รูปแบบการสั่งใช้ยาต้านเชื้อราชนิดรับประทานสำหรับรักษาโรคเชื้อราที่ผิวหนังในโรงพยาบาลชุมชน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ยารักษาเชื้อรา ketoconazole มีความเสี่ยงของต่อการเกิดภาวะตับอักเสบที่รุนแรง หลายประเทศประกาศเพิกถอนทะเบียนตำรับยาดังกล่าวแล้ว และแนะนำให้ใช้ยาอื่นที่ทำให้ตับอักเสบน้อยกว่า งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบการสั่งใช้ยารักษาเชื้อราที่ผิวหนังชนิดรับประทาน ได้แก่ ketoconazole, itraconazole, fluconazole และ griseofulvin และรูปแบบการตรวจติดตามการทำงานของตับ ในโรงพยาบาลชุมชน 1 แห่ง ซึ่งยาทั้ง 4 รายการ เป็นยาที่บรรจุในบัญชียาของโรงพยาบาลที่ศึกษา วิธีการดำเนินการวิจัย: ทบทวนข้อมูลย้อนหลังจากเวชระเบียนผู้ป่วยนอก ระหว่างปี 2554-2558 เกณฑ์การคัดเข้า คืออายุ 15 ปีขึ้นไป และได้รับยารักษาเชื้อราที่ผิวหนังชนิดรับประทานในช่วงปีที่ศึกษา กรณีผู้ป่วยได้รับการรักษามากกว่า 1 ครั้ง นับตั้งแต่วันที่เริ่มทำการศึกษา จะศึกษาเฉพาะการรักษาเชื้อราในคอร์สแรกเท่านั้น เกณฑ์คัดออก คือ มีประวัติเป็นวัณโรค หรือข้อมูลไม่ครบถ้วน ตัวแปรที่ศึกษา ได้แก่ เพศ อายุ สิทธิการรักษา ประวัติดื่มสุรา ประวัติโรคตับ โรคประจำตัว ประวัติใช้ยารักษาเชื้อรา ข้อบ่งใช้ ขนาดยา โดยใช้หน่วย defined daily dose (DDD) ระยะเวลาที่ได้รับยา ปฏิกิริยาระหว่างยา การตรวจการทำงานของตับและความผิดปกติ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ผลการวิจัย: จำนวนผู้ป่วยรวม 227 ราย อายุเฉลี่ย 51.6 ปี ยารักษาเชื้อราที่มีการสั่งใช้บ่อยคือ griseofulvin (ร้อยละ 44.1) และ ketoconazole (ร้อยละ 40.1) ข้อบ่งใช้ที่มีการสั่งใช้บ่อยของยา ketoconazole คือ tinea cruris/corporis (23 ราย) และ onychomycosis (22 ราย) ข้อบ่งใช้ที่มีการสั่งใช้บ่อยของยา griseofulvin คือ onychomycosis (56 ราย) ข้อบ่งใช้ที่ปริมาณการสั่งใช้ยารวมสูงสุดและระยะเวลารักษานานที่สุดของยา ketoconazole (42 DDD และ 28.5 วัน) และ griseofulvin (141 DDD และ 143.5 วัน) คือ onychomycosis สัดส่วนของผู้ป่วยที่ได้รับการตรวจการทำงานของตับในช่วง 1 สัปดาห์ก่อนเริ่มสั่งใช้ยา ระหว่างใช้ยา และภายในเวลา 3 เดือนหลังหยุดใช้ยา คือ ร้อยละ 5.7, 9.3 และ 7.1 ตามลำดับ สรุปผลการวิจัย: ยา ketoconazole และ griseofulvin มีการสั่งใช้มากที่สุดสำหรับการรักษาเชื้อราที่ผิวหนัง ข้อบ่งใช้ที่มีความเสี่ยงต่อการได้รับยาปริมาณมากและระยะเวลานานคือ onychomycosis ในขณะที่การตรวจติดตามการทำงานของตับในผู้ที่ได้รับยามีสัดส่วนน้อย จึงมีความจำเป็นที่ควรทบทวนแนวทางในการสั่งใช้ยา ketoconazole ซึ่งเป็นยาที่มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดพิษต่อตับ
Article Details
กรณีที่ใช้บางส่วนจากผลงานของผู้อื่น ผู้นิพนธ์ต้อง ยืนยันว่าได้รับการอนุญาต (permission) ให้ใช้ผลงานบางส่วนจากผู้นิพนธ์ต้นฉบับ (Original author) เรียบร้อยแล้ว และต้องแนบเอกสารหลักฐาน ว่าได้รับการอนุญาต (permission) ประกอบมาด้วย
เอกสารอ้างอิง
Ameen M, Lear JT, Madan V, Mohd Mustapa MF, Richardson M. British association of dermatologists’ guidelines for the management of onychomycosis 2014. Br J Dermatol. 2014; 171(5):937–58.
Dias MFRG, Bernardes-Filho F, Quaresma-Santos MVP, Amorim AG da F, Schechtman RC, Azulay DR. Treatment of superficial mycoses: review. Part II. An Bras Dermatol. 2013; 88 (6):937–44.
Dias MFRG, Quaresma-Santos MVP, Bernardes-Filho F, Amorim AGDF, Schechtman RC, Azulay DR. Update on therapy for superficial mycoses: review article part I. An Bras Dermatol. 2013; 88 (5):764–74.
European Medicines Agency. European Medicines Agency recommends suspension of marketing authorisations for oral ketoconazole [Online]. 2013 July 26. [cited 2015 Sep 30]. Available from: https://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages/news_and_events/news/2013/07/news_detail_001855.jsp&mid=WC0b01ac058004d5c1
Gupta AK, Lyons DC. The rise and fall of oral ketoconazole. J Cutan Med Surg. 2015; 19(4): 352–7.
Health Canada. Health Canada endorsed important safety information on ketoconazole [Online]. 2013 June 19. [cited 2015 Sep 30]. Available from: https://healthycanadians.gc.ca/recall-alert-rappel-avis/hc-sc/2013/34173a-eng.php
Health Product Vigilance Center, Food and Drug Administration of Thailand. Ketoconazole and risk of hepatotoxicity. Health Product Vigilance Center Newsletter. September 12, 2011.
Kao WY, Su CW, Huang YS, Chou YC, Chen YC, Chung WH, et al. Risk of oral antifungal agent-induced liver injury in Taiwanese. Br J Clin Pharmacol. 2014; 77(1): 180–9.
Mandel GL, Bennett JE, Dolin R, eds. Mandell, Douglas and Bennett’s Principles and Practice of Infectious Diseases. 6th ed. New York, NY: Churchill Livingstone; 2005.
McNaughton R, Huet G, Shakir S. An investigation into drug products withdrawn from the EU market between 2002 and 2011 for safety reasons and the evidence used to support the decision-making. BMJ Open. 2014; 4(1) :e004221.
National Drug Development Board. National list of Essential Medicines, 2016 [Online]. 2016 February 19. [cited 2016 Sep 9]. Available from https://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/
Raschi E, Poluzzi E, Koci A, Caraceni P, Ponti F De. Assessing liver injury associated with antimycotics: Concise literature review and clues from data mining of the FAERS database. World J Hepatol. 2014; 6(8): 601–12.
Sahoo AK, Mahajan R. Management of tinea corporis, tinea cruris, and tinea pedis: A comprehensive review. Indian Dermatol Online J. 2016; 7(2):77–86.
Sindhuphak W, Niumpradit N, Ungpakorn R. Clinical practice guideline superficial fungal infection. Thai J Dermatol 2011; 112-29.
Sutepvarnon A, Apisarnthanarak A, Camins B, Mondy K, Fraser VJ. Inappropriate use of antifungal medications in a tertiary care center in Thailand: a prospective study. Infect Control Hosp Epidemiol 2008; 29 (4): 370-3
Tatro DS. Drug Interaction Facts: The authority on drug interaction 2015. United States. Facts & Comparisons Publishing Group.
U.S. Food and Drug Administration. FDA Drug Safety Communication: FDA limits usage of Nizoral (ketoconazole ) oral tablets due to potentially fatal liver injury and risk of drug interactions and adrenal gland problems [Online]. 2013 July 26. [cited 2015 Sep 30]. Available from: https://www.fda.gov/downloads/Drugs/DrugSafety/UCM362444.pdf
Yan JY, Nie XL, Tao QM, Zhan SY, Zhang Y De. Ketoconazole associated hepatotoxicity: a systematic review and meta- analysis. Biomed Environ Sci. 2013; 26(7): 605–10.
World Health Organization for Drug Statistics Methodology. ATC/DDD Index 2017 [Online]. [cited 2017 Jan 30]. Available from: https://www.whocc.no/atc_ddd_index/
