การค้นหาเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์จากยาโดยใช้ตัวส่งสัญญาณ ในผู้ป่วยที่พักรักษาตัวในโรงพยาบาล

Main Article Content

วิธนี เกตุพุก
กนกกช บุศย์น้ำเพชร
อรรถยา เปล่งสงวน
รุจิรา โสภากร

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อหาอุบัติการณ์และลักษณะของเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาโดยใช้ตัวส่งสัญญาณ  เก็บข้อมูลย้อนหลังจากผู้ป่วยที่พักรักษาตัวในโรงพยาบาลไม่น้อยกว่า 48 ชั่วโมง ในช่วงวันที่ 1 มกราคม ถึง 30 มิถุนายน 2557 จำนวน 561 ราย โดยต้องมีการสั่งใช้ยาที่เป็นตัวส่งสัญญาณ อย่างน้อย 1 รายการ  ตัวส่งสัญญาณ ที่ใช้ในการศึกษานี้มี 4 รายการ คือ Calcium polystyrene sulphonate (Kalimate®), Chlorpheniramine maleate injection (CPM injection), Vitamin K injection (Konakion®) และ Naloxone injection (Narcan®) ซึ่งเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์จากยาที่เกิดขึ้นนั้นจะต้องเกิดระหว่างการรักษาตัวในโรงพยาบาล  ผลการศึกษาพบการสั่งใช้ยา Kalimate® และ Vitamin K injection ที่เป็นตัวส่งสัญญาณ มากใกล้เคียงกัน (ร้อยละ 36.6 และ 35.8 ตามลำดับ) และไม่พบ Naloxone injection ในช่วงเวลาที่ศึกษาเลย  ในขณะที่ CPM injection พบร้อยละ 27.5 และเมื่อนำตัวส่งสัญญาณทั้ง 4 รายการ มาหาความสัมพันธ์กับเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาที่พบโดยรวมคิดเป็นร้อยละ 9.9 และเมื่อพิจารณาการเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์พบว่า Kalimate® เป็นตัวส่งสัญญาณที่สัมพันธ์กับการเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์มากที่สุด (ร้อยละ16.15) รองลงมาคือ CPM injection (ร้อยละ 12.79)  สำหรับ Vitamin K injection แม้พบว่ามีการสั่งใช้มากใกล้เคียงกับ Kalimate® แต่กลับพบความสัมพันธ์ของการสั่งใช้ Vitamin K injection กับการเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาน้อย (ร้อยละ 1.34) ยา KCl injection และ KCl elixir เป็นสาเหตุของการเกิดภาวะ Hyperkalemia (ค่า K 5.5 - 7.7 mEq/L) ทำให้ต้องมีการสั่งใช้ยา Kalimate®  ยาในกลุ่มยาปฏิชีวนะ (antibiotics) เป็นสาเหตุส่วนใหญ่ของเหตุการณ์แพ้ยาและต้องสั่งใช้ยา CPM injection (ร้อยละ 81.8) โดยอาการแพ้ยาส่วนใหญ่เป็นอาการทางผิวหนังเกิดผื่นชนิด Maculopapular rash (MP rash) มากที่สุด (ร้อยละ 50) และยา Warfarin เป็นสาเหตุของการทำให้ผู้ป่วยมีค่า INR สูงกว่าปกติ (ค่า INR 7-10 ในช่วงที่ทำการศึกษา) จนต้องมีการสั่งใช้ Vitamin K injection ตัวส่งสัญญาณ เป็นเครื่องมือที่ช่วยในการค้นหาเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ได้เร็วขึ้นจากการทบทวนเวชระเบียนนำไปสู่การปรับปรุงระบบเพื่อเพิ่มความปลอดภัยในการใช้ยาให้ผู้ป่วยมากขึ้น

Article Details

ประเภทบทความ
เภสัชกรรมปฏิบัติ (Pharmaceutical Practice)

เอกสารอ้างอิง

Brenner S, Lopez A, Horton C, et al. Signal and noise: applying a laboratory trigger tool to identify adverse drug events among primary care patients. BMJ. 2012:1-6.

Carnevali L, Krug B, Amant F,et al. Performance vof the Adverse Drug Event Trigger Tool and Global Trigger Tool for Identifying Adverse Drug Event: Experience in a Belgian Hospital. Carnevali et al Annals of Pharmacotherapy. 2013;11:1414-9.

Eckstrand JA, Williamson A, Horvath MM, et al. Computerized surveillance of opioid-related adverse drug events in periperative care: a cross-sectional study. Patient safety in surgery. 2009:1-7.

Franklin BD, Schachter M, Barber N. Testing a trigger tool as a method of detecting harm from medication errors in UK hospital: apilot study. Int J Pharm Pract. 2010;5:305-11.

Gandhi TK. Identifying drug safety issues: from research to practice. Int J Qual Health Car. 2000;12(1):69-76.

Jha AK, Kuperman GJ, Teich JM, et al. Identifying adverse drug events: development of a computer-based monitor and comparison with chart review and stimulated voluntary report. JAMIA. 1998;5:305-314.

Monruedee Pettae. The Use of Trigger Tools for Identification of Adverse Drug Events. TJPP. 201;3-5.

Murff HJ , Hripcsak G , Bates DW. Detecting adverse events for patient safety research: a review of current methodologies. . J Biomed Inform. 2003;36:131.

Narak Yeesoonpan, et al. Detecting adverse drug events by trigger tool at a Provincial hospital in Thailand. TJPP. 2015;1:234-49.

Resar RK . Methodology and rationale for the measurement of harm with trigger tools. Qual Saf Heallth Care. 2003;12:39-45.

Rozenfeld S, GiordaniI F, Coelho S. Adverse drug events in hospital: pilot study with trigger tool. Rev Saude Publica. 2013;6:1102-11.

Rozich JD , Haraden CR, Resar RK. Adverse drug event trigger tool : a practical methodology for measuring medication related harm. Qual Saf Heallth Care. 2003;12:194-200.