trauma and Acute Care Surgery. 2010;5(69):1,101-11.
Byrne J P, Mann N C, Dai M, Mason S A, Karanicolas P, Rizoli S, et al. Association Between Emergency Medical Service Response Time and Motor Vehicle Crash Mortality in the United States. JAMA Surgery. 2019;4(154):286-93.
Atsawaphoom M, Impool T, Charerntanyarak L. Factors Associated with Death from Motorcycle Accidents in Children and young Adults aged less than 20 years in Khon Kaen hospital, Khon Kaen Province, 2010-2019. Journal of the Office of disease prevention and control, 7 Khon Kaen. 2022;2(29):99-110.
Division of Injury Prevention. Manual for Data Collection Provincial Injury Surveillance. Nonthaburi: Department of Disease control; 2021. (in Thai).
Hosmer D.W, Lemeshow S, Sturdivant R X. Applied Logistic Regression. 3rd ed. New Jersey: John & Sons; 2013.
Belsley D A, Kuh E, Welsch R E. Regression Diagnostics Identifying Influential Data and Sources of Collinearity. 2nd ed. New Jersey: John Wiley & Sons; 2004.
Kutner M, Nachtsheim C, Neter J. Applied Linear Regression Models. 4th ed. New York: McGraw Hill; 2004.
Suankaew S. Factors Influencing on Severity of Traumatic Head Injury from Motorcycle Accident at Bangphae Hospital in Ratchaburi Province. Journal of Emergency Medical Services of Thailand. 2022;2(2):138-45. (in Thai).
Thodamrong F. Factor Influencing on Severity of Traumatic Brain Injury from Motorcycle Accidents. Region 4-5 Medical Journal. 2017;3(36):138-44. (in Thai).
Lam C, Wiratama B S, Cheng W, Chen P, Chiu W, Saleh W, et al. Effect of motorcycle helmet types on head injuries: evidence from eight level-l trauma centres in Taiwan. BMC Public Health. 2020;78(20):1-11.
Razali S R, Hashim W, Zainuddin N I, Kamaluddin N A, Hamidun R, Arshad A K, et al. The Effect of Road Characteristic on Motorcycle Fatal Crashes Involving Heavy Goods Vehicle (HGV): A Case Study in Malaysia. Journal of Advanced Research in Applied Sciences and Engineering Technology. 2024;2(35):22-32.
Huang C-Y, Rau C-S, Chuang J-F, Kuo P-J, Hsu S-Y, Chen Y-C. Characteristics and Outcomes of Patients Injured in Road Traffic Crashes and Transported by Emergency Medical Service. International Journal of Environment Research and Public Health. 2016;2(13):1-12.
Farrell M S, Emery B, Caplan R, Getchell J, Cipolle M, Bradley K M. Outcomes with advanced versus basic life support in blunt trauma. The American Journal of Surgery. 2020;3(220):783-6.
Aregago G, Gishu T, Getaneh E, Tirore LL, Abame DE, Meskels S. Incidence of mortality and its predictors among patients with head injury admitted to adult intensive care unit at AaBET and ALERT hospitals, Addis Ababa, Ethiopia. Journal of Family Medicine and Primary Care. 2022; 9(11):5,277-84.
Sobut P, Udonsat S, Treesorn K, Thongmee P. Factors Predicting Mortality in the Patients with Moderate to Severe Traumatic Brain Injury. Nursing Journal of the Ministry of Public Health. 2023 ;2(23):55-70. (in Thai).
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารโรคและภัยสุขภาพ สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดนครสวรรค์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ประกาศเกี่ยวกับลิขสิทธิ์
|
บทความที่เผยแพร่ในวารสารโรคและภัยสุขภาพสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดนครสวรรค์ ถือว่าเป็นผลงานทางวิชาการหรือการวิจัย และวิเคราะห์ ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความเห็นของสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดนครสวรรค์ หรือกองบรรณาธิการแต่ประการใด ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตน |
นโยบายความเป็นส่วนตัว
|
ชื่อและที่อยู่ อีเมล์ ที่ระบุในวารสารโรคและภัยสุขภาพสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดนครสวรรค์ จะใช้เพื่อระบุตามวัตถุประสงค์ของวารสารเท่านั้น และจะไม่นำไปใช้สำหรับวัตถุประสงค์อื่น หรือต่อบุคคลอื่น |
