รูปแบบการพัฒนาความรอบรู้ทางสุขภาพเกี่ยวกับโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิค-19) และสายพันธุ์ใหม่ของกลุ่มผู้สูงอายุ ตำบลวัดไทรย์ อำเภอเมือง จังหวัดนครสวรรค์
คำสำคัญ:
ความรอบรู้ทางสุขภาพ, โควิด-19 , ผู้สูงอายุบทคัดย่อ
การวิจัยและการพัฒนานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความรอบรู้ทางสุขภาพ พัฒนารูปแบบการพัฒนาความรอบรู้ทางสุขภาพเกี่ยวกับโรคโควิด-19 และสายพันธุ์ใหม่ และประเมินประสิทธิผลของรูปแบบ การวิจัยมี 4 ระยะ คือ 1)ศึกษาสถานการณ์ความรอบรู้ทางสุขภาพ ปัจจัยและผลกระทบต่อผู้สูงอายุ จำนวน 10 คน สุ่มแบบเจาะจง 2) พัฒนารูปแบบและตรวจสอบความถูกต้อง เหมาะสม สอดคล้องจากผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่าน 3) ทดลองใช้รูปแบบในผู้สูงอายุ จำนวน 33 คน สุ่มแบบง่าย ซึ่งคำนวณกลุ่มตัวอย่างโดยใช้ G*Power และ 4) ประเมินผลการใช้รูปแบบ โดยการสนทนากลุ่มและประเมินความพึงพอใจก่อนและหลังดำเนินการตามรูปแบบ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา สถิติเชิงพรรณนา และสถิติ Paired Sample t-test ผลการศึกษาพบว่า คะแนนเฉลี่ยความรอบรู้ทางสุขภาพฯ ของกลุ่มผู้สูงอายุภายหลังใช้รูปแบบการพัฒนาความรอบรู้ทางสุขภาพฯสูงกว่าก่อนใช้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) รูปแบบการพัฒนาความรอบรู้ทางสุขภาพฯ ประกอบด้วย 7 กิจกรรม คือ 1)การเตรียมความพร้อมและประเมินความรอบรู้ทางสุขภาพ 2)พัฒนาความรู้ความเข้าใจพื้นฐาน 3)พัฒนาทักษะการเข้าถึงข้อมูล 4)พัฒนาทักษะการจัดการตนเองและทักษะการสื่อสาร 5)พัฒนาทักษะการรู้เท่าทันสื่อ 6)พัฒนาทักษะการตัดสินใจ และ 7)พัฒนาทักษะทางปัญญา และ 3) ค่าเฉลี่ยคะแนนความพึงพอใจต่อการใช้รูปแบบการพัฒนาความรอบรู้ทางสุขภาพ อยู่ระดับมากที่สุด รูปแบบที่พัฒนานี้ มีประโยชน์สำหรับการออกแบบกลยุทธ์เพื่อส่งเสริมความรอบรู้ทางสุขภาพเกี่ยวกับโควิด-19 และสายพันธุ์ใหม่ในผู้สูงอายุ
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. WHO Coronavirus (COVID-19) Dashboard. [Internet]. 2021 [cited 2021 Aug 24]. Available from: https://covid19.who.int/
ศูนย์ปฏิบัติการภาวะฉุกเฉิน กรมควบคุมโรค. รายงานสถานการณ์โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019. [อินเทอร์เน็ต]. 2564. [เข้าถึงเมื่อ 10 พฤศจิกายน 2564]. เข้าถึงได้จาก:https://shorturl.asia/4Jw1x
กรมควบคุมโรค. สถานการณ์โควิด 19 ประเทศไทย วันที่ 1 มกราคม – 24 กุมภาพันธ์ 2565. [อินเทอร์เน็ต]. 2565. [เข้าถึงเมื่อ 5 มีนาคม 2565]. เข้าถึงได้จาก: https://shorturl.asia/GtUqL
กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. ผลกระทบของ covid-19 ต่อประชากรกลุ่มเปราะบาง. [อินเทอร์เน็ต]. 2564. [เข้าถึงเมื่อ 10 พฤศจิกายน 2564]. เข้าถึงได้จาก:https://shorturl.asia/79XQN
กรมกิจการผู้สูงอายุ. แนวทางการดูแลผู้สูงอายุในช่วงที่มีการระบาดของเชื้อโควิด-19. [อินเทอร์เน็ต]. กรงเทพฯ: [เข้าถึงเมื่อ 10 พฤศจิกายน 2564]. เข้าถึงได้จาก: https://shorturl.asia/ogYRl
วิญญ์ทัญญู บุญทัน, พัชราภรณ์ ไหวคิด, วิภาพร สร้อยแสง, ชุติมา สร้อยนาค, ปริศนา อัครธนพล,จริยาวัตร คมพยัคฆ์. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการสร้างเสริมสุขภาพในการป้องกันการติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด 19) ของผู้สูงอายุ. วารสารพยาบาลตำรวจ. 2563;12(2):323-37.
ณัฎฐวรรณ คำแสน. ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมในการป้องกันตนเองจากการติดเชื้อไวรัสโควิด-19 ของประชาชนในเขตอำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า. 2564;4(1):33-48.
Nutbeam, D. The evolving concept of health literacy. Social Science and Medicine [Internet]. 2008 [cited 2021 Nov 10];67: 2072-78. Available from: https://shorturl.asia/HyBmN
Nutbeam, D. Health literacy as a public health goal: a challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health promotion international [Internet]. 2000 [cited 2021 Nov 10]; 15:259-267. Available from: https://doi.org/10.1093/heapro/15.3.259
รจนารถ ชูใจ, ชลธิชา บุญศิริ, กมลพร แพทย์ชีพ. ผลของโปรแกรมการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันโรคโควิด-19 ต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการป้องกันโรคโควิด-19 ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลดอนตะโก อำเภอเมือง จังหวัดราชบุรี. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้. 2564;(81):250-62.
Trongsakul S, Lambert R, Clark A, Wongpakaran N, Cross J. Development of the Thai version of Mini-Cog, a brief cognitive screening test. Geriatr Gerontol Int. 2015;15(5):594-600.
Faul F, Erdfelder E, Buchner A, Lang AG. G* Power (Version 3.1. 9.2). Germany: University of Kiel. 2014.
ประกาย จิโรจน์กุล. การวิจัยทางการพยาบาล แนวคิด หลักการ และวิธีปฏิบัติ. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: โครงการสวัสดิการวิชาการ สถาบันพระบรมราชนก; 2548.
บุญใจ ศรีสถิตนรากูล. การพัฒนาและตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือวิจัย : คุณสมบัติการวัดเชิงจิตวิทยา. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2555.
อังศินันท์ อินทรกำแหง. การสร้างและพัฒนาเครื่องมือความรอบรู้ด้านสุขภาพของคนไทย (Creating and Developing of Thailand Health Literacy Scales) [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, สถาบันวิจัยพฤติกรรมศาสตร์; 2560 [เข้าถึงเมื่อ 1 พฤศจิกายน 2564]. เข้าถึงได้จาก: https://shorturl.asia/nkRYP
บุญชม ศรีสะอาด. การวิจัยเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น; 2553.
ชะนวนทอง ธนสุกาญจน์, นรีมาลย์ นีละไพจิตร, ณัฐนารี เอมยงค์. รายงานฉบับสมบูรณ์ (Final Report) เรื่องโครงการ สำรวจความรอบรู้ด้านสุขภาพเกี่ยวกับความเข้าใจเรื่องโรคการปฏิบัติตัวและการได้รับวัคซีนโควิด-19 ของประชาชน กลุ่มผู้ป่วยโรคเบาหวาน ผู้สูงอายุ และผู้พิการทางการเห็น. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข; 2564.
กรรณิกา อุ่นอ้าย, พนิดา ชัยวัง, พรภิมล กรกกฏกำจร, ดวงใจ ปันเจริญ. ความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการป้องกันโรคโควิด-19 ของผู้สูงอายุกลุ่มเสี่ยงต่อการเกิดภาวะสมองเสื่อมในชุมชนชนบท จังหวัดเชียงราย. วารสารพยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 2565;49(3):200-15. 19. กองสุขศึกษา กระทรวงสาธารณสุข. กลยุทธ์การสร้างเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ. [อินเทอร์เน็ต]. 2561. [เข้าถึงเมื่อ 11 มกราคม 2566]. เข้าถึงได้จาก https://shorturl.asia/ATwIx
อัจฉราวดี ศรียะศักดิ์, อติญาณ์ ศรเกษตริน, จินตนา ทองเพชร, วารุณี เกตุอินทร์, ณัฐพร อุทัยธรรม, สุปราณี หมู่คุ่ย, ทิพวัลย์ มีทรัพย์. การพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อจัดการสุขภาพผู้สูงอายุที่มีภาวะเบาหวาน และความดันโลหิตสูงในบริบทคลินิกหมอครอบครัว: กรณีศึกษาในจังหวัดเพชรบุรี. วารสารวิจัยระบบสุขภาพ .2564;15(2):155-73.
วริษา กันบัวลา, ณชนก เอียดสุย, อาภรณ์ ดีนาน. ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมป้องกันโรคหลอดเลือดหัวใจและระดับไขมันในเลือดของผู้ที่มีไขมันในเลือดผิดปกติ. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์มหาวิทยาลัยบูรพา. 2564;29(3):1-14.
วินัย ไตรนาทถวัลย์, ณัฐปัณฑ์ เพียรธัญญกรรม, ภราดร ยิ่งยวด, พนิดา ชัยวัง, รภัทภร เพชรสุข, ปราโมทย์ ถ่างกระโทก. การพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพในผู้สูงอายุ. วารสารการแพทย์และวิทยาศาสตร์สุขภาพ .2563;27(3):131-44.
คณะกรรมการอำนวยการจัดทำแผนพัฒนาสุขภาพแห่งชาติ ฉบับที่ 12. แผนพัฒนาสุขภาพแห่งชาติฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560-2564). [อินเทอร์เน็ต]. 2559. [เข้าถึงเมื่อ 2 มกราคม 2566]. เข้าถึงได้จาก https://shorturl.asia/zPh60
นิคม พุทธา, พลอยประกาย ฉลาดล้น. การพัฒนารูปแบบการสร้างเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพในการดูแล ตนเองของผู้สูงอายุในยุคชีวิตวิถีใหม่ ตำบลบ้านเลือก อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์. 2565;9(3):46-64.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2023 วารสารโรคและภัยสุขภาพ สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดนครสวรรค์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ประกาศเกี่ยวกับลิขสิทธิ์
|
บทความที่เผยแพร่ในวารสารโรคและภัยสุขภาพสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดนครสวรรค์ ถือว่าเป็นผลงานทางวิชาการหรือการวิจัย และวิเคราะห์ ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความเห็นของสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดนครสวรรค์ หรือกองบรรณาธิการแต่ประการใด ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตน |
นโยบายความเป็นส่วนตัว
|
ชื่อและที่อยู่ อีเมล์ ที่ระบุในวารสารโรคและภัยสุขภาพสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดนครสวรรค์ จะใช้เพื่อระบุตามวัตถุประสงค์ของวารสารเท่านั้น และจะไม่นำไปใช้สำหรับวัตถุประสงค์อื่น หรือต่อบุคคลอื่น |
