การพัฒนาแบบประเมินความเสี่ยงต่อการเกิดโรคปอดอักเสบติดเชื้อ ในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง

บทคัดย่อ

โรคปอดอุดกั้นเรื้อรังเป็นสาเหตุสำคัญของการเจ็บป่วยและการเสียชีวิต โดยพบว่าผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังมักจะเกิดโรคปอดอักเสบติดเชื้อร่วมด้วย หากสามารถคัดกรองผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคปอดอักเสบติดเชื้อได้จะเป็นประโยชน์ในการส่งต่อเพื่อตรวจวินิจฉัยปอดอักเสบติดเชื้อต่อไป วัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนาแบบคัดกรองในการประเมินความเสี่ยงต่อการเกิดโรคปอดอักเสบติดเชื้อในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง วิธีการดำเนินการวิจัย: เป็นการวิจัยแบบ Retrospective Cohort Study ศึกษาในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังที่ได้รับการวินิจฉัยระหว่างวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2553 ถึงวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ 2556 ผลการศึกษาวิจัย: มีผู้ป่วยเข้าร่วมการวิจัย จำนวน 428 ราย ผู้ป่วยเกิดโรคปอดอักเสบติดเชื้อ จำนวน 127 ราย (ร้อยละ 29.67) ผลการวิเคราะห์ทางสถิติด้วย Logistic regression พบปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคปอดอักเสบติดเชื้ออย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ จำนวน 5 ปัจจัยได้แก่ อายุ 65 ปีขึ้นไป, คะแนนภาวะหายใจลำบาก 3 คะแนนขึ้นไป, เป็นโรคความดันโลหิตสูง, เคยมีประวัติเกิดอาการกำเริบของโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังอย่างเฉียบพลันจนต้องเข้ารับการพ่นยาขยายหลอดลมที่ห้องฉุกเฉินหรือนอนโรงพยาบาลตั้งแต่ 1 ครั้งขึ้นไป,ระยะเวลาการใช้ยาคอร์ติโคสเตียรอยด์ชนิดสูดติดต่อกันนาน 6 เดือนขึ้นไป จากปัจจัยเสี่ยงที่ได้นำมาพัฒนาเป็นแบบประเมินความเสี่ยงของการเกิดโรคปอดอักเสบติดเชื้อ  ผู้ป่วยที่มีคะแนนตั้งแต่ 6 คะแนนขึ้นไปมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคปอดอักเสบติดเชื้อ โดยมีค่าความไวร้อยละ 70.90 ค่าความจำเพาะร้อยละ 93.70 พื้นที่ใต้กราฟ receiver operating characteristic (ROC curve) มีค่าร้อยละ 85.10 (95%CI,78.40-88.00) สรุปผลการวิจัย:แบบประเมินความเสี่ยงนี้สามารถนำไปใช้คัดกรองการเกิดโรคปอดอักเสบติดเชื้อในผู้ป่วยที่มีโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โดยผู้ป่วยทุกรายที่มีคะแนนจากแบบสอบถามตั้งแต่ 6 คะแนนขึ้นไป ควรได้รับการส่งตรวจวินิจฉัยโรคปอดอักเสบติดเชื้อต่อไป