การพัฒนารูปแบบการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของกลุ่มเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรังด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมในการจัดการความรู้ของชุมชนบ้านวังทอง อำเภอบางมูลนาก จังหวัดพิจิตร

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงครั้งนี้มีวัตถุประสงค์สองประการเพื่อพัฒนารูปแบบการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพกลุ่มเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง และเพื่อวัดประสิทธิผลของรูปแบบการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมสุขภาพ ตามแนวคิด PRECEDE Model การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบ่งเป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ เครื่องมือที่ใช้ แบบสัมภาษณ์ผู้นำนักปรับเปลี่ยนสุขภาพ 10 คน และแบบสอบถามกลุ่มเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรังร่วมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ 40 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการสังเกตการมีส่วนร่วมกับการจัดการความรู้ตั้งแต่ศึกษาบริบทพื้นที่ ร่วมวางแผน นำแผนไปปฏิบัติและปรับปรุงสรุปและการศึกษาเชิงปริมาณโดยการสำรวจสภาวะสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ การวิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าสถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมานวิเคราะห์ด้วย Paired Simple t-test ผลการวิจัยพบว่า 1)รูปแบบการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของชุมชนบ้านวังทองด้วยการจัดการความรู้เริ่มตั้งแต่ศึกษาบริบทของชุมชน กระตุ้นบุคคลในชุมชนให้ตระหนัก และมีศักยภาพในการสร้างรูปแบบการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพร่วมกัน และ 2) ผลการจัดกิจกรรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพที่ พบว่ากลุ่มเสี่ยงภายหลังการเข้าร่วมกิจกรรมมีการรับรู้ความสามารถ การควบคุมตนเองและพฤติกรรมสุขภาพดีขึ้นกว่าก่อนการเข้าร่วมกิจกรรม และมีค่าดัชนีมวลกาย ความยาวเส้นรอบเอวและผลน้ำตาลในเลือด ระดับความดันโลหิตลดลง ปัจจัยแห่งความสำเร็จขึ้นอยู่กับการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในการดูแลสุขภาพของประชาชน ศักยภาพผู้นำและทีม นอกจากนี้นโยบาย การพัฒนานโยบายการสร้างเสริมสุขภาพเป็นสิ่งที่จำเป็นในการเข้าถึงกิจกรรมการสร้างเสริมสุขภาพ