ผลการปรับระบบการเบิกจ่ายยาเสพติดให้โทษในประเภท 2 งานบริการจ่ายยาผู้ป่วยใน โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ จังหวัดอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

ยาเสพติดให้โทษในประเภท 2 เป็นยาที่มีความเสี่ยงสูงหากมีการการใช้ผิดวัตถุประสงค์ หรือการใช้เกินขนาด จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องบริหารจัดการความเสี่ยงจากการใช้ยา วัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนาระบบการเบิกจ่ายยาเสพติดให้โทษในประเภท 2 โดยประเมินผลด้านปริมาณการใช้ยา การคืนยา การปฏิบัติตามข้อกำหนด ความพึงพอใจผู้ปฏิบัติงาน และคุณภาพระบบตาม CIPP Model วิธีการดำเนินงาน: การวิจัยเชิงประเมินผล ระยะเวลาดำเนินการตั้งแต่เดือนมกราคม 2566 ถึง มกราคม 2568 แบ่งเป็น 3 ระยะ ได้แก่ ระยะก่อนปรับระบบ ระยะดำเนินการปรับระบบ และระยะประเมินผล กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ข้อมูลใบสั่งยาผู้ป่วยในที่มีการใช้ยาเสพติดให้โทษในประเภท 2 และกลุ่มบุคลากรหอผู้ป่วยด้วยแบบสอบถาม โดยคำนวณขนาดตัวอย่างบุคลากรหอผู้ป่วยตามสูตร Yamane จากประชากร 675 คน ได้กลุ่มตัวอย่าง 270 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ รายงานการตัดจ่ายยา โปรแกรม IPserve แบบฟอร์มการคืนยาเสพติด แบบประเมินการปฏิบัติตามข้อกำหนด แบบประเมินความพึงพอใจ และแบบสอบถามตามกรอบ CIPP Model ซึ่งใช้มาตราส่วนประเมินค่า 5 ระดับตาม Likert scaleวิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา ผลการวิจัย: หลังการปรับปรุงระบบ พบว่าจะมีจำนวนใบสั่งยาเพิ่มจาก 445,448 ใบ เป็น 498,623 ใบ (เพิ่มขึ้นร้อยละ 11.9) แต่ยอดปริมาณการใช้ยาจริงลงลงจาก 101,932 แอมพูล/ไซริงค์ เป็น 96,125 แอมพูล/ไซริงค์ (ลดลงร้อยละ 5.7) ในขณะที่การคืนยาเพิ่มขึ้นจาก 53 แอมพูล/ไซริงค์  เป็น 14,602 แอมพูล/ไซริงค์ และอัตราคืนยาภายใน 24 ชม. มีความครบถ้วนมากขึ้นถึง ร้อยละ 99.26 ขณะเดียวกันระบบเบิกจ่ายและการจัดเก็บยาได้รับการพัฒนาสู่มาตรฐานที่สูงขึ้น นอกจากนี้ ความพึงพอใจของผู้ปฏิบัติงานอยู่ในระดับดีมาก (ร้อยละ 48.15) การประเมินตาม CIPP model ทุกองค์ประกอบอยู่ในระดับ เห็นด้วยมาก/มากที่สุด สรุปผลการวิจัย: ระบบการเบิกจ่ายยาเสพติดที่ได้รับการปรับปรุงช่วยลดการใช้ยาเกินจำเป็น เพิ่มการคืนยา ยกระดับความปลอดภัยและความโปร่งใสในการบริหารยาเสพติดให้โทษ พร้อมสร้างความพึงพอใจแก่ผู้ปฏิบัติงาน