ผลของระดับยา tacrolimus ที่อยู่ในช่วงการรักษาในผู้ป่วยปลูกถ่ายไต

Main Article Content

กิตติกา แก้วมหาวงศ์
ธัญวรรณ ชมภูนิมิตร
อาภรณี ไชยาคำ
เด่นพงศ์ พัฒนเศรษฐานนท์
ชลธิป พงศ์สกุล

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ


บทนำ : ยา Tacrolimus เป็นยากดภูมิคุ้มกันในกลุ่ม calcineurin inhibitors มีประสิทธิภาพดีในการป้องกันการเกิดการสลัดกราฟท์(graft rejection) ในผู้ป่วยปลูกถ่ายไตและตับ แต่การใช้ยามีข้อจำกัดเนื่องจากอาการไม่พึงประสงค์ที่เกิดขึ้น และมีรายงานว่าเภสัชจลนศาสตร์ของยา tacrolimus มีความแตกต่างระหว่างบุคคลสูง งานวิจัยนี้จัดทำขึ้นเพื่อประเมินระดับยา tacrolimus ก่อนให้ยาครั้งถัดไปในผู้ป่วยปลูกถ่ายไตมากกว่า 3 เดือนโดยวัดร้อยละของระดับยาที่ trough concentration ที่อยู่ในช่วงการรักษา (5-15 ng/ml) วัดร้อยละการเพิ่มขึ้นของซีรัมครีเอทินินและหาความสัมพันธ์ระหว่างระดับยากับการเพิ่มขึ้นของซีรัมครีเอทินิน วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาแบบย้อนหลัง รวบรวมข้อมูลผู้ป่วยปลูกถ่ายไตมากกว่า 3 เดือนที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลศรีนครินทร์ และได้รับยา tacrolimus ที่มีการตรวจวัดระดับยา ระหว่างวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2554 ถึง 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2555 จากผู้ป่วยปลูกถ่ายไตทั้งหมด 186 คน เข้าเกณฑ์การศึกษาและนำมาวิเคราะห์ข้อมูลจำนวน 152 คน มีการตรวจวัดระดับยา tacrolimus ในเลือดทั้งหมด 954 ครั้ง หาความสัมพันธ์ระหว่างระดับยากับการเพิ่มขึ้นของซีรัมครีเอทินิน โดยใช้ odd ratio ผลการศึกษา: พบระดับยาที่วัดได้อยู่ในระดับต่ำกว่าช่วงการรักษา จำนวน 692 ครั้ง (72.54%) ซึ่งมีระดับซีรัมครีเอทินินเพิ่มขึ้นร้อยละ 25-50 และมากกว่าร้อยละ 50 จากค่าพื้นฐานของผู้ป่วยอยู่ 17.2% และ 14.74% ตามลำดับ พบระดับยาในช่วงการรักษา จำนวน 261 ครั้ง (27.35%) มีระดับซีรัมครีเอทินิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 25-50 และมากกว่าร้อยละ 50 อยู่ 18.01% และ 11.11% ตามลำดับ และระดับยาสูงกว่าช่วงการรักษา จำนวน 1 ครั้ง (0.10%) เมื่อหาความสัมพันธ์พบว่าระดับยาที่ต่ำกว่าช่วงการรักษามีแนวโน้มต่อการเพิ่มขึ้นของซีรัมครีเอทินินไม่แตกต่างจากกลุ่มของระดับยาที่อยู่ในช่วงการรักษา (OR=1.132; 95%CI 0.829-1.546) และไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ(p>0.05) มีผู้ป่วยจำนวน 6 คนที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเกิดการสลัดกราฟท์ ด้วยวิธี biopsy มีระดับยาอยู่ต่ำกว่าช่วงการรักษา 29 ครั้ง และอยู่ในช่วงการรักษา 3 ครั้ง สรุปผลการศึกษา: ระดับยาส่วนใหญ่อยู่ในระดับต่ำกว่าช่วงการรักษา แต่ไม่พบความสัมพันธ์ระหว่างระดับยา tacrolimus ที่ลดลงกับการเพิ่มขึ้นของซีรัมครีเอทินิน จึงควรทำการศึกษาต่อไปถึงรายละเอียดของปัจจัยต่าง ๆ ที่อาจส่งผลกระทบต่อการทำงานของไตโดยทำการศึกษาแบบไปข้างหน้า(prospective) เพื่อศึกษาถึงช่วงการรักษาที่เหมาะสมในแต่ละช่วงเวลาหลังจากได้รับการปลูกถ่ายไตในกลุ่มผู้ป่วยเชื้อชาติไทย


 

Article Details

ประเภทบทความ
Appendix

เอกสารอ้างอิง

Ahmadnia H, Shamsa A, Yarmohammadi A, et al; Kidney transplantation in older adults: does age affect graft survival: 2005 Spring; 2(2): 93-6.

Bottiger Y, Brattstrom C, Tyden G, et al; Tacrolimus whole blood concentrations correlate closely to side-effects in renal transplant recipients. Br J Clin Pharmacol 1999; 48(3): 445-448

Dansirikul J.;Pharmacokinetic of Tacrolimus Important point that should consider the use of drugs in transplant patients;: Department of Pharmacy. Faculty of Pharmaceutical Sciences Silapakorn University; 2003.

Dansirikul C., Staatz C.E, Duffull S.B., et al; Relationships of tacrolimus pharmacokinetic measures and adverse outcomes in stable adult liver transplant recipients: Journal of Clinical Pharmacy and Therapeutics (2006) 31, 17–25

Kasiske BL, Andany MA, Danielson B.; A thirty percent chronic decline in inverse serum creatinine is an excellent predictor of late renal allograft failure. Am J Kidney Dis 2002; 39: 762–768.

Kasiske BL, Andany MA, Hernandez D et al. Comparingmethods for monitoring serum creatinine to predict late renal allograft failure. Am J Kidney Dis 2001; 38: 1065–1073.

Lumlertsakul D, Wuthikarn S, Aongjarid C, Intaragathonchai T.; Transplantion.1986.

Luvira U, Jirasiritum S, Chuvichean P, Aongardyut L.; Kidney transplantation. Bangkok: Bangkokwechasarn; 1985.

M. Roy First; Renal function as a predictor of long-term graft survival in renal transplant patients. Neprol Dial Transplant (2003)18,3-6.

M. Roy First; Improving long-term renal transplant outcomes with tacrolimus: speculation vsevidence: Neprol Dial Transplant (2004)19,17-22.

Micromedex® System. Tacrolimus. (Accessed on June 1,2012, at https://www.pharm.kku.ac.th/.) Oe llerich M, Victor W. Armstrong, Ekkehard SCHU ̈ TZ et al; Therapeutic Drug Monitoring of Cyclosporine and Tacrolimus; Vol. 31, No. 5, 309–316, 1998

Staatz C.E., Tett S.E.,; Clinical Pharmacokinetics and Pharmacodynamics of Tacrolimus in Solid Organ Transplantation: Clin Pharmacokinet 2004; 43 (10): 623 -653

Staatz C, Taylor P, Tett S.; Low tacrolimus concentrations and increased risk of early acute rejection in adult renal transplantation. Nephrol Dial Transplant2001;16(9):1905-1909.