การประเมินฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ และปริมาณฟีนอลิกรวมเบื้องต้นของเครื่องดื่มชาพร้อมดื่มจากร้านสะดวกซื้อในประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
เครื่องดื่มชาพร้อมดื่มเป็นที่นิยมและบริโภคในวงกว้างเนื่องจากความสะดวกในการบริโภคและการหาซื้อ ซึ่งการดื่มชามีประโยชน์ต่อสุขภาพหลายประการ แต่ข้อมูลเกี่ยวกับฤทธิ์ทางด้านชีวภาพ และประโยชน์ต่อสุขภาพของเครื่องดื่มชาพร้อมดื่มยังไม่เป็นที่ชัดเจน เนื่องจากสารสำคัญในชาอาจจะเสื่อมสลายไปได้ตามระยะเวลาในการเก็บรักษา วัตถุประสงค์: งานวิจัยนี้จึงมีจุดประสงค์เพื่อประเมินฤทธิ์ในการต้านอนุมูลอิสระและปริมาณฟีนอลิกรวมของเครื่องดื่มชาพร้อมดื่ม วิธีการศึกษา: คัดเลือกตัวอย่างเครื่องดื่มชา 12 ชนิด ทั้งชาเขียว ชาอู่หลง และชาดำ จากร้านสะดวกซื้อในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ระหว่างเดือนกรกฎาคม - ตุลาคม 2568 จากนั้นทำการบันทึกปริมาณคาเฟอีนที่กล่าวอ้างบนฉลากไว้ ก่อนจะประเมินฤทธิ์ในการต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธีการกำจัดไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ และอนุมูลอิสระของดีพีพีเอช และปริมาณฟีนอลิกรวมในตัวอย่าง ผลการศึกษา: ในงานวิจัยนี้พบว่าความสามารถในการกำจัดไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ของเครื่องดื่มชามีค่าอยู่ระหว่าง 0.45 ± 0.02 ถึง 1.56 ± 0.01 มิลลิกรัมวิตามินซีสมมูล ต่อเครื่องดื่ม 1 มิลลิลิตร และความสามารถในการกำจัดอนุมูลอิสระดีพีพีเอชมีค่าอยู่ระหว่าง 0.36 ± 0.02 ถึง 0.80 ± 0.02 มิลลิกรัมวิตามินซีสมมูล ต่อเครื่องดื่ม 1 มิลลิลิตร ปริมาณฟีนอลิกรวม 0.23 ± 0.01 ถึง 0.53 ± 0.01 มิลลิกรัมกรดแกลลิกสมมูล ต่อ เครื่องดื่ม 1 มิลลิลิตร โดยพบว่าเครื่องดื่มชาดำ และชาอู่หลงมีฤทธิ์ในการกำจัดไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์สูงที่สุดในขณะที่เครื่องดื่มชาดำ และชาเขียว มีฤทธิ์ในการกำจัดอนุมูลอิสระดีพีพีเอชสูงที่สุด และพบว่าปริมาณฟีนอลิกรวมของเครื่องดื่มชาเขียว และชาอู่หลงสูงที่สุดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) และพบมีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับปานกลางระหว่างปริมาณคาเฟอีน และปริมาณฟีนอลิกรวมกับฤทธิ์ในการกำจัดไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ (ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน r = 0.552, p < 0.001 และ r = 0.402, p < 0.05 ตามลำดับ) สรุปผลการศึกษา: การบริโภคเครื่องดื่มชามีแนวโน้มที่จะให้ประโยชน์ต่อสุขภาพ โดยควรศึกษาฤทธิ์ต่อต้านออกซิเดชั่นด้วยวิธีอื่น และปริมาณพฤกษเคมีในเครื่องดื่มชาเพิ่มเติม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
กรณีที่ใช้บางส่วนจากผลงานของผู้อื่น ผู้นิพนธ์ต้อง ยืนยันว่าได้รับการอนุญาต (permission) ให้ใช้ผลงานบางส่วนจากผู้นิพนธ์ต้นฉบับ (Original author) เรียบร้อยแล้ว และต้องแนบเอกสารหลักฐาน ว่าได้รับการอนุญาต (permission) ประกอบมาด้วย
เอกสารอ้างอิง
Al-Amiery AA, Al-Majedy YK, Kadhum AA, Mohamad AB. Hydrogen peroxide scavenging activity of novel coumarins synthesized using different approaches. PLoS One. 2015;10(7):e0132175.
Bernatoniene J, Kopustinskiene DM. The role of catechins in cellular responses to oxidative stress. Molecules. 2018;23(4):965.
Chin JM, Merves ML, Goldberger BA, Sampson-Cone A, Cone EJ. Caffeine content of brewed teas. Anal Toxicol. 2008;32:702-4.
Collin F. Chemical basis of reactive oxygen species reactivity and involvement in neurodegenerative diseases. Int J Mol Sci. 2019;20(10):2407.
de Almeida AJPO, de Oliveira JCPL, da Silva Pontes LV, de Souza Júnior JF, Gonçalves TAF, Dantas SH, et al. ROS: basic concepts, sources, cellular signaling, and its implications in aging pathways. Oxid Med Cell Longev. 2022;2022:1225578.
Devasagayam TPA, Kamat JP, Mohan H, Kesavan PC. Caffeine as an antioxidant: inhibition of lipid peroxidation induced by reactive oxygen species. Biochim Biophys Acta. 1996;1282:63-70.
Dobrina S, Soceanu A, Popescu V, Carazeanu Popovici I, Jitariu D. Relationship between total phenolic content, antioxidant capacity, Fe and Cu content from tea plant samples at different brewing times. Processes. 2021;9(8):1311.
European Food Safety Authority. Caffeine [Internet]. [cited 2025 Nov 6]. Available from: https://www.efsa.europa.eu/en/topics/topic/caffeine
Halliwell B, Clement MV, Long LH. Hydrogen peroxide in the human body. FEBS Lett. 2000;486(1):10-3.
Horžić D, Komes D, Belscak A, Kovacević Ganić K, Iverkovic D, Karlovic D. The composition of polyphenols and methylxanthines in teas and herbal infusions. Food Chem. 2009;115(2):441-8.
Kumar N, Chaiyasut C. Health promotion potential of vegetables cultivated in Northern Thailand: a preliminary screening of tannin and flavonoid contents, 5α-reductase inhibition, astringent activity, and antioxidant activities. J Evid Based Complementary Altern Med. 2017;22(4):573–9.
Munteanu IG, Apetrei C. Analytical methods used in determining antioxidant activity: a review. Int J Mol Sci. 2021 Mar 25;22(7):3380.
Ng KW, Cao ZJ, Chen HB, Zhao ZZ, Zhu L, Yi T. Oolong tea: a critical review of processing methods, chemical composition, health effects, and risk. Crit Rev Food Sci Nutr. 2017;58(17):2957–80.
Nuengchamnong N. Chemical constituents and antioxidant activity in green tea beverages. J Health Sci Thailand. 2006;15(2):233–42.
Olajuyigbe OO, Afolayan AJ. Phenolic content and antioxidant property of the bark extracts of Ziziphus mucronata Willd. subsp. mucronata Willd. BMC Complement Med Ther. 2011;11:130.
Ösz B-E, Jîtcă G, Ştefănescu RE, Puşcaş A, Tero-Vescan A, Vari E. Caffeine and its antioxidant properties—It is all about dose and source. Int J Mol Sci. 2022;23(21):13074.
Pinto G, Illiano A, Carpentieri A, Spinelli M, Melchiorre C, Fontanarosa C, et al. Quantification of polyphenols and metals in Chinese tea infusions by mass spectrometry. Foods. 2020;9(6):835.
Rice‑Evans CA, Miller NJ, Paganga G. Antioxidant properties of phenolic compounds. Trends Plant Sci. 1997;2(4):152–9.
Satoh E, Tohyama N, Nishimura M. Comparison of the antioxidant activity of roasted tea with green, oolong, and black teas. Int J Food Sci Nutr. 2005;56(8):551-9.
Sharma V, Kumar HV, Mohan Rao LJ. Influence of milk and sugar on antioxidant potential of black tea. Food Res Int. 2008;41(2):124-29.
Shahidi F, Samarasinghe A. How to assess antioxidant activity? Advances, limitations, and applications of in vitro, in vivo, and ex vivo approaches. Food Prod Process Nutr. 2025;7(1):50.
Sheng Y, Sun Y, Tang Y, Yu Y, Wang J, Zheng F, et al. Catechins: protective mechanism of antioxidant stress in atherosclerosis. Front Pharmacol. 2023;14:1144878.
Sies H. Role of metabolic H2O2 generation: redox signaling and oxidative stress. J Biol Chem. 2014;289(13):8735-41.
Su X, Duan J, Jiang Y, Duan X, Chen F. Polyphenolic profile and antioxidant activities of oolong tea infusion under various steeping conditions. Int J Mol Sci. 2007;8(12):1196–205.
Vieira AJSC, Gaspar EM, Santos PMP. Mechanisms of potential antioxidant activity of caffeine. Radiat Phys Chem. 2020;174:108968.
Vinci G, D’Ascenzo F, Maddaloni L, Prencipe SA, Tiradritti M. The influence of green and black tea infusion parameters on total polyphenol content and antioxidant activity by ABTS and DPPH assays. Beverages. 2022;8(2):18.
Wiseman SA, Balentine DA, Frei B. Antioxidants in tea. Crit Rev Food Sci Nutr. 1997;37(8):705–18.
Yang J, Liu RH. The phenolic profiles and antioxidant activity in different types of tea. Int J Food Sci Technol. 2012;48(1):163–71.
Zeng L, Ma M, Li C, Luo L. Stability of tea polyphenols solution with different pH at different temperatures. Int J Food Prop. 2016;20(1):1–18.
Zhao CN, Tang GY, Cao SY, Xu XY, Gan RY, Liu Q, et al. Phenolic profiles and antioxidant activities of 30 tea infusions from green, black, oolong, white, yellow and dark teas. Antioxidants (Basel). 2019;8(7):215.
