ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความคลาดเคลื่อนของการสั่งใช้ยาและปัญหาของการใช้ยา ในผู้ป่วยนอกโรคหลอดเลือดสมอง โรงพยาบาลเชียงคำ จังหวัดพะเยา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ความคลาดเคลื่อนของการสั่งใช้ยาและปัญหาของการใช้ยา (Prescribing errors และ drug related problems) เป็นปัญหาสำคัญที่มีผลต่อความปลอดภัยในการใช้ยาของผู้ป่วยหลอดเลือดสมอง ซึ่งมักจะเป็นผู้สูงอายุ มีภาวะแทรกซ้อน มีโรคร่วมหลายโรคและมีการใช้ยาติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและสำรวจปัจจัยที่สัมพันธ์กับความคลาดเคลื่อนของการสั่งใช้ยาและปัญหาของการใช้ยาในผู้ป่วยนอกโรคหลอดเลือดสมอง ณ โรงพยาบาลเชียงคำ โรงพยาบาลทุติยภูมิขนาด 231 เตียง ของจังหวัดพะเยา วิธีดำเนินการวิจัย: การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบตัดขวาง โดยเก็บรวบรวมข้อมูลของใบสั่งยาผู้ป่วยนอกโรคหลอดเลือดสมองแบบย้อนหลังจากเวชระเบียนอิเล็กทรอนิกส์ ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2562 ถึง 30 กันยายน 2563 จำนวน 3,079 ใบสั่งยาและรายงานการเกิดอุบัติการณ์ความเสี่ยงของโรงพยาบาล วิเคราะห์ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิดความคลาดเคลื่อนของการสั่งใช้ยา โดยใช้สถิติ Multilevel, mixed model, logistic regression เพื่อนำเสนอ exploratory model ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ 0.05 ผลการวิจัย: เป็นกลุ่มผู้ป่วยอายุมากกว่า 60 ปี ร้อยละ 83.3 มีสิทธิการรักษาหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ร้อยละ 91.7 เมื่อพิจารณาข้อมูลใบสั่งยาในระดับชั้นของหมายเลขประจำตัวโรงพยาบาลของผู้ป่วยแต่ละราย เนื่องจากผู้ป่วยหนึ่งคนจะมีใบสั่งยาได้หลายใบ (ผู้ป่วย 1,057 คน 3,079 ใบสั่งยา) และปรับอิทธิพลของเพศ กลุ่มอายุผู้ป่วย สิทธิการรักษา ช่วงเวลาการทำงานและกลุ่มผู้สั่งใช้ยาแล้ว พบว่าโรคร่วมบางโรคเป็นปัจจัยที่มีผลต่อการพบความคลาดเคลื่อนของการสั่งใช้ยาและปัญหาของการใช้ยา ได้แก่ โรคหัวใจขาดเลือด โรคหัวใจเกี่ยวเนื่องกับปอดและโรคการไหลเวียนของปอดและรูปแบบอื่นของโรคหัวใจ (I20-28, I30-52) (OR=7.2, 95% CI=2.1-24.4, P<0.001) รูปผิดปกติแต่กำเนิด รูปพิการและความผิดปกติของโครโมโซม (Q00-99) (OR=18.0, 95% CI=1.4-223.4, P=0.02) และโรคของระบบย่อยอาหาร (K00-93) (OR=6.8, 95% CI=1.3-36.2, P=0.02) สรุปผลการวิจัย: ปัจจัยของใบสั่งยาที่สัมพันธ์กับการพบความคลาดเคลื่อนของการสั่งใช้ยาและปัญหาของการใช้ยาในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ได้แก่ โรคร่วมกลุ่มโรคหัวใจ กลุ่มโรครูปพิการแต่กำเนิด และกลุ่มของโรคทางเดินอาหาร ดังนั้นการสั่งใช้ยาในผู้ป่วยกลุ่มนี้ควรทำด้วยความระมัดระวัง การวิเคราะห์ข้อมูลของการใช้ยาและรายงานอุบัติการณ์ของโรงพยาบาลเป็นประจำทุกปี เพื่อเป็นกลยุทธ์ในการติดตามการใช้ยาที่ปลอดภัย ควรได้รับการพิจารณาและนำมาใช้ในการบริหารจัดการความเสี่ยงของโรงพยาบาล
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
กรณีที่ใช้บางส่วนจากผลงานของผู้อื่น ผู้นิพนธ์ต้อง ยืนยันว่าได้รับการอนุญาต (permission) ให้ใช้ผลงานบางส่วนจากผู้นิพนธ์ต้นฉบับ (Original author) เรียบร้อยแล้ว และต้องแนบเอกสารหลักฐาน ว่าได้รับการอนุญาต (permission) ประกอบมาด้วย
เอกสารอ้างอิง
Bird S. Medication errors - warfarin. Aust Fam Physician [serial online] 2003 Dec [cited 2022 Oct 3];32(12). Available from: https://search.informit.org/doi/10.3316/informit.375125645174237
Bureau of Policy and Strategy. ICD-10-TM: International statistical classification of diseases and related health problems, Thai modification. Nonthaburi: Ministry of Public Health; 2009.
Celin AT, Seuma J, Ramesh A. Assessment of drug related problems in stroke patients admitted to a South Indian tertiary care teaching hospital. Indian Journal of Pharmacy Practice 2012;5(4):28–33.
Chiang Kham Hospital Data Center. Annual report of hospital occurrence incident report. Chiang Kham: Chiang Kham Hospital; 2020.
Christensen H, Glipstrup E, Høst N, Nørbæk J, Zielke S. Complications after stroke. In: Norrving B, editor. Oxford textbook of stroke and cerebrovascular disease [Online]. online ed. Oxford: Oxford University Press; 2014 [cited 2022 Oct 3]. Available from: https://doi.org/10.1093/med/9780199641208.003.0018
Classen DC, Jaser L, Budnitz DS. Adverse drug events among hospitalized medicare patients: epidemiology and national estimates from a new approach to surveillance. Jt Comm J Qual Patient Saf 2010;36(1): 12–21.
Dean B, Schachter M, Vincent C, Barber N. Causes of prescribing errors in hospital inpatients: a prospective study. Lancet 2002;359(9315):1373–8.
Doungthipsirikul S, Wachiradilok P, Sirisamutr T. The situation of emergency storke medical services and the literature review of improving the quality of stroke emergency operations [Online]. Nonthaburi: National Institute for Emergency Medicine; 2022 [cited 2022 Nov 4]. Available from: https://www.niems.go.th/1/UploadAttachFile/2022/Ebook/415818_20220624102116.pdf
Fanikos J, Stapinski C, Koo S, Kucher N, Tsilimingras K, GoldhaberSZ. Medication errors associated with anticoagulant therapy in the hospital. Am J Cardiol 2004;94(4):532–5.
Fijn R, Van Den Bemt PM, Chow M, De Blaey CJ, De Jong-Van den Berg LT, Brouwers JR. Hospital prescribing errors: epidemiological assessment of predictors. Br J Clin Pharmacol 2002;53(3):326–31.
Grissinger MC, Hicks RW, Keroack MA, Marella WM, Vaida AJ. Harmful medication errors involving unfractionated and low-molecular-weight heparin in three patient safety reporting programs. Jt Comm J Qual Patient Saf 2010;36(5):195–202.
Healthcare Accreditation Institute. NRLS: National Reporting and Learning System. Common clinical risk incident: medication and blood safety [Online]. 2018 [cited 2022 Feb 3]. Available from http://www.bph.moph.go.th/wp-content/uploads/tqm/NRLS/risk-NRLS.pdf
Henriksen JN, Nielsen LP, Hellebek A,Poulsen BK. Medication errors involving anticoagulants: data from the Danish patient safety database. Pharmacol Res Perspect 2017;5(3):1–8.
Kaur H, Prakash A, Medhi B. Drug therapy in stroke: from preclinical to clinical studies. Pharmacology 2013; 92:324–34.
Kleindorfer DO, Towfighi A, Chaturvedi S, Cockroft KM, Gutierrez J, Lombardi-Hill D, et al. 2021 Guideline for the prevention of stroke in patients with stroke and transient ischemic attack; a guideline from the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke 2021;52(7):e364–467.
Lavan AH, Gallagher PF, O’Mahony D. Methods to reduce prescribing errors in elderly patients with multimorbidity. Clin Interv Aging 2016;11:857–66.
Lee JL. Prescribing errors in pediatric outpatient department at a tertiary care hospital in Malaysia. Int J Clin Pharm 2020;42(2):604–9.
Michaels AD, Spinler SA, Leeper B, Ohman EM, Alexander KP, Newby LK, et al. Medication errors in acute cardiovascular and stroke patients: A scientific statement from the american heart association. Circulation 2010;121:1664–82.
National Coordinating Council for Medication Error Report and Prevention (NCC MERP). NCC MERP taxonomy of medication errors [Online]. 2001 [cited 2022 Feb 3]. Available from: https://www.nccmerp.org/sites/default/files/taxonomy2001-07-31.pdf
Rozich JD, Harden CR, Resar RK. Adverse drug event trigger tool: a practical methodology for measuring medication related harm. Qual saf Health Care 2003;12(3):194-200.
Sausukpaiboon P. Medication errors reported by the computer program developed in a large hospital. TJPP 2012;4(1):3–16.
Zaidenstein R, Eyal S, Efrati S, Akivison L, Michowitz MK, Nagornov V, et al. Adverse drug events in hospitalized patients treated with cardiovascular drugs and anticoagulants. Pharmacoepidemiol Drug Saf 2002;11(3):235–8.
