สถานการณ์การเลื่อนไหลและกลไกการจัดการปัญหาสเตียรอยด์ในระดับต้นน้ำ

บทคัดย่อ

 บทนำ: สถานการณ์ปัญหาสเตียรอยด์ในสังคมไทยมีมาอย่างต่อเนื่องยาวนานและไม่มีท่าทีว่าจะลดความรุนแรงลงต้นเหตุสำคัญคือการรั่วไหลออกนอกระบบการกำกับดูแล การศึกษานี้จะนำเสนอให้เห็นจุดรั่วไหลดังกล่าวทั้งระบบ วิธีการศึกษา: การศึกษาเชิงคุณภาพโดยเก็บข้อมูลจากการทบทวนเอกสาร(Documentary review) บันทึกภาคสนาม สัมภาษณ์เชิงลึก (Indept Interview) ใช้ตัวแทนเข้าไปทาบทบาทสมมติ(Role play) ข้อมูลผ่านการตรวจสอบสามเส้า (Triangulation)และนำมาวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content Analysis)และเชิงประเด็น (Thematic Analysis)พัฒนาข้อเสนอเชิงนโยบายจากผลการศึกษาที่ได้ด้วยการแลกเปลี่ยนกับผู้เชี่ยวชาญเป็นระยะในระหว่าง พฤษภาคม 2556 – เมษายน 2558 ผลการศึกษา: ปัญหาเรื่องสเตียรอยด์ไม่ได้เป็นเรื่องใหม่สังคมไทยผ่านการเรียนรู้และจัดการปัญหามามากกว่า 40 ปี ระดับปลายน้ำที่เป็นพื้นที่เป้าหมายในการแก้ไขปัญหามาโดยตลอดปัจจุบันยังคงพบยาชุด รถเร่ ยาน้ำแผนโบราณที่มีการปลอมปนสเตียรอยด์และเพิ่มเติมความรุนแรงด้วยปัญหาการโฆษณา ระดับกลางน้ำพบว่าการกระจายยามีความซับซ้อนมากขึ้น มีการลักลอบขายสเตียรอยด์ที่ไม่มีฉลากและทะเบียนยาเพื่อนำไปจัดเป็นยาชุด ขายส่งรถเร่และคลินิกแหล่งผลิตยาน้ำแผนโบราณได้ปรับตัวไปผลิตเครื่องดื่มสมุนไพรที่เร่ขายได้อย่างอิสระแทน ระดับต้นน้ำปัจจุบันใช้ระบบ FDA Reporter ในการควบคุมการนำเข้าและผลิตขณะที่ระบบรายงานขาดการนำข้อมูลมาวิเคราะห์เพื่อจัดการปัญหามีการลักลอบนาเข้าโดยสาแดงเท็จเป็นยาและอาหารสัตว์หรือสินค้าที่เข้มงวดน้อยการแจ้งปริมาณนาเข้าน้อยกว่าความเป็นจริง แล้วนาไปผลิตเป็นสเตียรอยด์ไม่มีทะเบียนในหลากหลายรูปแบบ โดยมีเซลล์ยาเป็นตัวกลางซื้อขายผลิตและกระจาย สรุปผลการศึกษา: เพื่อให้ปัญหาลดความรุนแรง จำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องดำเนินการในระดับต้นน้ำอย่างจริงจังโดย1.เพิ่มความเข้มงวดการนำเข้าโดยการเพิ่มรายการสเตียรอยด์ในพระราชบัญญัติการส่งออกไปนอกและการนำเข้ามาในราชอาณาจักรซึ่งสินค้า พ.ศ. 2522 2. พัฒนาระบบเฝ้าระวังสินค้าพฤติกรรมของเครือข่ายกลุ่มเสี่ยงในการนาเข้าส่งออก (watch risk ) 3. กำหนดเอกลักษณ์ยาสเตียรอยด์ 4. ปรับระบบการสั่งซื้อกระจายยาสเตียรอยด์ ให้สั่งซื้อตรงจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา 5. ปรับระบบ FDA Reporter เป็นภาคบังคับตามกฎหมาย