ผลลัพธ์ของบริการตรวจวัดระดับยาแวนโคมัยซินในเลือด ณ โรงพยาบาลศรีนครินทร์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การตรวจติดตามระดับยาเป็นบริการทางเภสัชกรรมคลินิกที่ช่วยปรับขนาดการใช้ยาให้เหมาะสมกับผู้ป่วยเฉพาะราย โดยคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้ให้บริการตรวจติดตามระดับยาแวนโคมัยซิน ณ โรงพยาบาลศรีนครินทร์มาตั้งแต่ พ.ศ. 2540 อย่างไรก็ตามยังขาดข้อมูลด้านปริมาณการใช้ยาที่เปลี่ยนแปลงไปภายหลังการให้บริการนี้ การวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์ เพื่อรวบรวมข้อมูลผลลัพธ์การให้บริการตรวจติดตามระดับยาแวนโคมัยซิน และเปรียบเทียบปริมาณการใช้ยาแวนโคมัยซินระหว่างค่าประมาณการใช้ยา และปริมาณการใช้ยาจริง วิธีดำเนินการวิจัย: การศึกษาเชิงพรรณนาแบบย้อนหลังในผู้ป่วยใน อายุ 18 ปี ขึ้นไป ที่มีภาวะการทำงานของไตคงที่ ได้รับยาแวนโคมัยซินชนิดฉีดเข้าหลอดเลือดดำ และได้รับบริการตรวจติดตามระดับยาแวนโคมัยซินในเลือด ณ โรงพยาบาลศรีนครินทร์ ในปีงบประมาณ 2568 เก็บข้อมูลผู้ป่วยจากรายงานการให้บริการตรวจติดตามระดับยา ฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ และเวชระเบียนผู้ป่วย วิเคราะห์ข้อมูลผลลัพธ์การให้บริการ และเปรียบเทียบปริมาณการใช้ยาโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมาน ผลการวิจัย: มีผู้ป่วยที่ผ่านเกณฑ์คัดกรองเข้าร่วมการศึกษาจำนวน 143 ราย ได้รับบริการตรวจติดตามระดับยาแวนโคมัยซินในเลือด 374 ครั้ง ระดับยาอยู่ในช่วงการรักษาร้อยละ 28.9 ระดับยาต่ำกว่าช่วงการรักษาร้อยละ 30.5 และระดับยาสูงกว่าช่วงการรักษาร้อยละ 39.6 เภสัชกรให้คำแนะนำในการปรับขนาดการใช้ยาร้อยละ 47.6 ชะลอการใช้ยาร้อยละ 16.6 และใช้ยาขนาดเดิมร้อยละ 26.7 แพทย์ปฏิบัติตามคำแนะนำร้อยละ 81.6 ซึ่งสัมพันธ์กับระดับยาอยู่ในช่วงการรักษาเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 15.4 เป็น 38.3 และระดับยาในเลือดอยู่นอกช่วงการรักษาลดลง (จากร้อยละ 84.6 เป็น 61.7) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value <0.05) ความแตกต่างระหว่างค่าประมาณการใช้ยาพบว่า ปริมาณยาที่ใช้จริงต่ำกว่าค่าประมาณการใช้ยา 111.47 DDD คิดเป็นมูลค่า 38,766 บาท แต่ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.091 และ 0.125 ตามลำดับ) สรุปผลการวิจัย: การตรวจติดตามระดับยาแวนโคมัยซินในเลือด มีส่วนช่วยในการปรับขนาดการใช้ยา ผู้ป่วยมีระดับยาอยู่ในช่วงของการรักษาเพิ่มขึ้น และมีปริมาณการใช้ยาแวนโคมัยซินในการรักษาผู้ป่วยลดลงเล็กน้อย อย่างไรก็ดีควรส่งเสริมให้มีการตรวจวัดระดับยาทั้งระดับยาสูงสุด และต่ำสุด และติดตามผลลัพธ์ของระดับยา และผลลัพธ์ทางคลินิกภายหลังการให้บริการ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
กรณีที่ใช้บางส่วนจากผลงานของผู้อื่น ผู้นิพนธ์ต้อง ยืนยันว่าได้รับการอนุญาต (permission) ให้ใช้ผลงานบางส่วนจากผู้นิพนธ์ต้นฉบับ (Original author) เรียบร้อยแล้ว และต้องแนบเอกสารหลักฐาน ว่าได้รับการอนุญาต (permission) ประกอบมาด้วย
เอกสารอ้างอิง
Abebe A, Birhanu A. Methicillin resistant Staphylococcus aureus: molecular mechanisms underlying drug resistance development and novel strategies to combat. Infect Drug Resist. 2023;16:7641-62.
Chaiyakam A, Soontornpas C, Werayingyong N, Patanasethanont D. Physician's response and satisfaction and effectiveness of therapeutic drug monitoring service. Thai J Hosp Pharm. 2000;10(1):31-9.
Gatechan T, Plongla R, Chuenjit T, Nakaranurack C. Dosage regimen of vancomycin and effect of education and providing advice to physicians by pharmacists on vancomycin in medical intensive care units at King Chulalongkorn Memorial Hospital. Thai J Pharm Prac. 2023;15(3):688-702.
Grunbaum AM, Rainey PM. Laboratory principles. In: Goldfrank's Toxicologic Emergencies. 11th ed. McGraw-Hill Education; 2019.
Herman R. Current issues related to therapeutic drug monitoring: vancomycin. World Drug Inf. 2003;14:1-5.
Jaisue S, Soontornpas C, Sansan P, Intananglae P, Meesing A, Pitayakittiwong C. Effectiveness and safety of continuous intravenous infusion of vancomycin in non-critically ill patients. Isan J Pharm Sci. 2024;20(4):63-71.
Kang JS, Lee MH. Overview of therapeutic drug monitoring. Korean J Intern Med. 2009;24(1):1.
Mercan H, Orhan B, Bercik-Inal B. Estimation of reference change value and biological variation of creatinine measurements in healthy individuals. Clin Lab. 2022;68(9).
Patel S, Preuss CV, Bernice F. Vancomycin. StatPearls - NCBI Bookshelf [Internet]. 2024 [cited 2025 Oct 17]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459263.
Pitayakittiwong C, Meesing A, Jaisue S. Vancomycin use pattern and therapeutic drug monitoring in adult patients. Isan J Pharm Sci. 2022;18(1):70-81.
Rodvold KA, Erdman SM, Pryka RD. Vancomycin. In: Schumacher GE, editor. Therapeutic drug monitoring. Norwalk: Appleton & Lange; 1995. p. 587-622.
Rubinstein E, Keynan Y. Vancomycin revisited - 60 years later. Front Public Health. 2014;2:217.
Rybak MJ, Le J, Lodise TP, Levine DP, Bradley JS, Liu C, et al. Therapeutic monitoring of vancomycin for serious methicillin-resistant Staphylococcus aureus infections: a revised consensus guideline and review by the American Society of Health-System Pharmacists, the Infectious Diseases Society of America, the Pediatric Infectious Diseases Society, and the Society of Infectious Diseases Pharmacists. Am J Health Syst Pharm. 2020;77(11):835-64.
Rybak MJ, Lomaestro BM, Rotscahfer JC, Moellering RC, Craig WA, Billeter M, et al. Vancomycin therapeutic guidelines: a summary of consensus recommendations from the Infectious Diseases Society of America, the American Society of Health-System Pharmacists, and the Society of Infectious Diseases Pharmacists. Clin Infect Dis. 2009;49(3):325-7.
Santimaleeworagun W, Nulsopapon P. A review of metrics in antimicrobial stewardship program. Thai J Pharm Prac. 2020;12(2):412-20.
Soontornpas C, Chaichun J, Noimay S. Therapeutic drug monitoring of vancomycin at Queen Sirikit Heart Center of the Northeast. Isan J Pharm Sci. 2008;4(1):42-9.
WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology. ATC/DDD index [Internet]. 2025 [cited 2025 Oct 20]. Available from: https://atcddd.fhi.no/atc_ddd_index/?code=J01XA01.
