การพัฒนารูปแบบการป้องกันการบาดเจ็บทางถนน โดยการมีส่วนร่วมของเครือข่ายป้องกันการบาดเจ็บทางถนนอำเภอภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ

บทคัดย่อ

การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ เพื่อพัฒนารูปแบบการป้องกันการบาดเจ็บทางถนนและผลการพัฒนารูปแบบการป้องกันการบาดเจ็บทางถนน กลุ่มเป้าหมาย คือ บุคลากรจากองค์กรปกครอง  ส่วนท้องถิ่น บุคลากรจากสำนักงานขนส่ง ตำรวจ ครู บุคลากรจากโรงพยาบาลชุมชนและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน  อาสาสมัครกู้ชีพ  อาสาสมัครป้องกันภัยฝ่ายพลเรือน   ชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน ในอำเภอภูเขียว  จังหวัดชัยภูมิ จำนวน 80 คน  มีขั้นตอน คือ การรวบรวมข้อมูลและการวิเคราะห์สถานการณ์การป้องกันการบาดเจ็บทางถนน   การจัดประชุมโดยใช้เทคนิคกระบวนการวางแผนแบบมีส่วนร่วม (A-I-C) การนำรูปแบบการพัฒนาไปใช้  การประเมินผลการพัฒนารูปแบบการดำเนินงานการป้องกันการบาดเจ็บทางถนน  เครื่องมือที่ใช้ คือ     แบบเก็บรวบรวมข้อมูลแบบปฐมภูมิ  แบบสัมภาษณ์เจาะลึก  แบบสอบถามการมีส่วนร่วมของเครือข่ายการป้องกันการบาดเจ็บทางถนน และแบบสอบถามความพึงพอใจ

 ผลการศึกษา พบว่า การพัฒนารูปแบบการป้องกันการบาดเจ็บทางถนน โดยใช้การประชุมเชิงปฏิบัติการวางแผนแบบมีส่วนร่วม เกิดรูปแบบการพัฒนา คือ 1) รูปแบบการจัดการข้อมูล การเฝ้าระวัง และจัดทำสถานการณ์ 2) รูปแบบการสอบสวนการบาดเจ็บหรือการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนน    3) รูปแบบการขับเคลื่อนการดำเนินงานแบบมีส่วนร่วมของทีมสหสาขา 4) รูปแบบการวางแผนงาน โครงการ 5) รูปแบบการขับเคลื่อนทีมระดับตำบลในการป้องกันอุบัติเหตุทางถนน  6) รูปแบบการชี้เป้า   และจัดการจุดเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุทางถนน 7) รูปแบบการดำเนินงานมาตรการชุมชน ด่านชุมชน  และด่านครอบครัว 8) รูปแบบองค์กรความปลอดภัยทางถนน 9) รูปแบบสื่อสารความเสี่ยง 10) รูปแบบการรายงานสรุปผลการดำเนินงาน  ผลการประเมินการดำเนินงานการป้องกันการบาดเจ็บทางถนน พบว่า ตำบลที่มีทีมป้องกันการบาดเจ็บทางถนน  ผ่านเกณฑ์ระดับดีเยี่ยม จำนวน 1 แห่ง ผ่านเกณฑ์ระดับดี จำนวน  6 แห่ง ผ่านเกณฑ์ระดับพื้นฐาน จำนวน 1 แห่ง การเกิดอุบัติเหตุทางถนน และจำนวนผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนลดลง  เกิดนวัตกรรม ด่านชุมชนบ้านสวนอ้อยโมเดล ต้นกล้า RTI  และด่านครอบครัวต้นแบบ    

การมีส่วนร่วมของเครือข่ายป้องกันการบาดเจ็บทางถนน  ภาพรวมอยู่ในระดับมาก และการมีส่วนร่วมของเครือข่ายป้องกันการบาดเจ็บทางถนน  หลังพัฒนารูปแบบการป้องกันการบาดเจ็บทางถนน  เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ .05  และเครือข่ายป้องกันการบาดเจ็บทางถนน  มีความพึงพอใจต่อการพัฒนารูปแบบ การป้องกันการบาดเจ็บทางถนน ภาพรวม อยู่ในระดับมาก  จากผลการศึกษาในครั้งนี้ สามารถจัดทำแผนแม่บทชุมชนด้านความปลอดภัยทางถนน  เพื่อขับเคลื่อนกระบวนการป้องกันการบาดเจ็บทางถนนอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน