การศึกษาองค์ประกอบทางเคมีเบื้องต้น คุณค่าทางโภชนาการ และฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรีย ของผลมะนาวไม่รู้โห่ (Carissa carandas L.)

บทคัดย่อ

บทนำ: มะนาวไม่รู้โห่ (Carissa carandas L.) เป็นพืชวงศ์ Apocynaceae ที่ได้รับความสนใจในระบบการแพทย์อายุรเวทของอินเดีย โดยมีการนำส่วนต่างๆ ของมะนาวไม่รู้โห่มาใช้รักษาโรควัตถุประสงค์ของการวิจัยครั้งนี้เพื่อศึกษาองศ์ประกอบทางเคมี เบื้องต้น คุณค่าทางโภชนาการ และฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียของผลมะนาวไม่รู้โห่ 2 ระยะ ได้แก่ ผลอ่อน และผลแก่ โดยแยกเป็น 2 ส่วน คือ ส่วนเปลือกและเนื้อ กับ ส่วนเยื่อหุ้มเมล็ดและเมล็ด ซึ่งได้ตัวอย่างทั้งหมด 4 ชนิด ดังนี้(1)ส่วนเปลือกและเนื้อระยะผลอ่อน(ผลสีขาวปนสีแดง): PP(W/R), (2) ส่วนเยื่อหุ้มเมล็ดและเมล็ดระยะผลอ่อน (ผลสีขาวปนสีแดง): PS(W/R), (3) ส่วนเปลือกและเนี้อระยะผลแก่ (ผลสีแดงเข้ม): PP(Dm) และ (4) ส่วนเยื่อหุ้มเมล็ดและเมล็ดระยะผลแก่ (ผลสีแดงเข้ม): PS(Dm) วิธีการดำเนินการวิจัย: ศึกษาคุณค่าทางโภชนาการ ด้วยวิธี Proximate analysis ของผลสดมะนาวไม่รู้โห่ ศึกษาองค์ประกอบทางเคมีเบื้องต้น ด้วยวิธี Thin Layer Chromatography (TLC) ศึกษาองค์ประกอบทางเคมีเบื้องต้นของสารสกัด เมทานอลจากผลมะนาวไม่รู้โห่ โนการศึกษาเชื้อ Staphylococcus aureus {s. aureus) และ Escherichia coli {E. coli) ถูกนำมาใช้เป็นตัวแทนเชื้อแบคทีเรียในการทดสอบฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรีย ผลการศึกษาวิจัย: พบสารกลุ่มฟินอลิก ฟลาโวนอยด์ แทนนิน คูมารินกับแอนทราควิโนน และเทอร์ปีนอยด์กับสเตียรอยด์ในสารสกัดผลสดมะนาวไม่รู้โห่ทั้ง 4 ชนิด ด้านคุณค่าทางโภชนาการ PP(Dm) มีปริมาณสูงที่สุด ซึ่งค่าพลังงานทั้งหมดได้จากไขมัน (ร้อยละ 12.30 ± 0.29) โปรตีน (ร้อยละ 13.84±0.37) และคาร์โบไฮเดรต (ร้อยละ 51.14±0.78) นอกจากนี้สารสกัดจาก PP(Dm) และ PP(W/R) สามารถออกฤทธิ์ต้านการเจริญและฆ่าเชื้อแบคทีเรีย s. aureus และ E. coli\w\ สำหรับสารสกัด PS(W/R) และ PS(Dm) มีฤทธิ์ต้านการเจริญและฆ่าเชื้อแบคทีเรียได้น้อย สรุปผลการวิจัย: การศึกษานี้พบว่ามะนาวไม่รู้โห่ทั้ง 2 ระยะ มีศักยภาพที่สามารถเป็นแหล่งอาหารทางเลือกเพิ่มเติม และสามารถนำไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติที่ต้านเชื้อแบคทีเรียอีกทางเลือกหนึ่ง