การพัฒนาระบบบริการด้านยาเพื่อลดความคลาดเคลื่อนทางยาในกลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง ณ หน่วยบริการปฐมภูมิ อำเภอผักไห่ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

บทคัดย่อ

บทนำ: ปัจจุบันผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่รับบริการในหน่วยบริการปฐมภูมิมีจำนวนมากขึ้นทุกปี ไม่สอดคล้องกับอัตรากำลังของเจ้าหน้าที่หน่วยบริการปฐมภูมิ ทำให้เกิดภาระงานของผู้ปฏิบัติงานที่ให้บริการด้านยา จนเกิดความคลาดเคลื่อนทางยา ประกอบกับระบบการให้บริการด้านยาแบบเดิมไม่เอื้อต่อการให้บริการผู้ป่วยจำนวนมาก วัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนาระบบบริการด้านยาในกลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่รับยาที่หน่วยบริการปฐมภูมิ วิธีการดำเนินการวิจัย: เป็นการศึกษาวิจัยเชิงปฏิบัติการในกลุ่มผู้ปฏิบัติงานที่มีส่วนร่วมในการให้บริการด้านยาคลินิกโรคเรื้อรังจำนวน 8 คน ผู้วิจัยข้อมูลรวบรวมจากการสังเกต การสัมภาษณ์ และการประชุมกลุ่มผู้ปฏิบัติงาน จากนั้นวิเคราะห์โอกาสบกพร่องและผลกระทบ เพื่อวางแผนพัฒนาระบบบริการตามสาเหตุของความคลาดเคลื่อนทางยา นำผลการวิเคราะห์หาสาเหตุ วางแผน ปฏิบัติ และสะท้อนกระบวนการปฏิบัติ วัดผลการเปลี่ยนแปลงความคลาดเคลื่อนทางยาก่อนหลังในแต่ละวงล้อคุณภาพ ผลการศึกษาวิจัย: เกิดการพัฒนา 3 วงล้อคุณภาพ วงล้อที่1 เน้นการลดความคลาดเคลื่อนในการสั่งใช้ยาและฉลากยา โดยการปรับปรุงฐานข้อมูลยาผู้ป่วยโรคเรื้อรังในโปรแกรมให้ถูกต้อง เพื่อลดความคลาดเคลื่อนการสั่งใช้ยาในครั้งต่อไป วงล้อที่ 2 เน้นการปรับปรุงระบบบริการ ที่เป็นสาเหตุและความเสี่ยงที่เกิดความคลาดเคลื่อนทางยา ด้วยวิธีการจับคู่ยารูปคล้ายเสียงพ้อง, การใช้หลักการอักษรตัวใหญ่ตัวเข้ม, การจัดเรียงยาเป็นสัดส่วน วงล้อที่ 3 เรียนรู้กับผู้ปฏิบัติงานประจำในการให้บริการผู้ป่วยโรคเรื้อรังนอกเหนือจากวันคลินิก เน้นการเรียนรู้วิธีการตรวจสอบก่อนจ่ายยาที่สามารถทำได้ง่าย การรายงานความคลาดเคลื่อนทางยา เพื่อเกิดการพัฒนาปรับปรุงระบบบริการอย่างต่อเนื่อง ผ่านการจัดการความรู้ในแต่ละวงล้อ เพื่อเกิดการเรียนรู้ร่วมกัน สรุปผลการวิจัย: พบว่าความคลาดเคลื่อนทางยาลดลง หลังจากการพัฒนาระบบบริการด้านยาในกลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง ที่รับยาในหน่วยบริการปฐมภูมิ ตั้งแต่ขั้นตอนการสั่งใช้ยา ข้อมูลบนฉลากยาและ การจัดยา ก่อให้เกิดระบบบริการที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลในหน่วยบริการปฐมภูมิ แต่ทั้งนี้การกำกับติดตามขบวนการปฏิบัติงานในการให้บริการยังถือว่าสำคัญ เพื่อเกิดการพัฒนาอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน