ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา โรงเรียนบ้านไร่วิทยา จังหวัดอุทัยธานี

ผู้แต่ง

  • ฐิติภัทร จันเกษม สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดนครสวรรค์
  • เกรียงกมล เหมือนกรุด สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดนครสวรรค์
  • ขนิษฐํา ก้อนเพชร โรงเรียนบ้านไร่วิทยา

คำสำคัญ:

พฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่, ความเชื่อมั่นในตนเอง, นักเรียนชั้นมัธยมศึกษา อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงทำนายนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่และปัจจัยทำนายพฤติกรรม การป้องกันการสูบบุหรี่ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา โรงเรียนบ้านไร่วิทยา จังหวัดอุทัยธานี ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการใช้เป็นฐานข้อมูลวางแผนดำเนินงานเพื่อสกัดกั้นการเกิดนักสูบหน้าใหม่ เก็บรวบรวมข้อมูลจากนักเรียนระดับมัธยมศึกษา จำนวนทั้งหมด 1,430 คน ระหว่างเดือนมกราคม 2561 ถึง มีนาคม 2561 เครื่องมือที่ใช้คือ แบบสอบถาม ที่มีค่าความเชื่อมั่น 0.81 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติการถดถอยเชิงพหุคูณแบบขั้นบันได ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ 0.05 ผลการศึกษา พบว่า นักเรียนระดับมัธยมศึกษาโรงเรียนบ้านไร่วิทยา จังหวัดอุทัยธานี ส่วนใหญ่ มีพฤติกรรมป้องกันการสูบบุหรี่อยู่ในระดับดีมาก ร้อยละ 71.0 สำหรับปัจจัยเชิงบวกที่ทำนายพฤติกรรม การป้องกันการสูบบุหรี่ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาสูงที่สุด ได้แก่ 1) ปัจจัยส่วนบุคคลความเชื่อมั่นใน การป้องกันการสูบบุหรี่ (Beta = 0.795) 2) การรับรู้ความรุนแรงของโรคที่เกิดจากการสูบบุหรี่ (Beta = 0.366) 3) แรงสนับสนุนทางสังคม (Beta = 0.160) 4) การรับรู้ประโยชน์และอุปสรรคของการสูบบุหรี่ (Beta = 0.045) และ 5) การรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการเป็นโรคที่เกิดจากการสูบบุหรี่ (Beta = 0.057) ตามลำดับ และปัจจัยเชิงลบที่ทำนายพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาสูงที่สุด ได้แก่ 1)ประสบการณ์เคยสูบบุหรี่แต่เลิกแล้ว (Beta = -0.059) 2) ความสัมพันธ์กับครอบครัวที่ทะเลาะวิวาทเป็นประจำ (Beta = -0.049) 3) ทัศนคติต่อการสูบบุหรี่ (Beta = -0.047) และ 4) ปัจจุบันยังสูบบุหรี่ (Beta = -0.031) ตามลำดับ ตัวแปรทำนายทั้ง 9 ตัว ร่วมทำนายพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา ได้ร้อยละ 70.0 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05

ข้อเสนอแนะ สามารถนำผลการวิจัยนี้ไปใช้เป็นแนวทางในการป้องกันการสูบบุหรี่ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาในโรงเรียนและใช้เป็นฐานข้อมูลจัดทำโปรแกรมส่งเสริมพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ให้กับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาเพื่อป้องกันการเกิดนักสูบบุหรี่หน้าใหม่ ควรมุ่งเน้นปัจจัย 3 ด้าน ดังนี้ 1) เสริมสร้างความเชื่อมั่นในการป้องกันการสูบบุหรี่ 2) สื่อสารให้เกิดการรับรู้ความรุนแรงของโรคที่เกิดจากการสูบบุหรี่ และ 3) สร้างแรงสนับสนุนทางสังคม เพื่อสกัดกั้นการเกิดนักสูบหน้าใหม่ในกลุ่มนักเรียนระดับมัธยมศึกษา

เอกสารอ้างอิง

สำนักควบคุมการบริโภคยาสูบ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แผนงานควบคุมการบริโภคยาสูบ ปี 2560 - 2564 ; 197-222.

สำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ กระทรวงสาธารณสุข. การศึกษาภาระโรคจากปัจจัยเสี่ยงของประชาชนไทยในปี พ.ศ. 2547. โครงการพัฒนาการดำเนินการจัดทำเครื่องวัดภาระโรคและปัจจัยเสี่ยงของประเทศไทย (Burden of Disease).

ศิริวรรณ พิทยรังสฤษฏ์และคณะ. สถานการณ์การควบคุมการบริโภคยาสูบของประเทศไทย พ.ศ. 2559. สำนักควบคุมการบริโภคยาสูบ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข และศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ มหาวิทยาลัยมหิดล (ศจย.).

สำนักควบคุมการบริโภคยาสูบ กรมควบคุมโรค. สรุปสาระสำคัญแผนยุทธศาสตร์การควบคุมยาสูบแห่งชาติ ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2559 – 2562.

สำนักควบคุมกํารบริโภคยาสูบ กรมควบคุมโรค. สรุปสําระสำคัญแผนยุทธศําสตร์กํารควบคุมยําสูบแห่งชาติ ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2559 – 2562. นนทบุรี; 2558.

Bandura A. Social foundations of thought and action: A Social Cognitive Theory; New Jersey: Prentice-Hall Inc., Englewood Cliffs, 1986.

อรัญ คูณคำ. ศึกษําปัจจัยที่มีควํามสัมพันธ์กับพฤติกรรมกํารป้ องกันกํารสูบบุหรี่ของ นักเรียนชําย ชั้นมัธยมศึกษําตอนปลําย สังกัดสำานักงํานเขตพื้นที่กํารศึกษําอุบลรําชธํานี เขต 2 [วิทยํานิพนธ์]. อุบลรําชธํานี: มหําวิทยําลัยรําชภัฏอุบลรําชธํานี; 2553.

Becker. M.H., & Maiman, L.A. Health Belief Model. Medical Care 1975; Page 10-24.

ชําริน สุวรรณวงศ์, ศรัณย์ พิมพ์ทอง. ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมป้ องกันกํารสูบบุหรี่ในกลุ่มวัยรุ่น: กํารสังเครําะห์งํานวิจัยด้วยกํารทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ. วํารสํารพฤติกรรมศําสตร์. สถําบันวิจัยพฤติกรรมศําสตร์มหําวิทยําลัยศรีนครินทรวิโรฒ; 2561.

อภินันท์ ปัญญํานุภําพ. ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมกํารป้ องกันกํารสูบบุหรี่ของนักศึกษําชํายใน สถํานศึกษําสังกัดอําชีวศึกษํา จังหวัดนครปฐม [วิทยํานิพนธ์]. นครปฐม: มหําวิทยําลัยศิลปํากร; 2549.

นันทิชํา ฦําชํา. พฤติกรรมกํารป้ องกันกํารสูบบุหรี่ของนักเรียนชํายชั้นมัธยมศึกษําตอนต้น โรงเรียนเบญจมรําช ํานุสรณ์ [วิทยํานิพนธ์]. กรุงเทพมหํานคร: มหําวิทยําลัยเกษตรศําสตร์; 2550.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

21-08-2019

รูปแบบการอ้างอิง

1.
จันเกษม ฐ, เหมือนกรุด เ, ก้อนเพชร ข. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา โรงเรียนบ้านไร่วิทยา จังหวัดอุทัยธานี. JDPC3 [อินเทอร์เน็ต]. 21 สิงหาคม 2019 [อ้างถึง 24 กุมภาพันธ์ 2026];13(2):1-13. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JDPC3/article/view/181422

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ