การพัฒนาเครื่องมือประเมินความเสี่ยงในการเกิดโรคไตเรื้อรังระยะที่ 4 ในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2

บทคัดย่อ

บทนำ: โรคเบาหวานเป็นสาเหตุสำคัญของโรคไตเรื้อรัง และเป็นสาเหตุหลักของโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้าย ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังมีอัตราการดำเนินของโรคเร็วและมีอัตราการเสียชีวิตสูง วัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนาเครื่องมือในการประเมินปัจจัยเสี่ยงของการเกิดโรคไตเรื้อรังระยะที่ 4 ในผู้ป่วยโรคเบาหวาน ชนิดที่ 2 วิธีดำเนินการวิจัย: ทำการศึกษาแบบ Retrospective Study ผู้เข้าร่วมการศึกษาเป็นผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่เป็นโรคไตเรื้อรังระยะที่ 4 ที่มีข้อมูลในฐานข้อมูลคอมพิวเตอร์ของโรงพยาบาลตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2550 ถึง 30 กันยายน 2552 (baseline) และคำนวณหาค่าอัตราการกรองของไตโดยใช้สมการ CKD-EPI ติดตามต่อเนื่องเฉลี่ย 4.85 ปี ผลการศึกษา: มีผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 914 รายถูกคัดเข้าในการศึกษา พบผู้ป่วยเกิดโรคไตเรื้อรังระยะที่ 4 จำนวน 69 ราย คิดเป็นอุบัติการณ์การเกิดโรคไตเรื้อรังระยะที่ 4 เท่ากับร้อยละ 7.5 การวิเคราะห์ทางสถิติด้วย Logistic regression พบปัจจัยเสี่ยงที่มีความสัมพันธ์ต่อการเกิดโรคไตเรื้อรังระยะที่ 4 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ จำนวน 5 ปัจจัย ได้แก่ อายุมากกว่า 60 ปี ขึ้นไป, เพศหญิง, ค่าน้ำตาลสะสมเฉลี่ย 7% ขึ้นไป, ระดับไขมัน triglyceride 150 mg/dl ขึ้นไป และระดับไขมัน Low Density Lipoprotein 100 mg/dl ขึ้นไป และจากสมการ logistic regression ได้พัฒนาเป็นแบบสอบถามเพื่อคัดกรองความเสี่ยงในการเกิดโรคไตเรื้อรังระยะที่ 4 มีคะแนน 0 -19 คะแนน ผู้ป่วยที่มีคะแนนตั้งแต่ 12 คะแนนขึ้นไปมีความเสี่ยงในการเกิดโรคไตเรื้อรังระยะที่ 4 ค่าความไวร้อยละ 81.20, ความจำเพาะร้อยละ 52 สรุปผลการศึกษา: แบบสอบถามเพื่อคัดกรองความเสี่ยงต่อการเกิดโรคไตเรื้อรังระยะที่ 4 สามารถใช้ได้โดยบุคลากรทางการแพทย์ ในการคัดกรองผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โดยแนะนำให้ผู้ป่วยทุกรายที่มีคะแนนจากแบบสอบถามตั้งแต่ 12 ถึง 19 คะแนน ควรได้รับการตรวจจากอายุรแพทย์โรคไต เพื่อป้องกันโรคแทรกซ้อนที่รุนแรงตามมาได้