ปริมาณและมูลค่าการใช้ยานอกบัญชียาหลักแห่งชาติ ช่วงหลังนโยบายควบคุมการสั่งใช้ยา ระดับประเทศ ในโรงพยาบาลจังหวัดแห่งหนึ่ง

บทคัดย่อ

บทนำ: มูลค่าการสั่งใช้ยานอกบัญชียาหลักแห่งชาติในสิทธิสวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการเพิ่มสูงขึ้น ในปี 2554 มีการประกาศใช้นโยบายควบคุมค่าใช้จ่ายด้านยาในกลุ่มยาราคาแพงนอกบัญชียาหลักแห่งชาติ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปริมาณและมูลค่าการสั่งใช้ยานอกบัญชียาหลักแห่งชาติในช่วงหลังนโยบายควบคุมการสั่งใช้ยาระดับประเทศ ในโรงพยาบาลจังหวัดแห่งหนึ่ง วิธีการวิจัย: ทำการศึกษาแบบย้อนหลังจากฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ สำหรับการใช้ยานอกบัญชียาหลักแห่งชาติชนิดรับประทาน 4 กลุ่ม ได้แก่ HMG-CoA reductase inhibitors (Statins), Angiotensin II receptor blockers (ARBs), Proton Pump Inhibitors (PPIs),และ COX-2 inhibitors (Cox2s) ในผู้ป่วยนอกที่มีสิทธิสวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการ ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2552 ถึง 30 กันยายน 2557 (ปีงบประมาณ 2553-2557) วิเคราะห์ข้อมูลจำนวนผู้ป่วย ปริมาณและมูลค่าการใช้ยา และคุณภาพการใช้ยาตามกลุ่มยาและปีงบประมาณ ผลการศึกษา: ระหว่างปี 2553-2557 จำนวนผู้ป่วยและปริมาณการใช้ยามีแนวโน้มลดลง ยกเว้นกลุ่ม Statins ส่วนมูลค่าการสั่งใช้ยาทั้ง 4 กลุ่ม ลดลง 4.9 ล้านบาท (ร้อยละ 25.6) โดยกลุ่มยาที่มูลค่าการสั่งใช้ลดลงมากที่สุดคือ Cox2s (ร้อยละ 54.3) สำหรับคุณภาพของการใช้ยา พบว่า สัดส่วนของการครอบครองยาเกินจำเป็นในกลุ่ม ARBs และ Statins ไม่ลดลง แต่สัดส่วนของการใช้ยาเกินขีดจำกัดในกลุ่ม Cox2s ลดลง นอกจากนี้ปริมาณและมูลค่าการใช้ยาในบัญชียาหลักแห่งชาติในกลุ่มเดียวกันก็มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น สรุปผล: นโยบายควบคุมค่าใช้จ่ายด้านยา สามารถลดค่าใช้จ่ายและปริมาณการใช้ยานอกบัญชียาหลักแห่งชาติได้ ควรมีการศึกษาผลของนโยบายดังกล่าวต่อคุณภาพและความเหมาะสมในการสั่งใช้ยา