ประสิทธิผลของโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองร่วมกับสื่อวีดิทัศน์ของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ โรงพยาบาลแพร่

บทคัดย่อ

การศึกษานี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมส่งเสริม การจัดการตนเองร่วมกับสื่อวีดิทัศน์ของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคเบาหวาน ชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ จำนวน 56 คน สุ่มเข้ากลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองร่วมกับสื่อวีดิทัศน์ จำนวน 28 คน และกลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ จำนวน 28 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบทดสอบความรู้เรื่องโรคเบาหวาน แบบประเมินพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยเบาหวาน และโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองร่วมกับสื่อวีดิทัศน์ จำนวน 12 สัปดาห์ ตรวจสอบความตรงของเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ มีค่าความตรงของเนื้อหาของโปรแกรมเท่ากับ 0.90 แบบทดสอบความรู้ฯ และแบบประเมินพฤติกรรม มีค่าระหว่าง 0.70-1.0 หาค่าความเชื่อมั่นของแบบทดสอบความรู้เรื่องโรคเบาหวาน แบบประเมินพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยเบาหวาน มีค่าสัมประสิทธิ์อัลฟ่าของครอนบาคเท่ากับ 0.60, 0.70 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ไคว์สแควร์ สถิติทดสอบทีกลุ่มเดียวกันและกลุ่มอิสระ ผลการศึกษาพบว่า ภายหลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนพฤติกรรมการจัดการตนเอง (Mean = 37.68 ± 3.97) เพิ่มขึ้น และระดับน้ำตาลสะสม (Mean = 7.47 ± 1.02) ลดลงมากกว่ากลุ่มควบคุม (Mean = 34.21 ± 6.37, Mean = 8.45 ± 1.87) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ตามลำดับ แต่คะแนนความรู้เรื่องโรคเบาหวานของกลุ่มทดลอง (Mean = 19.71 ± 2.01) และกลุ่มควบคุม (Mean = 19.14 ± 2.09) ไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่า โปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองร่วมกับสื่อวีดิทัศน์ มีประสิทธิภาพในการส่งเสริมพฤติกรรมการจัดการตนเอง และลดระดับน้ำตาลสะสม ซึ่งสามารถนำไปใช้พัฒนาเพื่อดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีการควบคุมระดับน้ำตาลให้อยู่ในเกณฑ์ปกติได้