บทบาทของเภสัชกรในการป้องกันปัญหาที่เกิดจากการใช้ยาและมูลค่าที่หลีกเลี่ยงได้ในผู้ป่วยโรคหัวใจและหลอดเลือด ณ ศูนย์หัวใจสิริกิติ์ฯ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ผู้ป่วยโรคหัวใจและหลอดเลือดใช้ยาที่ซับซ้อน เสี่ยงต่อการเกิดปัญหาจากการใช้ยา (DRPs) ซึ่งเพิ่มภาระค่าใช้จ่ายในการรักษา เนื่องจากข้อมูลผลลัพธ์ทางเศรษฐศาสตร์จากการบริบาลทางเภสัชกรรมในกลุ่มนี้ยังมีจำกัด การประเมินต้นทุนที่หลีกเลี่ยงได้ (cost avoidance) จึงสำคัญเพื่อสะท้อนมูลค่าทางวิชาชีพและใช้สนับสนุนการจัดสรรอัตรากำลังเภสัชกร การศึกษานี้จึงมุ่งวิเคราะห์ประเภทของ DRPs จากการแทรกแซงของเภสัชกร (pharmacist intervention) และประเมินมูลค่าต้นทุนที่หลีกเลี่ยงได้ในผู้ป่วยนอก ณ ศูนย์หัวใจสิริกิติ์ฯ มหาวิทยาลัยขอนแก่น วิธีดำเนินการวิจัย: เป็นการศึกษาแบบเก็บข้อมูลย้อนหลัง (retrospective study) ระยะเวลา 1 ปี (1 ตุลาคม 2563 ถึง 30 กันยายน 2564) โดยรวบรวมข้อมูลจากใบสั่งยาผู้ป่วยนอกที่พบ DRPs จากแบบบันทึก pharmacist intervention และความคลาดเคลื่อนจากการบันทึกข้อมูลในระบบคอมพิวเตอร์ (Key-in error) วิเคราะห์ประเภทของปัญหาและยาที่เกี่ยวข้องด้วยสถิติเชิงพรรณนา พร้อมทั้งคำนวณต้นทุนที่หลีกเลี่ยงได้โดยใช้สมการอิงค่าความน่าจะเป็นของการเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ ผลการวิจัย: จากการตรวจสอบใบสั่งยาทั้งหมด 80,737 ใบ พบความคลาดเคลื่อนแบบ Key-in error 9,400 ครั้ง (ร้อยละ 11.64) และพบ DRPs ที่ต้องให้ pharmacist intervention 860 ครั้ง (ร้อยละ 1.06) ประเภท DRPs ที่พบบ่อยที่สุดคือ การให้คำแนะนำและติดตามผล (ร้อยละ 24.77) และปัญหาด้านขนาดยาที่ไม่เหมาะสมทั้งสูงและต่ำเกินไปรวมกัน (ร้อยละ 24.18) ยาที่พบปัญหามากที่สุด 5 อันดับแรก ได้แก่ warfarin atorvastatin carvedilol insulin และ amiodarone ตามลำดับ ด้านผลลัพธ์ท างเศรษฐศาสตร์ พบว่า pharmacist intervention สามารถประหยัดต้นทุนที่หลีกเลี่ยงได้รวมทั้งสิ้น 10,337,200 บาทต่อปี แบ่งเป็นต้นทุนจากการแก้ไข Key-in error 7,205,200 บาท และจากการแก้ไข DRPs 3,132,000 บาท โดยปัญหาขนาดยาสูงเกินเป็นประเด็นที่สร้างมูลค่าต้นทุนที่หลีกเลี่ยงได้สูงที่สุด สรุปผลการวิจัย : การบริบาลทางเภสัชกรรมที่ผ่านการตรวจสอบใบสั่งยาและการทำ pharmacist intervention อย่างเป็นระบบ ช่วยป้องกันและแก้ไข DRPs และป้องกันต้นทุนที่หลีกเลี่ยงได้ซึ่งช่วยยกระดับความปลอดภัยและคุณภาพการรักษาในผู้ป่วยในโรคหัวใจและหลอดเลือด
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
กรณีที่ใช้บางส่วนจากผลงานของผู้อื่น ผู้นิพนธ์ต้อง ยืนยันว่าได้รับการอนุญาต (permission) ให้ใช้ผลงานบางส่วนจากผู้นิพนธ์ต้นฉบับ (Original author) เรียบร้อยแล้ว และต้องแนบเอกสารหลักฐาน ว่าได้รับการอนุญาต (permission) ประกอบมาด้วย
เอกสารอ้างอิง
Adusumilli PK, Adepu R. Drug related problems: an overview of various classification systems. Asian J Pharm Clin Res. 2014;7:7–10.
Al-Maqbali JS, Taqi A, Al-Ajmi S, Al-Hamadani B, Al-Hamadani F, Bahram F, et al. The impacts of clinical pharmacists’ interventions on clinical significance and cost avoidance in a tertiary care university hospital in Oman: a retrospective analysis. Pharmacy . 2022;10(5):127.
Bamrungsiri C, Chantanuch V, Hongchammuang O, Anantsuwanchai P. Unit cost of healthcare service at Queen Sirikit Heart Center of the Northeast, fiscal year 2019. Mahasarakham Hosp J. 2024;21(1):163–174.
Bates DW, Cullen DJ, Laird N, Petersen LA, Small SD, Servi D, Laffel G, Sweitzer BJ, Shea BF, Hallisey R, et al. Incidence of adverse drug events and potential adverse drug events. Implications for prevention. ADE Prevention Study Group. JAMA. 1995 Jul 5;274(1):29-34
Chan LEJ, Soong JL, Lie SA. A cost avoidance study of critical care pharmacists’ interventions in a tertiary institution in Singapore. Am J Health-Syst Pharm. 2023;80(5):267–83.
Chen C-C, Hsiao F-Y, Shen L-J, Wu C-C. The cost-saving effect and prevention of medication errors by clinical pharmacist intervention in a nephrology unit. Medicine (Baltimore). 2017;96(34):e7883.
Chinthammit C, Armstrong EP, Boesen K, Martin R, Taylor AM, Warholak T. Cost-effectiveness of comprehensive medication reviews versus noncomprehensive medication review interventions and subsequent successful medication changes in a Medicare Part D population. J Manag Care Spec Pharm. 2015;21(5):381–9.
Chiquette E, Amato MG, Bussey HI. Comparison of an anticoagulation clinic with usual medical care: anticoagulation control, patient outcomes, and health care costs. Arch Intern Med. 1998;158(15):1641-7..
Classen DC, Pestotnik SL, Evans RS, Lloyd JF, Burke JP. Adverse drug events in hospitalized patients. Excess length of stay, extra costs, and attributable mortality. JAMA. 1997 Jan 22-29;277(4):301-6.
Gallagher J, Byrne S, Woods N, Lynch D, McCarthy S. Cost-outcome description of clinical pharmacist interventions in a university teaching hospital. BMC Health Serv Res. 2014;14:177.
Hepler CD, Strand LM. Opportunities and responsibilities in pharmaceutical care. Am J Hosp Pharm. 1990;47(3):533–43.
Johnson JA, Bootman JL. Drug-related morbidity and mortality: a cost-of-illness model. Arch Intern Med. 1995;155(18):1949–56.
Nesbit TW, Shermock KM, Bobek MB, Capozzi DL, Flores PA, Leonard MC, et al. Implementation and pharmacoeconomic analysis of a clinical staff pharmacist practice model. Am J Health-Syst Pharm. 2001;58(9):784–90.
Poon IO, Lal L, Brown EN, Braun UK. The impact of pharmacist-managed oral anticoagulation therapy in older veterans. J Clin Pharm Ther. 2007;32(1):21-9
Tasaka Y, Tanaka A, Yasunaga D, Asakawa T, Araki H, Tanaka M. Potential drug-related problems detected by routine pharmaceutical interventions: safety and economic contributions made by hospital pharmacists in Japan. J Pharm Health Care Sci. 2018;4:33.
World Health Organization. Cardiovascular diseases (CVDs) [Internet]. Geneva: WHO; 2021 [cited 2023 Dec 15]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cardiovascular-diseases-(cvds).
