ผลกระทบของการระบาดใหญ่ของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ต่อการใช้บริการสุขภาพของผู้สูงอายุในโรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์

บทคัดย่อ

ผู้สูงอายุเป็นกลุ่มประชากรที่มีปัญหาสุขภาพและโรคเรื้อรังหลายประการ จึงจำเป็นต้องได้รับการดูแลรักษาและบริการสุขภาพอย่างต่อเนื่อง การระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019  (COVID-19) ทำให้เกิดมาตรการจำกัดการเข้าถึงบริการสุขภาพในสถานพยาบาล ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการรับบริการและผลลัพธ์ทางคลินิกของผู้ป่วย วัตถุประสงค์: เพื่อวิเคราะห์อัตราการใช้บริการสุขภาพของผู้สูงอายุและผลลัพธ์ทางคลินิกจากการให้บริการสุขภาพแก่ผู้สูงอายุ ในช่วงการระบาดของ COVID-19 เปรียบเทียบกับช่วงก่อนระบาด วิธีการดำเนินวิจัย: การวิจัยนี้ใช้การวิเคราะห์แบบ interrupted time series analysis (ITS) คำนวณ Incidence Rate Ratio (IRR) และช่วงความเชื่อมั่น 95% โดยเก็บข้อมูลจากฐานข้อมูลเวชระเบียนอิเล็กทรอนิกส์ของโรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ ตั้งแต่ 19 มกราคม 2558 – 31 ธันวาคม 2564 ครอบคลุมผู้ป่วยอายุ 60 ปีขึ้นไปที่เข้ารับบริการผู้ป่วยในและผู้ป่วยนอก ผลการศึกษา: เก็บข้อมูลผู้ป่วย 137,525  ราย พบว่าในช่วงที่มีการระบาดของ COVID-19 จำนวนผู้ป่วยสูงอายุและจำนวนครั้งของผู้ป่วยสูงอายุที่เข้ารับบริการผู้ป่วยนอก (OPD) ไม่แตกต่างกันทางสถิติจากช่วงก่อนการระบาด (IRR 1.03; 95% CI 0.99-1.08 และ IRR 0.99; 95% CI 0.94-1.05 ตามลำดับ) และไม่พบความแตกต่างทางสถิติเมื่อวิเคราะห์แยกตามช่วงอายุและประเภทสิทธิการรักษาพยาบาล ในขณะที่จำนวนผู้ป่วยสูงอายุและจำนวนครั้งของผู้ป่วยสูงอายุที่เข้ารับบริการผู้ป่วยใน (IPD) ช่วงที่มีการระบาดมีอัตราเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (IRR 1.13; 95% CI 1.07-1.19 และ IRR 1.13; 95% CI 1.07-1.19 ตามลำดับ) เมื่อเปรียบเทียบกับช่วงก่อนการระบาด ด้านผลลัพธ์ทางคลินิก พบอัตราการเสียชีวิตของผู้ป่วยสูงอายุในโรงพยาบาลเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในช่วงที่มีการระบาด เมื่อเปรียบเทียบกับช่วงก่อนการระบาด โดยเฉพาะในกลุ่มอายุ 60-64 ปี และผู้ป่วยที่ใช้สิทธิการรักษาพยาบาลภายใต้โครงการประกันสุขภาพถ้วนหน้า สำหรับอัตราการเข้ารักษาตัวในโรงพยาบาลซ้ำภายใน 30 วัน โดยรวมไม่พบความแตกต่างจากช่วงก่อนการระบาด อย่างไรก็ตาม เมื่อวิเคราะห์แยกกลุ่ม พบว่าอัตราการกลับเข้ารักษาในโรงพยาบาลของผู้ป่วยที่ใช้สิทธิประกันสังคมและสิทธิการรักษาพยาบาลอื่น ๆ เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ สรุปผล: การระบาดของ COVID-19 ส่งผลให้การเข้ารับบริการผู้ป่วยในของผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ พร้อมกับอัตราการเสียชีวิตในโรงพยาบาลที่สูงขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มอายุ 60-64 ปี และผู้ใช้สิทธิประกันสุขภาพถ้วนหน้า